Altruïsme: verschil tussen versies

850 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
k (r2.6.4) (Robot: toegevoegd: kk:Альтруизм)
Geen bewerkingssamenvatting
Dit concept heeft een lange geschiedenis in het filosofische en ethische gedachtegoed en is sinds de jaren 70 een thema geworden voor [[psychologie|psychologen]], [[sociologie|sociologen]], evolutionair [[biologie|biologen]], [[experimentele economen]], [[speltheorie|speltheoretici]] en [[ethologie|ethologen]]. Terwijl ideeën over altruïsme van een vakgebied invloed kunnen hebben op de andere vakgebieden, hebben de verschillende methoden en doelen van deze vakgebieden geleid tot verschillende zienswijzen m.b.t. altruïsme.
[[Bestand:Biene beim Nektar sammeln.jpg|thumb|De bijenwerkster, een voorbeeld van altruïsme binnen het dierenrijk]]
==Altruïsme bij dieren==
 
Altruïsme is niet een puur menselijke eigenschap, maar wordt ook vaak aangetroffen bij dieren en met name dieren die in sociale groepen leven. Hier kan het vormen aannemen als: voedsel delen met soortgenoten of samenwerken om een beloning te krijgen. Men spreekt ook wel van [[prosociaal]] gedrag. Bijvoorbeeld aziatische oliganten ([[Elephas maximus]]) werken samen in de vorm van samen aan een touw trekken voor beloning<ref>Joshua M. Plotnik, Richard Lair, Wirot Suphachoksahakun, and Frans B. M. de Waal. "Elephants know when they need a helping trunk in a cooperative task". PNAS. www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.1101765108.</ref>. Bij chimpanzees ([[Pan troglodytes]]) lijkt onbaatzuchtig gedrag zoals delen van voedsel minder vanzelfsprekend, en afhankelijk van de houding van de ontvangende partner <ref>Victoria Horner, J, Devyn Carter, Malini Suchak & Frans B.M. de Waal. Spontaneous prosocial choice by chimpanzees Published online before print August 8, 2011, doi: 10.1073/pnas.111108810PNAS </ref> Wanneer dieren echter altruïstisch gedrag vertonen zal het altijd indirect ook voordeel opleveren voor zichzelf, hetzij door later iets terug te krijgen van degene waartegen hij altruïstisch gedrag heeft vertoond (reciproque altruïsme), hetzij door een voordeel te creëren voor naaste familieleden die genetisch verwant zijn. Een voorbeeld van deze tweede vorm is bijvoorbeeld te vinden bij bijen waarbij de werksters al hun energie geven voor hun naaste familieleden zonder zelf nakomelingen te kunnen krijgen.
== Altruïsme binnen het dierenrijk ==
Altruïsme is niet een puur menselijke eigenschap, maar wordt ook vaak aangetroffen bij dieren en met name dieren die in sociale groepen leven. Wanneer dieren echter altruïstisch gedrag vertonen zal het altijd indirect ook voordeel opleveren voor zichzelf, hetzij door later iets terug te krijgen van degene waartegen hij altruïstisch gedrag heeft vertoond (reciproque altruïsme), hetzij door een voordeel te creëren voor naaste familieleden die genetisch verwant zijn. Een voorbeeld van deze tweede vorm is bijvoorbeeld te vinden bij bijen waarbij de werksters al hun energie geven voor hun naaste familieleden zonder zelf nakomelingen te kunnen krijgen.
 
Eigenschappen van dieren die leiden tot handelingen die enkel nadelig zijn voor dat dier zullen uiteindelijk uitgeselecteerd worden en komen dus ook niet voor in het dierenrijk. Uitzondering hierop is de mens waarbij individuen altruïstisch gedrag kunnen vertonen voor een hoger doel. Mogelijk is de oorzaak van dit altruïstische gedrag niet genetisch (zoals dat bij dieren het geval is, waarbij nadelig gedrag uitgeselecteerd wordt), maar sociaal. {{feit||2011|06|01}}
5.214

bewerkingen