Hoofdmenu openen

Wijzigingen

30 bytes verwijderd ,  9 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix
| Jaar van ontstaan =1921
| Jaar van afloop =1941
| Vlag =[[AfbeeldingBestand:Tuva flag.gif|125px]]
| Vlagartikel =Vlag van Toeva
| Wapen =[[AfbeeldingBestand:Coat_of_arms_of_Tuvinian_People's_Republic.gif|80px]]
| Wapenartikel =
| Leus =
| Kaart =[[Afbeelding:Tuwakarte2.png|250px]]
| Kaartjaar =Kaart van de huidige republiek Toeva
| Hoofdstad =[[Kyzyl (stad)|Kyzyl]]
}}
 
'''Toeva''' (ook wel '''Tannoe-Toeva'''; [[Toevaans]]: Tьвa ; [[vereenvoudigd Chinees]]: 图瓦人民共和国) was een kleine onafhankelijke staat, die tussen [[Mongolië]] en [[Sovjet-Unie|Rusland]] in lag. Toeva behoorde in de 13e eeuw toe aan het grote [[Mongoolse rijk]] van [[Dzjengis Khan]]. Toen had een kleine groep Toevanen de macht in Toeva, omdat zij het Mongoolse bewind steunden. Zij waren landheren en heersten in een soort [[feodaal]] systeem over de nomadische bevolking. Toen de Chinezen de Mongoolse gebieden veroverden, steunden de landheren de Chinese overheersers en konden zo weer rekenen op de beste baantjes.
 
In [[1911]] brak er een revolutie uit in [[Republiek China (1911-1928)|China]], die ervoor zorgde dat de laatste keizerlijke dynastie, de [[Qing|Qing-Dynastie]], ten val kwam. Toen werd [[Republiek China (1911-1928)|China]] een republiek en verklaarden Mongolië en [[Tibet (gebied)|Tibet]] zich onafhankelijk. Toeva wilde dit ook doen, maar Russische troepen vielen het land binnen, en in [[1914]] annexeerden de Russen Toeva. De macht kwam in handen van Russische kolonisten. De oorspronkelijke landheren probeerden nu met de Russen samen te werken. Na de [[Russische revolutie]] in [[1917]] werd [[Rusland]] [[communisme|communistisch]]. De Toevanen vroegen [[Vladimir Lenin|Lenin]] om onafhankelijkheid, en in [[1921]] kregen ze die ook. Waarschijnlijk had hij geen interesse in het gebied; ook vond Lenin dat alle volken gelijk waren en het recht op onafhankelijkheid hadden.
 
Door de onafhankelijkheid was de macht weer vrijgekomen voor de Toevaanse landheren. De Toevaanse onafhankelijkheidsbeweging organiseerde echter een opstand tegen de landheren en de [[Boeddhisme|boeddhistische]] monniken, die samenwerkten met de Toevaanse aristocratie. Ondanks de onafhankelijkheid waren de Toevanen echter politiek, economisch en ook spiritueel gezien, volledig afhankelijk van de feodale en godsdienstige aristocratie.
 
Nadat de landheren waren uitgemoord en verdreven, werd de communistische [[Volksrepubliek]] Tannoe-Toeva opgericht. Na [[1926]] wordt het voorvoegsel Tannoe, dat hooggelegen of hooggebergte betekent, weggelaten. De eerste president werd de boeddhistische [[Lama (geestelijke)|Lama]] [[Kuular Donduk]]. Veel Toevanen veranderen hun nomadenbestaan in een boerenleven. In de eerste jaren van onafhankelijkheid werd een grondwet geschreven en tevens een eigen rechtssysteem ingesteld. Ook kwam er een eigen munt, de [[Ashka]], en werden er postzegels uitgegeven.
 
De nog jonge Toevaanse regering probeerde eventuele nieuwe koloniale gedachten van [[Republiek China (1911-1928)|China]] of Sovjet-Unie te verijdelen. President Donduk probeerde daartoe ook met buurland Mongolië, ook een zeer jonge staat, samen te werken. Het land stelde zich tamelijk onafhankelijk van de Sovjet-Unie op.
 
Na de dood van [[Vladimir Lenin|Lenin]] was [[Jozef Stalin|Stalin]] in de Sovjet-Unie aan de macht gekomen. Hij was tegen het [[nationalisme]] van veel volkeren in de Sovjet-Unie, en ook tegen de Toevaanse onafhankelijkheid. In [[1929]] werd er dan ook met hulp van [[Moskou]] door studenten van de universiteit in [[Kyzyl (stad)|Kyzyl]] een coup georganiseerd tegen de Toevaanse regering. Doordat Toeva in de nu acht jaar durende onafhankelijkheid geen echte overheid had ontwikkeld, hadden de coupplegers geen last van een leger, of vele ambtenaren en regeringsgebouwen. Het gevangenzetten van president [[Kuular Donduk|Donduk]] en zijn regering was in dit geval voldoende om de macht in handen te krijgen. Er kwam een nieuwe, pro-Sovjet regering onder leiding van partijsecretaris [[Salchak Toka]]. Deze functie zou hij tot zijn dood in [[1973]] blijven invullen.
 
De nieuwe regering, waarin steeds meer Russische kolonisten zitting kregen, veranderde in [[1930]] het Tibetaans-Mongoolse schrift in een door Russische geleerden speciaal voor Toeva ontwikkeld Latijns schrift. Mongoolse, Sjamanistische en boeddhistische invloeden werden, net als in de Sovjet-Unie, systematisch verkleind. Hoewel Toeva officieel nog onafhankelijk was, werd het land door de Sovjet-regering in Moskou al als een deel van de Sovjet-Unie beschouwd.
* Het annexeren van Toeva paste duidelijk in zijn beleid om het [[nationalisme]] van volkeren tegen te gaan.
* Toeva was in het bezit van [[uranium]]voorraden, en omdat de Sovjet-Unie druk bezig was met onderzoek naar atoomwapens, kon het het uranium goed gebruiken.
* Door Toeva te bezitten, was het gemakkelijker om [[Kwo Min Tang China|China]] onder druk te zetten. China wilde Mongolië weer bij zich in lijven. De Sovjet-Unie wilde Mongolië juist als onafhankelijke bufferstaat.
 
De regering in Kyzyl was ook voor de annexatie al zeer pro-Russisch geworden: Toeva leverde in de [[Tweede Wereldoorlog]] vrijwillig vele soldaten aan het Rode Leger en ook had men het Latijnse schrift weer ingeruild, nu voor het Cyrillische schrift.
 
Nadat Toeva in [[1944]] in de Sovjet-Unie was opgenomen, werd het gebied in [[1961]] autonoom. In [[1992]] werd Toeva, na de val van de Sovjet-Unie, opgenomen in de [[Rusland|Russische Federatie]], als de [[Toeva|Russische autonome republiek Toeva]].
 
 
{{Commonscat|Tuvinian People's Republic}}