Europees Parlement: verschil tussen versies

3.867 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
k
==Taken en bevoegdheden==
===Wetgeving===
Het Europees Parlement deelt samen met de [[Raad van de Europese Unie]] de [[wetgevende macht]] van de EU. Het kan [[Europees recht|Europese wetten]] ([[Europese richtlijn|richtlijnen]], [[Europese verordening|verordeningen]] en [[EuropeseEuropees beslissingbesluit|beslissingenbesluiten]]) aannemen, wijzigen of verwerpen. Sinds de inwerkingtreding van het [[Verdrag van Lissabon]] is de beslissingsbevoegdheid van het Parlement flink uitgebreid, waardoor het parlement via de [[gewone wetgevingsprocedure]] zijn goedkeuring moet verlenen aan de meeste bindende Europese wetgeving.
 
In tegenstelling tot de meeste andere gekozen parlementen heeft het Europees Parlement echter géén [[initiatiefrecht]] bij het opstellen van wetten. Binnen de EU is dit de exclusieve bevoegdheid van de Europese Commissie, afgezien van het [[Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid]], waar de Commissie dit recht deelt met de [[Raad van Ministers]]. Het parlement kan niet-bindende resoluties aannemen die de Europese Commissie aansporen een bepaald wetsvoorstel in te dienen.<ref name=initiatief>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RULES-EP+20110323+RULE-041+DOC+XML+V0//NL&language=NL&navigationBar=YES Initiatiefrecht Europees Parlement]</ref>
 
====Verdragen====
Krachtens de [[Werkingsverdrag|EU-verdragen]] heeft het Europees Parlement ook de bevoegdheid om goedkeuring te onthouden aan internationale verdragen die door de Europese Unie worden aangegaan met derde partijen, zoals vrijhandelsakkoorden of verdragen met lidstaten die hun lidmaatschap van de Unie willen beëindigen.<ref name=lidmaatschap>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RULES-EP+20110323+RULE-074-4+DOC+XML+V0//NL&language=NL&navigationBar=YES Procedure betreffende lidmaatschapsbeëindiging door een lidstaat van de Europese Unie]</ref>
 
===Europese begroting===
Sinds de jaren zeventig beslist het Parlement samen met de Raad over de de zesjarige [[Europese begroting]], het zogenoemde "meerjarig financieel kader", alsmede over de jaarlijkse begroting die concrete invulling aan de zesjarige kaders geeft.<ref name=begroting>[http://www.europarl.europa.eu/parliament/public/staticDisplay.do?language=NL&pageRank=5&id=46 Europees Parlement - Begrotingsbevoegdheid]</ref> Het opstelling van een begrotingsvoorstel is voorbehouden aan de Commissie. Sinds de inwerkingtreding van het [[Verdrag van Lissabon]] moeten de europarlementariërs hun goedkeuring verlenen aan de gehele begroting; vóór 2009 waren bepaalde onderdelen van het budget, waaronder het [[Gemeenschappelijk Landbouwbeleid]], enkel onderworpen aan goedkeuring door de lidstaten in de [[Raad van de Europese Unie]].
Het Parlement beslist samen met de Raad over de [[Europese begroting]].
 
De huidige regelgeving bepaalt dat, als het Parlement en de Raad het niet eens kunnen worden over de begroting, er een bemiddelingscomité wordt opgezet.<ref name=begrotingsbemiddeling>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RULES-EP+20110323+RULE-075-4+DOC+XML+V0//NL&language=NL&navigationBar=YES Artikel 75 van het Reglement van het Europees Parlement]</ref> Als de delegaties van de Raad en het Parlement ook in dit comité niet tot overeenstemming kunnen komen, moet de Commissie een nieuwe ontwerpbegroting opstellen en begint de procedure opnieuw.
 
Het Parlement is ook verantwoordelijk voor verlening van kwijting aan de Europese Commissie over de jaarlijkse uitvoering van de begroting. De afweging of de verlening gegeven wordt, is afhankelijk van het twaalf-maandelijkse rapport van de [[Europese Rekenkamer]], die steeksproefgewijs onderzoekt of de Commissie de EU-gelden goed besteed heeft.<ref name=kwijting>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RULES-EP+20110323+ANN-06+DOC+XML+V0//NL&language=NL&navigationBar=YES Bijlage VI van het Reglement van het Europees Parlement]</ref> Het Parlement heeft de kwijting slechts in [[1984]] en [[1998]] onthouden, waarbij dit in het laatste geval leidde tot de collectieve aftreding van de [[Commissie-Santer|Europese Commissie]] onder leiding van voorzitter [[Jacques Santer]].
 
 
===Controlefunctie===
De benoeming van alle leden van de [[Europese Commissie]], dus inclusief de [[Voorzitter van de Europese Commissie|voorzitter]] en de [[Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid|hoge vertegenwoordiger]], moet worden goedgekeurd door het Parlement voordat ze aan de slag kunnen. Voorafgaand aan de benoeming van iedere Commissaris moet de kandidaat voor een hoorzitting in het Europees Parlement verschijnen voor een ondervraging door de europarlementariërs. Het Parlement kan echter geen individuele kandidaten afwijzen, maar enkel weigeren de gehele aspirant-Commissie goedkeuring te verlenen. De dreiging om de hele Commissie af te wijzen kan echter een effectief drukmiddel zijn om individuele kandidaten te vervangen, zoals bleek in [[2004]] toen voorzitter [[José Manuel Barroso]] de Italiaanse politicus [[Rooco Buttiglione]], voorgedragen als kandidaat voor de post van Commissaris voor Justitie, Vrede en Veiligheid, verving nadat was gebleken dat het Parlement het niet kon vinden in diens conservatieve uitspraken over [[homoseksualiteit|homoseksuelen]] en alleenstaande moeders.<ref name=rocco>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2668/Buitenland/article/detail/694576/2004/10/05/Kandidaat-eurocommissaris-homo-s-zondig-niet-strafbaar.dhtml Kandidaat-eurocommissaris: homo's zondig, niet strafbaar - De Volkskrant]</ref>
 
De controlerende macht van het Europees Parlement over de Commissie breidt zich ook uit naar diens functioneren tijdens de ambtsperiode, aangezien het parlement met een twee-derde meerderheid een motie van afkeuring kan aannemen tegens de Commissie en daarmee het aftreden van het gehele College van Commissarissen afdwingt.<ref name=afkeuring>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RULES-EP+20110323+RULE-107+DOC+XML+V0//NL&language=NL&navigationBar=YES Artikel 107 van het Reglement van het Europees Parlement]</ref> <ref name=afkeuring2>[http://europa.eu/institutions/inst/parliament/index_nl.htm Europa.EU - Het Europees Parlement]</a>
 
===Europees Burgerinitiatief===
4.044

bewerkingen