Ierse Onafhankelijkheidsoorlog: verschil tussen versies

("met name"-ziekte) Zoek best alternatieven of laat het gewoon weg
k (r2.5.2) (robot Anders: ko:아일랜드 독립 전쟁)
(("met name"-ziekte) Zoek best alternatieven of laat het gewoon weg)
[[Bestand:Easter_Proclamation_of_1916.png|thumb|200px|Ierse proclamatie uit 1916.]]
De '''Ierse onafhankelijkheidsoorlog''' is de naam die in [[Ierland (land)|Ierland]] wordt gegeven aan de strijd tussen met name de [[IRA]] en het [[Groot-Brittannië|Britse]] bestuur. De strijd begon na het bijeenroepen van de eerste [[Dáil Éireann|Dáil]] door de leden van [[Sinn Féin]] die waren gekozen tijdens de verkiezingen in 1918. Zij weigerden zitting te nemen in het Britse parlement en kwamen samen in [[Dublin]] waar ze de republiek uitriepen. De strijd eindigde in december 1921 toen leidende Republikeinen een [[Anglo-Iers verdrag|verdrag]] sloten met de Britse regering.
 
==Voorspel: de [[Paasopstand]]==
 
==Guerrilla==
Tegelijk met het bijeenkomen van de Dáil begon de gewapende strijd. Michael Collins speelde hierin een centrale, bepalende rol. Formeel was hij [[minister]] van Financiën van de uitgeroepen Republiek. Feitelijk was hij dé strateeg van de [[IRA]]. Zijn eerste doel was het uitschakelen van het [[Groot-Brittannië|Britse]] bestuur, met namevooral op het platteland. Zijn grootste probleem daarbij was dat het idee van een gewapende strijd niet op veel steun kon rekenen. Collins gokte er echter op dat de stemming zou omslaan zodra de Britten zouden reageren.
 
Sinn Féin beschikte al jarenlang over een eigen paramilitaire groepering die bekend stond onder de naam de [[Volunteers (Ierland)|Volunteers]]. De radicalere nationalisten beschikten over een eigen organisatie de [[Irish Republican Brotherhood]], de leden hiervan sloten zich aan bij de Volunteers, maar volgden daarbinnen wel hun eigen agenda. In het verloop van de strijd werden de Volunteers, met inbegrip van de IRB door de bevolking gezien als het leger van de door Sinn Féin uitgeroepen republiek en derhalve aangeduid onder de afkorting [[IRA]].
 
Het Republikeinse leger beschikte echter nauwelijks over wapens. Dat het leger in een open, traditionele oorlog, geen partij zou zijn voor het Britse leger was volstrekt duidelijk. Collins koos daarom voor kleinschalige acties die met name gericht waren tegen de [[Royal Irish Constabulary|RIC]]. Zijn doelstelling daarbij was tweeledig. Enerzijds wilde hij door het aantasten van het politiekorps het Britse gezag, met namevooral op het platteland, aantasten, anderzijds rekende hij er op dat de reacties van de Britten dusdanig zou zijn dat deze afkeer van het Britse bestuur zou versterken.
 
[[Categorie:Geschiedenis van Ierland|Onafh]]