Ernst Ludwig Kirchner: verschil tussen versies

123 bytes verwijderd ,  9 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix met AWB
(linkt naar reclamevrij site en biedt meer citaten en is daarmee een waardevolle aanvulling)
k (Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix met AWB)
{{Infobox kunstenaar
| naam = Ernst Ludwig Kirchner
| foto afbeelding =
| tekst onderschrift =
| volledige naam = Ernst Ludwig Kirchner
| bijnaam =
| geboren = [[6 mei]] [[1880]]
| overleden = [[15 juni]] [[1938]]
| land = [[Duitsland]]
| beroep = [[Kunstschilder]]
| jaren-actief =
| stijl = [[Expressionisme]]
| misc website =
| website =
}}
[[FileBestand:Ernst Ludwig Kirchner Sitzende Dame (Dodo) 1907-1.jpg|thumb|Sitzende Dame (Dodo), 1907]]
'''Ernst Ludwig Kirchner''' ([[Aschaffenburg (stad)|Aschaffenburg]], [[6 mei]] [[1880]] - [[Davos]], [[15 juni]] [[1938]]) is de belangrijkste vertegenwoordiger van het [[Duitsland|Duits]] [[expressionisme]] en wordt door velen gezien als voorman van [[Die Brücke (kunst)|Die Brücke]] (de Brug), een kunstenaarscollectief dat van [[1905]] tot [[1913]] actief was en later uiteenviel.
 
 
=== Latere leven ===
Na het uiteenvallen van Die Brücke werkt hij door, maar slaagt hij er niet in zijn stijl verder te ontwikkelen. Als hij in [[1914]] in dienst gaat (naar eigen zeggen als 'onvrijwillig vrijwilliger'), kan hij dit niet doorstaan. In [[1915]] stort hij in, waarna hij uit de krijgsdienst ontslagen wordt. Hij wordt dan behandeld in verschillende [[sanatorium|sanatoria]], het eerst in dat van de neuroloog Oskar Kohnstamm in Königsberg, om daar van zijn drugsverslavingen, achtervolgingswaan en verlammingsverschijnselen af te komen. Pas nadat verzekerd is dat hij te gestoord is om ooit nog in dienst te hoeven, werkt hij mee aan de behandelingen, bijvoorbeeld door weer te eten. Tijdens zijn drie achtereenvolgende opnamen in Köningsberg is hij overigens bijzonder productief, maakt muurschilderingen en tekeningen en houtsneden van o.a. zijn medepatiënt, de nog jonge maar toen al beroemde pianist en dirigent [[Otto Klemperer]].
 
Kort na een nieuwe opname in een sanatorium in Kreuzlingen (Zwitserland) vestigt hij zich samen met zijn vrouw in het alpendorp Frauenkirch bij [[Davos]] en blijft daar de rest van zijn leven wonen en werken. In Frauenkirch komt ook dikwijls zijn veel jongere Groningse leerling en vriend [[Jan Wiegers]] op bezoek, om daar in het atelier van Kirchner met hem samen te werken.In Davos is nu ook het naar Kirchner genoemde museum gevestigd dat een zeer grote collectie van zijn tekeningen, aquarellen, schilderijen, wandkleden en houtsculpturen in depot heeft.
 
Hunkerend naar waardering bij het grote publiek neemt Kirchner het pseudoniem 'de Marsalle' aan, in de hoop ook in Frankrijk geaccepteerd te worden. Zijn stijl wordt brozer en kwetsbaarder, geschilderd in dunnere, transparante verflagen. Dit wordt zijn 'abstracte' periode genoemd, hoewel het werk nog overduidelijk figuratief van aard is.
 
De toenemende 'cultuurpolitiek' van de [[nazi|nazi's]] leidde ertoe dat ongeveer 700 van zijn werken uit Duitse musea in beslag genomen werden, en dat zijn werk, samen mat dat van andere Duitse expressionistische en abstracte kunstenaars door de nazi`s als 'Entartete Kunst' ('ontaarde kunst') werd tentoongesteld. Dit heeft er, vermoedelijk samen met zijn labiele geest, toe geleid dat Kirchner in [[1938]] een einde aan zijn leven maakte. Tegenwoordig wordt hij gezien als een van de belangrijkste kunstenaars uit de eerste helft van de [[20e eeuw]].
 
== Schilderstijl ==
Stilistisch kenmerkt het echte autonome werk van Kirchner, in zijn Die Brücke-tijd zich, zoals al het werk van [[Die Brücke (kunst)|Die Brücke]], door een zeer primair kleurgebruik. Tevens is er veel aandacht besteed aan autonome expressie. Door de collectiviteit van de stijl is het soms echter lastig de verschillende kunstenaars te onderscheiden. Binnen Die Brücke geldt Kirchner echter als voorloper, iets wat hij graag beaamde, onder meer door zijn werk te antedateren. Onder andere deze eerzucht leidde tot het uiteenvallen van Die Brücke.
 
Kirchner werd vooral beïnvloed door [[Vincent van Gogh]] en [[Edvard Munch]], wiens werken in [[1905]] en [[1906]] tentoongesteld werden. Vanaf [[1909]] is de kunst van [[Oceanië]] en in mindere mate [[Afrika]] een belangrijke inspiratiebron voor Kirchner, hoewel deze zelf beweerde dat het [[1903]] was. Tijdens zijn ontwikkeling heeft Kirchner ook het [[impressionisme]] en het [[pointillisme]] bestudeerd, maar dit kan hem niet bekoren. Hij entte zich liever op het [[postimpressionisme]]. Kirchner's geliefde, Doris Grosse, was zijn belangrijkste model. Haar zien we dan ook veelvuldig terug op zijn van kleur vervulde schilderijen.
 
 
== Werken (selectie) ==
[[AfbeeldingBestand:Ernst Ludwig Kirchner Spielende nackte Menschen 1910-1.jpg|thumb|upright|''Spielende nackte Menschen'', 1910, [[Pinakothek der Moderne]]]]
[[AfbeeldingBestand:Ernst Ludwig Kirchner Elisabethufer 1913-1.jpg|thumb|upright|''Elisabethufer'', 1913, [[Pinakothek der Moderne]]]]
[[AfbeeldingBestand:Ernst Ludwig Kirchner Zwei Brüder M. (Mardersteig) 1921-1.jpg|thumb|upright|''Zwei Brüder M.'' (Mardersteig), 1921, [[Pinakothek der Moderne]]]]
*1910: ''Artistin (Marcella)''
*1910: ''Fränzi, vor geschnitztem Stuhl''
*1913: ''Fünf Frauen auf der Straße'', [[Museum Ludwig]], Keulen <ref>[http://www.museenkoeln.de/museum-ludwig/default.asp?s=207&tid=159&nr=&kontrast=&schrift=&bild=80 Museum Ludwig] bei museenkoeln.de</ref>
*1913: ''Berliner Straßenszene'', [[Neue Galerie (New York)|Neue Galerie]] Museum for German and Austrian Art, [[New York City|New York]] <ref>[http://www.artnet.de/magazine/sonder/kirchner09-08-06/kirchner09-08-06_detail.asp?picnum=1 ''Berliner Straßenszene''] auf artnet.de</ref>
*1913: ''Die Straße'', [[Museum of Modern Art]], New York <ref>[http://www.moma.org/collection/provenance/items/274.39.html ''Die Straße''] bei moma.org</ref><!--Die Straße? noch mal neu suchen, dieser Weblink findet kein Ziel-->
*1913: ''Straßenszene Berlin'', Art Gallery of Ontario, Toronto
*1914: ''Straßenszene'', (1922) Privatbesitz Schweiz
*1914: ''Straße mit roter Kokotte'', (1925) [[Hans Heinrich Thyssen-Bornemisza de Kászon | Verzameling Thyssen-Bornemisza]]
*1914: ''Friedrichstraße Berlin'', [[Staatsgalerie Stuttgart]]
*1914: ''Potsdamer Platz in Berlin'', Neue Nationalgalerie, Berlijn
*1915: ''Frauen auf der Straße'', [[Von der Heydt-Museum]], Wuppertal
*1915: ''Der rote Turm in Halle'', [[Museum Folkwang]], Essen,
*1915: ''Selbstbildnis als Soldat'', [[Allen Memorial Art Museum]] (AMAM) <ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Allen_Memorial_Art_Museum Allen Memorial Art Museum] (AMAM) in der englischen Wikipedia</ref>, [[Ohio (staat)|Ohio]]
*1919: ''Wintermondlandschaft''
*1921: ''Davos im Schnee ''
*1920: ''Kühe im Wald''
* {{en}} [http://www.quotes-famous-artists.org/ernst-ludwig-kirchner Engelstalige quotes van Ernst Ludwig Kirchner]
 
{{wikiquoteWikiquote-en}}
{{Commons|Category:Ernst Ludwig Kirchner|Ernst Ludwig Kirchner}}
 
==Bronnen en referenties==
* Magdalena M. Moeller, ''Ernst Ludwig Kirchner: Zeichnungen und Aquarelle''(1993) München: Hirmer Verlag
* Dolph Kohnstamm, ''Tussen Kunst en Kuur''. De Groene Amsterdammer, 15-12-2001.
<references />
 
==Zie ook==
* [[Lijst van duurst geveilde schilderijen]]
 
{{DEFAULTSORT:Kirchner, Ernst Ludwig}}
{{Commonscat|Ernst Ludwig Kirchner}}
 
{{DEFAULTSORT:Kirchner, Ernst Ludwig}}
[[Categorie:Duits kunstschilder]]
[[Categorie:Kunstschilder van het expressionisme]]