Prefect (bestuurder): verschil tussen versies

723 bytes toegevoegd ,  8 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
Een '''prefect''' is een titel voor een persoon die een '''prefectuur''' geheten bestuurlijk mandaat (meestal een rechtsgebied) heeft gekregen van een hogere overheid, inzonderheid de staat.
[[Afbeelding:Michel Morin prefet p1450446.jpg|thumb|right|260px|Een Franse prefect in zijn ceremonieel tenue]]
Een '''prefect''' is de titel voor sommige bestuurlijke functies. In sommige landen is een prefect belast met het bestuur van een gebiedsdeel. In Europa is dat het geval met Frankrijk en Italië.
 
== Oudheid ==
De titel komt van het Latijnse woord ''[[praefectus]]'' ('aan het hoofd geplaatste'), wat in het oude Rome reds onder de Republiek een zeer algemeen begrip was (zoaietsvoor alseen overheidsfunctionaris die belast was met een territoriale of specialistische [[jurisdictie]], of nog het bevel voeren over een militair 'chef')contingent. Onder de Romeinse keizers warenkwamen er heel wat prefecten bij met militaire of burgerlijke bevoegdheden, zoals het bestuur van een deel van het grondgebied.
 
== FrankrijkFrans bestuur ==
[[Afbeelding:Michel Morin prefet p1450446.jpg|thumb|right|260px|Een Franse prefect in zijn ceremonieel tenue]]
 
In [[Frankrijk]] werd de functietitel van ''préfet'' voor door de centrale regering benoemde provinciale gouverneurs in 1800 ingevoerd door [[Napoleon Bonaparte]]. Deze plaatste aan het hoofd van elk Frans [[Departementen van Frankrijk|département]] een prefect. De functie diende als voorbeeld voor wat later de provincie[[gouverneur]] in belgiëBelgië of de [[commissarisCommissaris van de koningKoning(in)]] in Nederland zou worden (de provincies in Nederland en België zijn immers rechtstreeks voorgekomen uit de departementen uit de Franse tijd; de Belgische waren al gecreëerd door de Habsburgse 'keizer-koster' [[Jozef II van het Heilige Roomse Rijk|Jozef II]] onder de benaming ''Kreits'', 'kring').
 
Typisch voor de Franse prefecten is dat het echte ambtenaren zijn. Ze worden benoemd en ontslagen door de Franse president en kunnen worden overgeplaatst naar een ander departement. Ze vormen een "korps" binnen het Ministerie van Binnenlandse Zakenen en dragen bij bijzondere gelegenheden een uniform. De meeste Franse prefecten hebben gestudeerd aan de [[École nationale d'administration]]. Het ''Corps préfectoral'' telde in 2011 168 prefecten, veel meer dan er departementen (101) zijn. Sommige prefecten hebben andere taken, anderen zijn "gedelegeerd prefect" bij een andere prefect. [[Parijs]] heeft nog een aparte prefect van politie, die rechtstreeks gezag heeft over de Parijse politie.
 
Aanvankelijk bestuurden de prefecten vrijwel het departement in hun eentje. Later werden bepaalde bevoegdheden uitgeoefend door een verkozen algemene raad. In 1982 vond een grote hervorming plaats, waarbij de voorzitter van de algemene raad de uitvoerende bevoegdheden van het departement overnam. De prefecten bleven bestaan (van 1982 tot 1988 werd hun titel vervangen door die van ''commissaris van de Republiek''), als vertegenwoordiger van het centraal gezag. Ze hebben nog altijd grote bevoegdheden, zoals op het gebied van ordehandhaving, veiligheid, milieu, het toekennentoekenning van bepaalde vergunningen enz.
 
De prefect van de hoofdstad van een Franse [[Regio's van Frankrijk|regio]] heeft als "regio-prefect" (''préfet de région'') speciale bevoegdheden voor de regio en een gezag boven de andere prefecten binnen diezelfde regio, maar niet over haar representatieve organen.
 
In sommige Franse (oud-)[[kolonie (staatkundig)|kolonies]] en [[overzeese gebiedsdelen]] is/was eveneens de titel prefect gangbaar voor een analoge functie, en/of wordt de term prefectuur gebruikt voor een provincie.
 
== Zie ook ==
3.248

bewerkingen