Hoofdmenu openen

Wijzigingen

23 bytes verwijderd ,  8 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving + standaardtabelopmaak
{| class="toccolours" style="float:right; width:235px; background:white; margin-left: 10px; margin-bottom:10px;" cellpadding=2; cellspacing=0
|colspan=11 align="center"|
[[AfbeeldingBestand:Berlin U1.svg|center|180px]]
|-
|
===Een nieuw vervoersmiddel===
{{wrapper}}
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn Berlin Stammstrecke.png|thumb|300px|Stamtracé, nu U1 en [[U2 (Berlijn)|U2]]]]
|-
|[[AfbeeldingBestand:Berlin Bau Hochbahn Luisenufer.jpg|thumb|220px|Luchtspoor in aanleg bij de Luisenufer (nu Wassertorplatz)]]
|-
|[[AfbeeldingBestand:Berlin Bruecke Landwehrkanal Hoch und Anhalter Bahn.jpg|thumb|220px|Brug over de [[Berlin-Anhaltische Eisenbahn|Anhalter Bahn]] en het [[Landwehrkanaal]]]]
|}
De toenemende verkeersproblematiek in de miljoenenstad [[Berlijn]] leidde er aan het einde van de [[19e eeuw]] toe dat men op zoek ging naar nieuwe vervoersmiddelen. Er werden onder andere hangende treinen, zoals de latere [[Wuppertaler Schwebebahn]], en diepgelegen ondergrondse spoorlijnen zoals in [[metro van Londen|Londen]] overwogen. [[Werner von Siemens]] stelde het stadsbestuur voor hooggelegen stadsspoorlijnen naar het voorbeeld van de [[New York City|New Yorkse]] ''[[Elevated Railway]]s'' aan te leggen. Von Siemens' idee een viaduct te bouwen door de statige [[Friedrichstraße]] werd onesthetisch gevonden, maar ook tegen het graven van [[tunnel]]s onder de stad, zoals [[AEG]] voorstelde, bestond weerstand, omdat men bang was voor beschadiging van de juist aangelegde [[riool|riolering]].
 
Nadat er vele jaren onderhandeld was en diverse projecten de revue waren gepasseerd, kreeg Von Siemens in 1892 uiteindelijk toestemming voor het bouwen van een luchtspoorlijn vanaf de [[station Warschauer Straße|Warschauer Brücke]] door [[Berlin-Kreuzberg|Kreuzberg]] naar de [[Bülowstraße (metrostation)|Bülowstraße]]. Dit tracé werd gekozen omdat men bang was voor vervuiling en geluidsoverlast en deze route door als arm geldende wijken liep. Een gelijkaardige spoorlijn over de centraler gelegen "rijke" [[Leipziger Straße]] hield het stadsbestuur koste wat kost tegen.
 
===Bouw van de Hochbahn===
===Naar Dahlem en Charlottenburg===
{{wrapper}}
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn_Berlin_Uhlandstraße.JPG|thumb|220px|Perron van eindstation ''Uhlandstraße'']]
|-
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn Berlin Wittenberplatz.JPG|thumb|220px|Het statige toegangsgebouw van station ''Wittenbergplatz'']]
|-
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn_Berlin_Nollendorfplatz.JPG|thumb|220px|Ondergronds perron in station ''Nollendorfplatz'']]
|-
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn Berlin Entlastungsstrecke.png|thumb|220px|Het ontlastingstracé (geel)]]
|-
|[[Bestand:Dennewitzstr HWG1.JPG|thumb|220px|De metrolijn duikt een huizenblok aan de Dennewitzstraße in.]]
|}
{{zieookZie ook|Zie ook [[U3 (Berlijn)|U3]]}}
In de zomer van 1907 stelde de Hochbahngesellschaft voor een metrolijn over het grondgebied van de [[Berlin-Wilmersdorf|Wilmersdorf]] en [[Berlin-Dahlem|Dahlem]] aan te leggen. De slecht ontsloten gemeenten stemden in met een aftakking van het stamtracé tot aan de [[Thielplatz (metrostation)|Thielplatz]]. De geplande lijn liep echter gedeeltelijk over het grondgebied van Charlottenburg, dat Wilmersdorf als een grote concurrent zag wat betreft het aantrekken van kapitaalkrachtige bewoners. Een metrolijn naar Wilmersdorf zou de vestiging van rijken wel eens een impuls kunnen geven. Na lange onderhandelingen kwam men in de zomer van 1910 tot een oplossing: naast de ''Wilmersdorf-Dahlemer U-Bahn'' (nu onderdeel van [[U3 (Berlijn)|U3]]) zou ook Charlottenburg een eigen aftakking van het stamtracé krijgen, van de Wittenbergplatz via de [[Kurfürstendamm]] tot het eindpunt [[Uhlandstraße (metrostation)|Uhlandstraße]]. Deze 1,2 kilometer lange lijn zou later doorgetrokken moeten worden tot [[station Halensee|Halensee]], maar voorlopig bleef het bij één station (zie ook de sectie [[#Toekomst|toekomst]] en het artikel [[U10 (Berlijn)|U10]]).
 
Voor de nieuwe aftakkingen werd het tot dan toe twee sporen tellende station [[Wittenbergplatz (metrostation)|Wittenbergplatz]] volledig gereconstrueerd naar een ontwerp van [[Alfred Grenander]], de huisarchitect van de Hochbahngesellschaft. Het metrostation kreeg vijf sporen langs drie perrons en er verrees een nieuwe stationshal.
Het viaducttracé door Kreuzberg werd tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] zwaar beschadigd, zodat enkele stations geheel nieuw gebouwd moesten worden. Het verwoeste station [[Osthafen (metrostation)|Osthafen]] werd niet herbouwd vanwege zijn geringe afstand tot station Warschauer Brücke.
{{wrapper}}
|[[AfbeeldingBestand:Berlin u-bahn-station goerlitzer-bahnhof 20050309 p1010364.jpg|thumb|220px|Station ''Görlitzer Bahnhof'' bevindt zich nog vrijwel geheel in oorspronkelijke staat.]]
|-
|[[AfbeeldingBestand:U-Bahn Oberbaum.jpg|thumb|220px|De gerestaureerde Oberbaumbrücke over de Spree]]
|-
|[[AfbeeldingBestand:Ubahn oberbaum.gif|thumb|220px|Metrotreinen op de Oberbaumbrücke]]
|}
De bouw van de [[Berlijnse Muur]] in 1961 zorgde voor een inkorting van de lijn tot [[Schlesisches Tor (metrostation)|Schlesisches Tor]], omdat het eindpunt Warschauer Brücke in [[Oost-Berlijn]] gelegen was. De nabijgelegen [[Oberbaumbrücke]] werd een belangrijke grensovergang tussen oost en west. In [[West-Berlijn]] was men ondertussen al bezig het stadsvervoersnetwerk uit te breiden met lijnen die het oostelijke deel van de stad ontweken. Een van deze lijnen was de nieuwe metrolijn ''G'', de huidige [[U9 (Berlijn)|U9]]. Om een overstap tussen de U9 en de lijn naar Uhlandstraße mogelijk te maken werd onder de kruising van de Kurfürstendamm en de Joachimstaler Straße een nieuw station gebouwd. Aangezien op de tak naar Uhlandstraße destijds slechts een pendeldienst tot Wittenbergplatz bestond, was het stilleggen van de lijn (hetgeen een snellere bouw mogelijk maakt) geen grote ingreep. Op 28 augustus 1961, twee weken na de start van de bouw van de Muur, werden het nieuwe station [[Kurfürstendamm (metrostation)|Kurfürstendamm]] en de U9 in gebruik genomen.
Gedurende het grootste deel van dag, behalve op zondag, wordt er op de U1 een vijfminutendienst onderhouden. In de nacht van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag rijdt er van 0:30 tot 4:30 elke 15 minuten een trein op de lijn. In de overige nachten rijdt de vervangende metronachtbus N1 tussen de stations Warschauer Straße en [[station Berlin Zoologischer Garten|Zoologischer Garten]], vrijwel geheel parallel aan de volledige route van de U1.
 
{| class="prettytablewikitable" style="font-size:105%;"
|-style="background-color:#F0F0FF; font-weight:bold; text-align:center;"
| rowspan="2" | Traject
 
==Toekomst==
{{zieookZie ook|Zie voor de westelijke verlenging tot Theodor-Heuss-Platz ook [[U10 (Berlijn)|U10]].}}
Omstreeks 2010 is een renovatie van het S-Bahnstation Warschauer Straße gepland. Tegelijkertijd met deze operatie wil men het gelijknamige metrostation naar het noorden verplaatsen, om de afstand tussen beide stations (nu zo'n 150 meter) te verkleinen en overstappen daarmee comfortabeler te maken. Lange tijd was er tevens een verlenging vanaf het eindpunt Warschauer Straße naar station [[Frankfurter Tor (metrostation)|Frankfurter Tor]] op de [[U5 (Berlijn)|U5]] voorzien. Aangezien er tussen deze stations reeds een frequente [[tram van Berlijn|tramverbinding]] bestaat, zal dit metrotraject echter waarschijnlijk uit het [[Bestemmingsplan (Duitsland)|bestemmingsplan]] geschrapt worden.<ref>[http://www.berlinonline.de/berliner-zeitung/archiv/.bin/dump.fcgi/2007/0707/lokales/0050/ ''Die Warschauer Brücke ist bald kein Nadelöhr mehr''], artikel in de Berliner Zeitung, 7 juli 2007</ref>
 
* {{de}} [http://www.u-bahn-archiv.de/stammstrecke.htm Berliner U-Bahn-Archiv - Die Stammstrecke] - historische geschriften over de lijnen van de ''Hochbahngesellschaft''
 
{{Navigatie metro Berlijn}}
{{Metroberlijn}}
 
[[Categorie:Metrolijn in Berlijn|U010]]