Gooise r: verschil tussen versies

247 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
diverse aanpassingen
k
(diverse aanpassingen)
De '''Gooise r''' is de [[Uitspraak van de r in het Nederlands|uitspraak van de letter r]] zoals men die, althans in naam, vooral in de Nederlandse streek [[het Gooi]] (provincie Noord-Holland) bezigt. Tegenwoordig is dit echter een wijdverbreide uitspraak van deze letter, die vooral in de Nederlandse [[media]] en in de [[Randstad (gebied)|Randstad]] voorkomt en verder in alle andere delen van [[Nederland]].<ref>[http://player.nos.nl/index.php/media/play/tcmid/tcm:5-495678/ Gesprek met onderzoekster Jessica Koppers over Gooise 'r' onder Friese jongeren]. [[NOS.nl]], 25 maart 2009</ref> Het betreft hier overigens niet het [[Goois]]e [[dialect]] zoals dat oorspronkelijk werd gesproken.
 
Kenmerkend is de reductie van de r,: waarbij de r vóór eenvoor klinker vaakwordt nogde welletter als tong-r ofeen huig-r tegerealiseerd herkennen is([ʀ]), zekervoor inmedeklinkers woordenen als ''drie''. Aanaan het eind van lettergrepeneen isfrase ertreedt matigeeen reductietong-r waarbijop j-kleuringdie kanniet optredentrilt (zogenaamde ''[[approximant]] [ɹ]: ''daajdooj''), of zelfs totalevolledig geëlideerd reductiewordt (''daadoo''). De onhoorbare r behoudt dan echter wel de normale invloed op omliggende klanken, die sterk kan zijn (''weet''/''weer'', ''dood''/''door'') of zwak (''daad''/''daar''). Een zodanig gevormd ''daadoo'' heeft in de optiek van [[fonetiek|fonetici]] dan ook heel andere klinkers dan ''halo''.
 
De Gooise r is sterk sociologisch gebonden: ze wordt eerder met de Randstad dan met de periferie geassocieerd, eerder met hogere dan met lagere sociale klassen, en eerder met vrouwen dan met mannen.<ref>Stroop 1998</ref>
 
==Personen die geassocieerd worden met de Gooise r==
* [[Chazia Mourali]]
* Diverse [[Kinderen voor kinderen]]zangers en -zangeressen
 
==Voetnoot==
<references/>
 
== Zie ook ==
13.241

bewerkingen