Enkelvoud: verschil tussen versies

9 bytes toegevoegd ,  9 jaar geleden
k
robot Anders: sv:Singular; cosmetische veranderingen
k (robot Erbij: mk:Еднина)
k (robot Anders: sv:Singular; cosmetische veranderingen)
Vele talen kennen daarenboven het verschijnsel ''overeenkomst in getal''. Zinsdelen waarmee het enkelvoudige (zelfstandig naam)woord in verband staat, richten zich naar dat enkelvoud. Deze getalsovereenkomst treffen we vooral aan tussen zelfstandig naamwoord en [[gezegde (taalkunde)|gezegde]] (werkwoord).
 
== Getal ==
Niet alle talen kennen de categorie ''getal'', en waar dat niet voorkomt, heeft het ook geen zin van "enkelvoud" te spreken: het enkelvoud bestaat alleen als er ook een [[meervoud (taal)|meervoud]] is. De meeste talen die wél getal kennen, hebben alleen enkel- en meervoud, waarbij het enkelvoud de ongemarkeerde vorm is, dat wil zeggen: de gewone vorm, de standaard, of die vorm welke (verreweg) het meeste voorkomt. <ref>Voorbeelden van onderzoek dat dit uitwijst, worden genoemd in J.H. Greenberg: ''Language Universals. With special reference to feature hierarchies'', Berlin/New York (Mouton de Gruyter) 2005 (1966).</ref> Daarnaast bestaat in sommige talen een aantal andere vormen: de [[dualis]] en een aantal meer omstreden [[getal (taalkunde)|getalgetalsvormen]]svormen. <ref>William J. Frawley, ed., ''International Encyclopedia of Linguistics'', Oxford (OUP) 2003<sup>2</sup>-3:201-02.</ref>
 
Dat in het [[Nederlands]] het enkelvoud de standaardvorm is, valt waar te nemen aan een aantal kenmerken:
* Eigennamen hebben meestal de enkelvoudsvorm (''Jan''), al zijn er uitzonderingen (''de Pyreneeën'').
 
== Woordsoorten ==
Behalve het zelfstandig naamwoord kent in vele talen ook het bijvoeglijk naamwoord getal, en kan het zowel in het enkelvoud als in het meervoud voorkomen. Dit is in het Nederlands niet het geval, tenzij het bijvoeglijk naamwoord zelfstandig wordt gebruikt: ''de verworpene'' betreft één persoon, ''de verworpenen'' daarentegen is meervoud. Maar in deze gevallen is het bijvoeglijk naamwoord een soort zelfstandig naamwoord geworden, en gedraagt zich ook zo.
 
* ''hij, zij, het''.
 
== Overeenkomst ==
In vele talen, waaronder het Nederlands, richt het getal van het [[gezegde (taalkunde)|gezegde]] zich naar dat van het [[onderwerp (zinsdeel)|onderwerp]].
* ''De klok tikte.''
In sommige gevallen wordt de getalsmarkering in zo'n zin weggelaten: een aantal [[regiolect]]en van het Nederlands hebben in de spreektaal in feite ''De klokke tikte'' (de geschreven ''-n'' wordt niet uitgesproken). In het [[Engels]] beschikt het werkwoord zelfs nauwelijks over getalsmarkeringen.
 
== Zie ook ==
* [[Singulare tantum]]: woord dat alleen in het enkelvoud voorkomt.
 
== Noten ==
<references/>
 
[[simple:Singular]]
[[sk:Jednotné číslo]]
[[sv:SingularisSingular]]
[[uk:Однина (мовознавство)]]
[[zh:單數 (語言學)]]
324.157

bewerkingen