Aleksandr Mensjikov: verschil tussen versies

304 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(details uit de Duitse Wikipedia)
[[Image:SurikovMenshikovBerezovo.jpg|thumb|right|Mensjikov in ballingschap. Schilderij van [[Vasili Soerikov]].]]
'''Aleksandr Danilovitsj Mensjikov''' ([[Russisch]]: Александр Данилович Меншиков) ([[Moskou]](?), [[1673]](?) - [[Berjozovo]], West-Siberië, [[1729]]) was een [[Rusland|Russisch]] staatsman, gouverneur van [[Sint Petersburg]], hertog van [[Ingermanland]] en na de dood van [[Peter de Grote]] in 1725 gedurende twee jaar feitelijk alleenheerser over Rusland.
 
Mensjikov begon als pasteiverkoper in Moskou, en kon niet lezen noch schrijven. Hij zou van LitauseLitouwse of adellijke afkomst zijn en trad als 14-jarige in dienst bij de Zwitserse Hugenoot [[François leFort]].
 
Hij nam 1695 en 1696 deel aan de [[Azovcampagnes|campagnes]] om [[Azov]] te veroveren op de Turken in de [[Russisch-Turkse Oorlog (1686-1700)|Russisch-Turkse oorlog van 1686 tot 1700]].
In 1697-1698 vergezelde hij als vrijwilliger tsaar Peter de Grote op zijn reizen naar [[Nederland]] en [[Engeland]], en bestudeerde op de VOC-werven scheepsbouw.
 
Na de dood van Lefort in 1699 werd Mensjikov de vertrouweling en rechterhand van Peter de Grote. Hij maakte zich verdienstelijk in de [[Grote Noordse Oorlog]] en werd in 1702 commandant van [[Sjlisselburg]]. In 1703 leerde hij [[Catharina I van Rusland|Marta Skavronskaja]] en stelde haar voor aan de tsaar. In 1709 streed hij in de [[Slag bij Poltava]]. In 1710 veroverde hij [[Riga]] en in 1713 [[Stettin]]. Ondertussen was hij in de adelstand verheven door keizer [[Leopold I van het Heilige Roomse Rijk]]. De tsaar had hem land gegeven waarop het [[Paleizencomplex Oranienbaum]] is gebouwd.
 
Mensjikov had een sterrenwacht laten bouwen op zijn buitenplaats aan de [[Finse golf]]. In 1714 werd hij gekozen tot lid van [[Royal Society]], op uitnodiging van [[Isaac Newton]]. Hij had een sterrenwacht laten bouwen op zijn buitenplaats aan de [[Finse golf]]. Inmiddels was Mensjikov een van de rijkste mannen in Rusland geworden. Hij zou over een miljoen [[roebel]]s beschikken en liet een paleis aan de [[Neva]] bouwen waarwaarin 30.000 [[Delfts blauw|Delftse tegels]] in zijn verwerkt.
 
[[Image:Menshikov palace.jpg|thumb|right|250px|Mensjikovpaleis, nu onderdeel van de Hermitage]]
 
Na de dood van Peter de Grote, werd hij voogd over [[Anna I van Rusland|Anna]] en [[Elisabeth I van Rusland|Elisabeth]], de twee dochters van de tsaar en bewerkte de benoeming van die tsarina, die de regering aan hem overliet. Hij had het plan zijn dochter Maria met [[Peter II van Rusland]] te laten trouwen, maar daar werd een stokje voor gestoken. door de families Dolgokurov en Galitzyn.
 
Op 20 september 1727 werd hij gevangengenomen en naar Siberie getransporteerd.
25.457

bewerkingen