Parlementaire democratie: verschil tussen versies

2.051 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
k
Wijzigingen door 83.86.61.93 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door LLTSU
Label: Misbruikfilter: Leeghalen
k (Wijzigingen door 83.86.61.93 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door LLTSU)
 
Voor een goed werkende parlementaire democratie is het van belang dat de burgers [[grondrechten]] hebben. [[Vrijheid van meningsuiting]], [[vrijheid van vereniging]], [[persvrijheid]] en [[Rechtsstaat|onafhankelijke rechtspraak]] werden al door [[Alexis de Tocqueville]] gezien als middelen om al te grote staatsmacht te voorkomen.
 
== Ontstaan ==
Er zijn verschillende verklaringen voor het ontstaan van parlementaire democratieën. Volgens [[Otto Hintze]] had de politieke fragmentatie in de [[Middeleeuwen]] tot gevolg dat steden en [[Feodalisme|leenheren]] hun [[Privilege (recht)|privileges]] gingen verdedigen in [[staten]]vergaderingen, wat de basis was voor het [[Parlementair systeem|parlementair stelsel]]. Volgens [[Karl Marx]] was de [[verstedelijking]] met zijn groeiende invloed van de [[burger]]ij belangrijk in de [[democratisering]]. [[Barrington Moore]] stelde daarop dat de [[commercialisering]] van de [[landbouw]] het mogelijk maakte om verhoudingen aan te gaan die niet op [[Land (economie)|land]], maar op [[Kapitaal (economie)|kapitaal]]. Dit verklaart ook waarom in landen waar de feodale verhoudingen langer domineerden als Duitsland en Japan achterbleven in de democratisering.
 
[[Alexis de Tocqueville]] zag de [[Centralisme|centralisering]] van de staatsmacht als belangrijke factor in het democratiseringsproces. [[Stand (maatschappelijk)|Stand]] werd daarmee ook minder belangrijk. [[Egalitarisme|Egalisering]] zou optreden in complexere samenleving met meer [[arbeidsdeling]]. De invloed van de lagere klassen zou daarin toenemen. Ook [[industrialisatie]] en alle daarmee samenhangende veranderingen zouden volgens [[Gerhard Lenski]] en [[Robert Dahl]] een belangrijke rol spelen in het proces. [[Seymour Martin Lipset]] stelde dat de [[welvaartsgroei]] de klassentegenstellingen temperde en daarmee een belangrijke voorwaarde was. Volgens [[Stein Rokkan]] was politieke verdeeldheid binnen de elite dan weer juist een voorwaarde.
 
Daarnaast speelde de concurrentie tussen de westerse staten een belangrijke rol. Om de economische, industriële en militaire macht te laten groeien moest een steeds groter beroep gedaan worden op de bevolking. Democratisering werkte daarbij als [[Legitimiteit (politiek)|legitimatie]] om burgers via [[juridisering]] steeds meer verplichtingen als [[dienstplicht]], [[belastingplicht]] en [[leerplicht]] op te leggen.
 
== Literatuur ==
77.573

bewerkingen