Rechtsvergelijking: verschil tussen versies

1.881 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
enkele aanvullingen uit de Engelse Wikipedia
k (Invulling parameters sjabloon met AWB)
(enkele aanvullingen uit de Engelse Wikipedia)
'''Rechtsvergelijking''' is de studie van de overeenkomsten en verschillen tussen [[rechtssysteem|rechtsystemen]] in verschillende landen. In concreto houdt deze wetenschappelijke discipline zich bezig met het privaatrecht dat vooral op het [[Romeins recht]] is gebaseerd, met de [[common law]], het recht in socialistische landen, het [[islamitische recht]], waaronder de [[sharia]], [[Hindoestaans recht]] en [[Chinees recht]].
 
In de Westerse rechtsvergelijking wordtbeschouwt men vaak het boek [[Over de geest van de wetten|De l'esprit des lois]] van [[Charles de Montesquieu|Montesqieu]] uit 1748 als het begin van de rechtsvergelijking. In een aantal passages vergeleek Montesquieu bijvoorbeeld het Engelse en Franse recht. In de Russische rechtsgeschiedenis wordt de rechtsvergelijking echter al sinds de zestiende eeuw gebruikt. Behalve rechtsvergelijking over de gehele breedte van het recht - [[privaatrecht]], [[handelsrecht]], [[staatsrecht]], [[strafrecht]], [[procesrecht]], [[rechtsgeschiedenis]], enzovoort - kan men ook één rechtsdiscipline vergelijkend bestuderen. Steeds is het doel rechtsgebieden en/of rechtssystemen in grotere diepgang te bestuderen, ze zo mogelijk te verbeteren, en bij te dragen tot [[rechtsharmonisatie]] en unificering, zoals bij de [[Verenigde Naties]] en de [[Europese Unie]]. Zo kan men de mogelijkheden onderzoeken of een [[rechtsfiguurleerstuk]] uit het recht van het ene land valt over te brengen naar een ander land (''legal transplant''). De rechtsvergelijking helpt bij het doorzien van de consequenties van een dergelijke operatie: zijn er ongewenste gevolgen, treedt er een onverwachte precedentwerking op? Rechtsvergelijking draagt met name bij aan de [[rechtssociologie]] door te onderzoeken hoe juridische problemen heel verschillend kunnen worden opgelost. Ook maakt rechtsvergelijking de soms zeer verschillende impact van wetgeving duidelijk: wat in het ene land een gunstig effect heeft, werkt in een ander land niet of negatief.
 
Rechtsvergelijking draagt verder bij aan het [[internationaal privaatrecht]] en het [[volkenrecht]]. Vooral in het volkenrecht is goed te zien dat dit tot stand komt door overname van rechtsfiguren uit verschillende rechtsstelsels.
 
Men kan rechtsvergelijking zowel op macroniveau uitvoeren, waarbij het gehele recht, een deeldiscipline of procedures worden bestudeerd, als op microniveau, waarbij het om specifieke juridische instellingen of problemen gaat.
In de belangrijkste handboeken voor rechtsvergelijking worden rechtssystemen in verschillende families ingedeeld. De Belgische jurist [[René David]] onderscheidde in zijn ''Traité élémentaire de droit civile comparé: Introduction à l'étude des droits étrangers et à la méthode comparative'' (Parijs 1950) vijf families, met als criterium de achterliggende [[ideologie]]:
 
==Rechtsfamilies==
*Westers recht - met twee subgroepen, de Romaans-Germaanse en de Anglosaksische
 
In de belangrijkste handboeken voor rechtsvergelijking worden rechtssystemen in verschillende families ingedeeld. Pierre Arminjon, Boris Nolde en Martin Wolff gingen in hun handboek ''Traité de droit comparé'' (3 delen, Parijs 1950-1952) ervan uit dat men afzonderlijke rechtsstelsels eerst op zichzelf moet bestuderen, los van geografische factoren. Zij kwamen tot een indeling in zeven groepen of rechtsfamilies:
 
*de Franse groep, met landen die hetzij de [[Code Napoléon]] van 1804 in zijn geheel overnamen, die hetzij bewerkingen ervan invoerden, met name in een aantal Europese en Latijns-Amerikaanse landen
*de Duitse groep, waarbinnen vooral het Duitse [[Bürgerliches Gesetzbuch]] een referentiepunt is
*de Scandinavische groep
*de Engelse groep, met landen als de Verenigde Staten van Amerika, Groot-Brittannië, Australië en Nieuw-Zeeland
*de Russische groep
*de islamitische groep
*de hindoestaanse groep
 
In de belangrijkste handboeken voor rechtsvergelijking worden rechtssystemen in verschillende families ingedeeld. De Belgische jurist [[René David]] onderscheidde in zijn ''Traité élémentaire de droit civile comparé: Introduction à l'étude des droits étrangers et à la méthode comparative'' (Parijs 1950) vijf families, met als onderscheidend criterium de achterliggende [[ideologie]]:
 
*Westers recht - met twee subgroepen, de RomaansRomeins-Germaanse en de Anglosaksische
*Sovjetrecht
*Islamitisch recht
*Chinees recht
 
Volgens David is het onderscheid tussen de Romeins-Germaanse en de Anglosaksische familie meer van technische dan ideologische aard. David zag de [[kapitalisme|kapitalistische]] [[economie]], de [[liberalisme|liberale]] [[democratie]] en de christelijke religie als de gemeenschappelijke eigenschappen binnen de Westerse rechtsfamilie.
 
Konrad Zweigert en Hein Kötz onderscheiddenonderscheiden in hun ''An introduction to comparative law'' (vertaling Tony Weir, Oxford 1998) zes familiesrechtsfamilies waarbij zij onderscheid maken op grond van de historische achtergrond, kenmerkende instituties en denkwijzen, de erkende [[rechtsbron]]nen en de achterliggende ideologie. Hun indeling is als volgt:
 
*de Romeinse familie
3.775

bewerkingen