Johannes-Passion (J.S. Bach): verschil tussen versies

270 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
Overige Johannespassies
(Overige Johannespassies)
De '''JohannespassionJohannes-Passion''' (BWV 245) van [[Johann Sebastian Bach]] is een muzikale vertelling van het lijden en sterven van [[Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)|Jezus]] volgens het [[Evangelie volgens Johannes]]. De originele titel luidt 'Passio secundum Johannem'.
 
== Geschiedenis ==
Bach schreef de JohannespassionJohannes-Passion in [[1724]] in drie maanden tijd. Op [[7 april]] van dat jaar, [[Goede Vrijdag]], werd de JohannespassionJohannes-Passion voor het eerst uitgevoerd in de Nicolaïkirche in [[Leipzig]]. Een jaar later verving hij het openingskoor door een ingetogen [[koraal (muziek)|koraalbewerking]], waarschijnlijk omdat er kritiek op de (te uitbundige) muziek was gekomen. Bach bleef wijzigingen aan de JohannespassionJohannes-Passion aanbrengen, zodat er tegenwoordig vier verschillende versies bestaan (naast die uit 1724 en [[1725]] is er ook een versie uit [[1728]] en [[1749]]). Vlak voor zijn dood begon Bach aan een nieuwe versie, die hij niet heeft kunnen afmaken.
 
== Vergelijking met de MatthäuspassionMatthäus-Passion ==
De JohannespassionJohannes-Passion wordt vaak vergeleken met de [[MatthäuspassionMatthäus-Passion]], die Bach enkele jaren later zou schrijven. In vergelijking met de MatthäuspassionMatthäus-Passion, is de JohannespassionJohannes-Passion muzikaal wat feller, maar tegelijkertijd ingetogener. Zijn voor de MatthäuspassionMatthäus-Passion twee orkesten en twee koren nodig: bij de JohannespassionJohannes-Passion volstaat een klein orkest en koor.
 
Bach volgt vrijwel letterlijk de teksten van het Evangelie volgens Johannes. Op twee plaatsen brengt hij een kleine toevoeging uit het [[Evangelie volgens Matteüs]] aan (het wenen van [[Petrus]] nadat de haan gekraaid heeft en het scheuren van het voorhang in de tempel, de aardbeving, het splijten van de rotsen en de opstanding van de gestorvenen na de dood van Jezus). Hierdoor ligt het accent in de Johannes -Passion minder op het lijden van Jezus. Jezus komt meer over als een krachtige persoonlijkheid die een boodschap te vertellen heeft dan als het trieste slachtoffer in de MatthäuspassionMatthäus-Passion. Veel aandacht wordt besteed aan de beschrijving van het proces van Jezus.
 
==Opbouw==
De eerste noot van het openingskoor spelen de [[houtblazer]]s een driestemmige ''es'', ''d'' ''g'': dit staat voor ''Soli'' (es) ''Deo'' (d) ''Gloria'' (g): Bach draagt de compositie direct op aan [[God (christendom)|God]].
 
Ook op andere plaatsen in de JohannespassionJohannes-Passion maakt Bach gebruik van muzikale symboliek. Zo is het moment dat [[Pontius Pilatus]] zwicht voor de druk om Jezus ter dood te brengen het centrale punt. Vanuit dit [[koraal (muziek)|koraal]], ''Durch Dein Gefängnis, Gottes Sohn'' is de opbouw van de JohannespassionJohannes-Passion symmetrisch opgebouwd: hiermee (en door het relatief korte eerste deel en langere tweede deel) geeft Bach een kruisvorm aan.
 
== Overige Johannespassies ==
Naast de Johannes-Passion van Bach zijn er nog meer Johannespassies gecomponeerd. Zo heeft ook de Letse componist [[Arvo Pärt]] een Johannespassie op zijn naam staan.
 
{{Navigatie Johann Sebastian Bach}}
[[Categorie:Kerkmuziek]]
Anonieme gebruiker