Hoofdmenu openen

Wijzigingen

lf
Vanaf de achtste eeuw kregen de bisschoppen van Utrecht steeds meer wereldlijke macht doordat zij gebieden in leen kregen van de Duitse keizer. In [[1024]] verwierf [[Adelbold II]] de grafelijke rechten over [[Drenthe]], waardoor de bisschoppen [[Vorst (heerser)|vorsten]] werden binnen het [[Heilige Roomse Rijk]]. Hun wereldlijke gebied, het [[Sticht Utrecht]], viel uiteindelijk grofweg samen met de huidige provincies [[Utrecht (provincie)|Utrecht]], [[Overijssel]] en [[Drenthe]].
 
Van [[1423]] tot [[1448]] deed zich het [[Utrechts Schisma (15e eeuw)|Utrechts Schisma]] voor, waardoor er feitelijk twee bisschoppen tegelijk waren. In [[1528]] werd het bisdom [[Secularisatie|geseculariseerd]], toen bisschop [[Hendrik van Beieren (bisschop)|Hendrik van Beieren]] de wereldlijke macht moest afstaan aan [[Karel V van het Heilige Roomse Rijk|Karel V]]. Dit betekende het einde van het Sticht.
 
Bij de kerkelijke hervorming van [[1559]] werd Utrecht tot [[aartsbisdom]] verheven, met als suffragaanbisdommen [[Bisdom Deventer|Deventer]], [[Bisdom Haarlem|Haarlem]], [[Bisdom Leeuwarden|Leeuwarden]], [[Bisdom Groningen-Leeuwarden|Groningen]] en [[Bisdom Middelburg|Middelburg]]. Na de dood van aartsbisschop [[Frederik Schenck van Toutenburg]] in [[1580]] en het verbod op uitoefening van het [[Rooms-katholieke Kerk|katholieke geloof]], stelden de Spanjaarden nog wel twee nieuwe aartsbisschoppen aan, maar deze leefden in ballingschap.
 
Vanaf [[1602]] werd het gebied van het aartsbisdom Utrecht bestuurd door een [[apostolisch vicaris]] als hoofd van de [[Hollandse Zending]]; deze werd meestal ook tot aartsbisschop ''[[in partibus infidelium]]'' benoemd. Sinds het [[Oudkatholieke Kerk|Oudkatholieke]] schisma van [[Utrechts Schisma (18e eeuw)|1723]] heeft Utrecht een oudkatholieke aartsbisschop (zie de ''[[Lijst van oudkatholieke aartsbisschoppen van Utrecht]]''). Er werd vanaf dat jaar geen apostolisch vicaris meer benoemd; als ''vicesuperior van de Hollandse zending'' werd de [[nuntius]] in Brussel aangesteld, vanaf [[1829]] de internuntius in [[Den Haag]].
 
In [[1853]] vond het [[herstel van de bisschoppelijke hiërarchie]] in Nederland plaats. Sindsdien is Utrecht zetel van de rooms-katholieke aartsbisschop van het [[Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholieke Kerk)|aartsbisdom Utrecht]], tegelijk [[metropoliet]] van de [[Nederlandse kerkprovincie]]. Utrecht is thans dus de zetel van twee aartsbisschoppen.
67.092

bewerkingen