Jaroslav de Wijze: verschil tussen versies

68 bytes toegevoegd ,  9 jaar geleden
k
geen bewerkingssamenvatting
k (r2.7.2) (Robot: toegevoegd: lv:Jaroslavs Vladimirovičs)
k
'''Jaroslav I de Wijze''' ([[Oekraïens]]: Ярослав Мудрий; [[Russisch]]: Ярослав Мудрый) ([[Kiev]], ca. [[978]] - Vysjhorod, [[20 februari]] [[1054]]) was een van de vele zonen van [[Vladimir van Kiev]] en uiteindelijk alleenheerser van het [[Kievse Rijk|rijk van Kiev]].
 
Als jonge man werd Jaroslav door zijn vader benoemd tot bestuurder van [[Rostov Veliki|Rostov]]. In 1010 kreeg hij het bestuur over [[Veliki Novgorod|Novgorod]],; in die periode stichtte hij ook de stad [[Jaroslavl]] aan de [[Wolga]]. In 1014 kreeg hij een conflict met zijn vader over belastingen. Vladimir dreigde met oorlog maar dat werd voorkomen door zijn dood in [[1015]]. Jaroslav werd zelfstandig vorst van Novgorod.
 
JaroslavDynastiek ende zijnoudste halfbroerprobeerde [[Svjatopolk I van Kiev|Svjatopolk]] probeerdenvan allebeiTurov om de macht over het gehele Kievse Rijk te verwerven. Jaroslav wist Svjatopolk te verslaan, die zijn toevlucht zocht bij zijn schoonvader [[Bolesław I van Polen]]. Bolesław I en Svjatopolk versloegen Jaroslav in 1018 en Jaroslav moest Kiev en zijn koninklijke schat prijsgeven. In 1019 kon Jaroslav, met steun van keizer [[Hendrik II de Heilige]], Kiev weer heroveren en Svjatopolk verdrijven. In deze periode van conflicten werden de meeste van de broers en halfbroers van Jaroslav onder onduidelijke omstandigheden vermoord, waaronder [[Boris en Gleb]] die heilig werden verklaard. Jaroslavs' broer Sudislav werd levenslang opgesloten. Jarolsav vaardigde ook het eerste Slavische wetboek uit. Hij gaf bijzondere voorrechten aan Novgorod, wat het begin markeerde van de [[Republiek Novgorod]].
 
In 1024 kwam het tot een conflict met zijn broer Mstislav. Toen Mstislav Jaroslav had verslagen deelden zijnzij het Kievse Rijk langs de [[Dnjepr (rivier)|Dnjepr]], waarbij Jaroslav de stad Kiev en het westelijke deel van het rijk kreeg; Mstislav vestigde zich oostelijk in Chernigov (huidig [[Tsjernihiv]]. Keizer [[Koenraad II de Saliër]] sloot een bondgenootschap met hemJaroslav tegen [[Polen]]. In een gezamenlijke oorlog verwierf Jaroslav het oosten van [[Galicië (Oost-Europa)|Galicië]]. Hij steunde [[Casimir I van Polen]] om koning van Polen te worden en sloot een bondgenootschap met hem. Hij onderwierp de regio rond [[Tartu]] en bouwde daar een kasteel. Vervolgens moest Jaroslav terugkeren naar Kiev dat werd belegerd door de [[Petsjenegen]]. Nadat Mstislav in 1036 was overleden kon Jaroslav het rijk herenigen en wist hij de Petsjenegen definitief te verslaan. In datzelfde jaar bouwde hij de [[Sint-Sofiakathedraal (Kiev)]], ook stichtte hij een Sophiakathedraal in Novgorod.
 
Een aanval over zee op [[Istanboel|Constantinopel]] in [[1043]] liep uit op een mislukking maar Jaroslav wist wel een gunstig vredesverdrag te sluiten met het [[Byzantijnse Rijk]]. Hij verfraaide Kiev naar het voorbeeld van Constantinopel (hij liet o.a. een [[Gouden Poort (kunst)|Gouden Poort]] bouwen) en maakte de Kerk onafhankelijker van Byzantium. Zonder het medeweten van Byzantium gaf hij Russische priesters belangrijke taken in de kerk in Novgorod en Kiev. Hij breidde de handelscontacten met andere landen uit. Ook bepaalde Jaroslav dat de Russische kerk niet door een aartsbisschop maar door een [[metropoliet]] moest worden geleid. De eerste was [[Theopempt]], een Byzantijn - de metropolieten van Kiev kwamen aanvankelijk uit Constantinopel - maar de taal van de liturgie was vanaf het begin Slavisch en niet Grieks.
11.892

bewerkingen