Blimbing (boom): verschil tussen versies

1 byte toegevoegd ,  11 jaar geleden
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving + standaardopmaak met AWB
k (Link naar doorverwijspagina gerepareerd (Siroop naar Stroop), met behulp van pop-ups)
(Linkfix ivm sjabloonnaamgeving + standaardopmaak met AWB)
{{Taxobox|type=plant
| type=plant
| naam= Blimbing
| afbeelding= Bilimbi.jpg
| afbeeldingtekst= Blimbingen groeiend aan stam ([[cauliflorie]])
| rijk= [[Planten|''Plantae'']] (Planten)
|stam= ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
|klasse stam= ''[[SpermatopsidaEmbryophyta]]'' (ZaadplantenLandplanten)
| klasse= ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1= [[Bedektzadigen]]
| clade2= [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]]
|clade4= [[Fabiden]]
|orde clade4= ''[[OxalidalesFabiden]]''
|familie orde= ''[[OxalidaceaeOxalidales]]'' (Klaverzuringfamilie)
|geslacht familie= ''[[AverrhoaOxalidaceae]]'' (Klaverzuringfamilie)
|taxon geslacht= ''[[soortAverrhoa]]''
| taxon= [[soort]]
| w-naam= ''Averrhoa bilimbi''
| auteur= [[Carolus Linnaeus|L.]]
| datum= 1753 }}
De '''blimbing''' (''Averrhoa bilimbi'') wordt ook wel blimbing asem of zure blimbing genoemd ter onderscheid van de blimbing manis, de zoete blimbing of [[carambola]] (''Averrhoa carambola'').
}}
De '''blimbing''' (''Averrhoa bilimbi'') wordt ook wel blimbing asem of zure blimbing genoemd ter onderscheid van de blimbing manis, de zoete blimbing of [[carambola]] (''Averrhoa carambola'').
 
Het is een 5-10 m hoge, [[groenblijvend]]e [[boom (plant)|boom]] met een korte stam en steil oplopende takken. De bladstelen zijn tot 5 cm lang. De [[blad]]eren lijken op die van de [[grosella]] (''Phyllantus acidus'') en zitten geclusterd aan de uiteinden van de takken. Ze zijn afwisselend geplaatst, 30-60 cm lang, oneven geveerd en bestaan uit 11 tot 37 deelblaadjes. De deelblaadjes zijn afwisselend geplaatst of bijna tegenoverstaand, lancetvormig, gaafrandig, lang toegespitst, afgerond aan de basis en 2-12 x 1,2-3,5 cm groot. Aan de bovenzijde zijn ze donkergroen, glad en dof en aan de onderzijde zijn ze bleekgroen en donzig be[[haar (plant)|haar]]d.
 
De [[bloem (plant)|bloem]]en zijn klein, geurig, geelachtig groen of paarsachtig, bestaan uit vijf [[kroonblad|kroonblaadjes]] en groeien in 20 cm lange, [[haar (plant)|harige]] [[pluim (bloeiwijze)|pluim]]en die direct uit de stam en de dikkere takken ontspringen ([[cauliflorie]]). De [[vrucht (plant)|vrucht]]en zijn elliptische tot bijna cilindrische, stomp vijfkantige, 4-10 cm lange [[bes (botanisch)|bes]]sen. Tijdens de rijping verkleuren de vruchten van heldergroen tot geelachtig groen of (crème)wit. De schil is glanzend, dun en zacht. Het vruchtvlees is groen, geleiachtig, sappig en zeer zuur door het hoge gehalte aan [[oxaalzuur]]. De vruchten bevatten tot 10 afgeplatte, circa 8 mm lange, gladde, bruinige [[zaad (plant)|zaden]].
 
Over het algemeen worden de vruchten niet rauw gegeten, maar verwerkt in andere gerechten. Ze worden met suiker gekookt, [[konfijten|gekonfijt]] of tot [[chutney]], [[jam (voedingsmiddel)|jam]] of [[Stroop|siroop]] verwerkt. Ook worden de vruchten aan rijst- en visgerechten toegevoegd.
 
Het exacte oorsprongsgebied van de blimbing is onbekend, mogelijk komt de soort van oorsprong van de [[Molukken]]. Tegenwoordig wordt de soort wereldwijd in tropische gebieden gekweekt, onder andere in [[Indonesië]], de [[Filipijnen]], [[Sri Lanka]], [[Myanmar]], [[Thailand]], [[Maleisië]], [[Singapore]], [[India]], [[Zanzibar (eiland)|Zanzibar]], [[Queensland]], [[Jamaica]], [[Cuba (eiland)|Cuba]], [[Puerto Rico]], [[Trinidad (eiland)|Trinidad]], de laaglanden van [[Centraal-Amerika]], [[Venezuela]], [[Colombia]], [[Ecuador]], [[Suriname]], [[Guyana]], [[Brazilië]] en het noorden van [[Argentinië]]. Ook komt de soort voor op meerdere eilanden in de [[Grote Oceaan]].
 
De blimbing wordt in Nederland voornamelijk verkocht door Surinaamse Nederlanders. Zij verkopen de vruchten doorgaans onder de naam birambi, wat echter ook de naam is die door hen wordt gegeven aan de [[grosella]].
 
[[ImageBestand:Averrhoa bilimbi ripe.JPG|200px|thumb|left|Vruchten]]
[[ImageBestand:Averrhoa bilimbi.jpg|200px|thumb|left|Vrucht]]
 
{{commons|Averrhoa bilimbi}}
 
==Bronnen==
* Morton, J. 1987. Bilimbi. p. 128–129 In: ''Fruits of warm climates''. Julia F. Morton, Miami, FL., online versie [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/bilimbi.html hieronline versie]
*''Tropische Früchte'', 1998, Bernd Nowak & Bettina Schulz, BLV, ISBN 3405151686
**Nederlandse vertaling: ''Tropische vruchten'', 1999, Tirion, ISBN 9052103399
*''Farbatlas Exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen'', 2000, Rolf Blancke, Verlag Eugen Ulmer, ISBN 3-8001-3520-5
*''Averrhoa bilimbi'', Pacific Island Ecosystems at Risk (PIER); online versie [http://www.hear.org/pier/species/averrhoa_bilimbi.htm online hierversie]
 
[[Categorie:Oxalidaceae|blimbing]]
[[Categorie:Fruit]]
[[categorieCategorie:Plant uit het Oriëntaals gebied|blimbing]]
 
[[bn:বিলিম্বি]]