Jacobo Árbenz Guzmán: verschil tussen versies

3 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
kkk
(k)
(kkk)
Arbenz was de zoon van een [[Zwitserland|Zwitserse]] immigrant. Hij sloot zich in [[1935]] aan bij het leger, klom op tot kolonel en werkte als docent aan de Guatemalteekse militaire academie. Hij huwde María Cristina Villanova, de dochter van een [[El Salvador|Salvadoraanse]] grootgrondbezitter, die hem in het [[socialisme]] introduceerde en hem in contact bracht met tegenstanders van dictator [[Jorge Ubico]]. Ubico viel in juli [[1944]] maar werd opgevolgd door een andere militaire heerser, [[Federico Ponce Vaides]]. Het volk besloot zich niet opnieuw door een dictator geregeerd te laten worden en in de [[revolutie van 1944]] werd Ponce Vaides omvergeworpen. Er werd een overgangsregering gevormd, waarin naast Arbenz [[Jorge Toriell]] en [[Francisco Javier Arana]] deelnamen. Deze voorlopige regering schreef verkiezingen uit, de eerste vrije verkiezingen die het land sinds haar onafhankelijkheid in [[1840]] hield, die werden gewonnen door [[Juan José Arévalo]]. Arbenz werd minister van defensie in Arévalo's regering. Arévalo voerde een politiek van 'spiritueel socialisme', sterk geïnspireerd door de [[New Deal (VS)|New Deal]] van [[Franklin D. Roosevelt]].
 
Arbenz werd in [[1951]] gekozen tot opvolger van Arévalo. Hij versloeg in de verkiezingen [[Miguel Ygidoras]], een voormalig medestander van Ubico, met 65% van de stemmen op op een programma van landhervormingen. Het wordt geschat dat rond die tijd 2% van de Guatemalteken 72% van het land bezat, en daar maar 12% van gebruikte. Zijn landhervormingsplannen leidden tot veel steun onder de arme boerenbevolking, maar stuitte op tegenstand van de bezittende elite en het leger. In [[1952]] vaardigde hij [[decreet 900]] uit, waarin een einde zou worden gemaakt aan het grootgrondbezit. De Guatemalteekse regering zou het recht krijgen ongebruikte gronden van grondbezitters op te kopen en te verdelen onder landloze boeren. De [[United Fruit Company]], een van de grootste grondbezitters in Guatemala, werd bedreigd door onteigening. De Guatemalteekse regering bood het bedrijf $ 600.000 schadevergoeding, maar het bedrijf weigerde. Ook legaliseerde Arbenz de communistische [[Guatemalteekse Arbeiderspartij]] (PGT).
 
Daar de United Fruit Company invloedrijke contacten had met de Amerikaanse regering, werd vanuit de Verenigde Staten een lastercampagne tegen Arbenz opgezet, waarin hij ervan werd beschuldigd een communistische agent te zijn. In werkelijkheid bleek een intensieve zoektocht naar contacten tussen Arbenz en de communistische wereld slechts drie magere resultaten op te leveren. Ten eerste de levering van een lading tweedehandse geweren uit [[Tsjechoslowakije]], die Guatemala pas had aangeschaft nadat geen enkel westers land wapens wilde leveren. Ten tweede was de aanwezigheid van een diplomaat uit de [[Sovjet-Unie]] die poogde een overeenkomst te sluiten waarbij Guatemala bananen zou leveren aan de Sovjet-Unie in ruil voor agrarische machinerie, hetgeen niet mogelijk bleek daar geen van beide landen over gekoelde schepen beschikte om te bananen zo ver te vervoeren. Het laatste resultaat was een bonnetje waaruit bleek dat de PGT voor $ 22,50 boeken had gekocht in een [[Moskou]]se boekwinkel. De Amerikaanse ambassadeur [[Richard Cunningham Patterson, Jr.]] meldde desalniettemin dat Guatemala in de greep was gekomen van de Sovjet-Unie en de [[Central Intelligence Agency|CIA]] liet wapenkisten in Centraal-Amerika plaatsen waarvan hetzij beweerde dat hetze afkomstig waswaren van de Sovjet-Unie met het oog op een Sovjet-Guatemalteekse overname van Centraal-Amerika.
 
In [[1954]] besloot de [[Central Intelligence Agency|CIA]] steun te verlenen aan een militaire [[coup]] ([[Operatie PBSUCCESS]]). Een legertje Guatemalteekse ex-militairen geleid door [[Carlos Castillo Armas]] viel vanuit [[Honduras]] het land binnen. Aanvankelijk slaagde hun campagne nauwelijks, en Arbenz besloot hen verder het land in te lokken om hen zo in te sluiten. Dit bleek echter een misvatting; officieren in het hele land sloten zich bij de rebellen aan. Op [[27 juni]] zag Arbenz zich gedwongen af te treden en vestigde Castillo Armas zijn dictatuur. Na de coup volgde er een periode van burgeroorlogen en onderdrukking waarbij 200.000 mensen het leven lieten. Arbenz ontvluchtte Guatemala. Eerst vluchtte hij naar [[Mexico (land)|Mexico]], en vervolgens naar [[Cuba (land)|Cuba]], [[Frankrijk]], Zwitserland, Tsjechoslowakije en [[Uruguay]] en uiteindelijk kwam hij weer in [[Mexico (land)|Mexico]] terecht. Hij overleed in [[1971]] in zijn badkamer door verdrinking of brandwonden; de precieze omstandigheden van zijn dood zijn onzeker. Mogelijk heeft hij [[zelfmoord]] gepleegd maar er wordt ook geopperd dat hij vermoord is.
Anonieme gebruiker