Ziekte van Newcastle: verschil tussen versies

4 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving + standaardopmaak met AWB
(Linkfix ivm sjabloonnaamgeving + standaardopmaak met AWB)
{{Taxobox|type=virus
| type=virus
| afbeelding=Newcastle disease in a mallard.JPG
| afbeeldingtekst=Eend met symptomen van Ziekte van Newcastle
| groep=v
| orde=[[Mononegavirales]]
|familie=''[[Paramyxoviridae]]''
|geslacht familie=''[[AvulavirusParamyxoviridae]]''
| geslacht=''[[Avulavirus]]''
| w-naam=''Newcastle-virus''}}
De '''ziekte van Newcastle''', ook wel aangeduid als '''NCD''' (naar het Engelse ''Newcastle disease''), '''pseudo-vogelpest''' of '''Newcastle ziekte,''' is een zeer besmettelijke ziekte bij [[vogels]]. [[Kip (vogel)|Kippen]], [[kalkoen]]en, [[kwartel]]s, [[duiven en tortels|duiven]], [[struisvogel]]s, [[kanarie]]s en [[papegaaiachtigen]] zijn zeer gevoelig voor het [[Virus (biologie)|virus]]. Minder gevoelige soorten zoals [[eenden]] en [[ganzen]] kunnen het virus bij zich dragen en uitscheiden zonder ziek te worden.{{ref|huehner-info}} De naam pseudo-vogelpest is ontstaan doordat de symptomen van de ziekte van Newcastle sterk overeenkomen met die van [[vogelpest]]. Net als vogelpest is de de ziekte van Newcastle is een [[zoönose]] en dus besmettelijk voor mensen. Mensen die zijn blootgesteld aan besmette vogels kunnen licht ontstoken ogen en griepachtige symptomen krijgen. Voor mensen is een besmetting met de ziekte van Newcastle niet dodelijk.
}}
De '''ziekte van Newcastle''', ook wel aangeduid als '''NCD''' (naar het Engelse ''Newcastle disease''), '''pseudo-vogelpest''' of '''Newcastle ziekte,''' is een zeer besmettelijke ziekte bij [[vogels]]. [[Kip (vogel)|Kippen]], [[kalkoen]]en, [[kwartel]]s, [[duiven en tortels|duiven]], [[struisvogel]]s, [[kanarie]]s en [[papegaaiachtigen]] zijn zeer gevoelig voor het [[Virus (biologie)|virus]]. Minder gevoelige soorten zoals [[eenden]] en [[ganzen]] kunnen het virus bij zich dragen en uitscheiden zonder ziek te worden.{{ref|huehner-info}} De naam pseudo-vogelpest is ontstaan doordat de symptomen van de ziekte van Newcastle sterk overeenkomen met die van [[vogelpest]]. Net als vogelpest is de de ziekte van Newcastle is een [[zoönose]] en dus besmettelijk voor mensen. Mensen die zijn blootgesteld aan besmette vogels kunnen licht ontstoken ogen en griepachtige symptomen krijgen. Voor mensen is een besmetting met de ziekte van Newcastle niet dodelijk.
 
De ziekte van Newcastle is voor het eerst ontdekt in [[Azië]] maar ontleent haar naam aan de Engelse plaats [[Newcastle upon Tyne]] omdat daar de ziekte voor het eerst in Europa is geconstateerd. De ziekte van Newcastle staat op de A lijst van de [[Wereldorganisatie voor diergezondheid|OIE]] (wereldorganisatie voor diergezondheid).
 
==Ziekteverwekker==
De ziekteverwekker is en [[RNA-virus|(-)ssRNA-virus]] het zogenaamde [[avian paramyxovirus 1]] uit de familie van de [[Paramyxoviridae]]. Vroeger vond de classificatie van het ''newcastle-virus'' plaats aan de hand van waar het virus in het dier het meest voorkomt. Zo had je ''pneumotropic'' ([[luchtwegen]]), ''viscerotropic'' ([[darmen]]) en ''neurotropic'' ([[hersenen]]). Tegenwoordig wordt de indeling gedaan aan de hand van de [[virulentie]] van het virus. De virulentie van het virus wordt bepaald door middel van de [[intracerebrale pathogeniteits index]] of ICPI. Deze nieuwe manier van clasifiseren heeft geleid tot de volgende indeling: lentogenic (langzaam) (ICPI < 0,07), mesogenic (gemiddeld) (ICPI 0,07 - 1,5) of velogenic (ICPI 1,5 - 2,0) (snel).{{ref|SPC}} Het newcastle-virus kan een lange tijd buiten het een gastheer overleven onder de juiste omstandigheden zelfs tot 12 maanden lang in [[mest]] resten. <br />
Eigenschappen{{ref|TPS}}:
* uitgeschakeld na 180 minuten op 56°C of 30 minuten op 60°C
* uitgeschakeld in een zure [[pH]]
==Bestrijding==
[[Bestand:Bestrijding van de pseudo-vogelpest.ogv|250px|right|thumb|Bestrijding van de ziekte van Newcastle in Nederland in [[1950]]]]
Het preventief bestrijden van de ziekte van Newcastle is goed mogelijk door middel van [[vaccinatie]]. Voor de vaccinatie worden zowel levende paramyxovirus 1 varianten met een lage ICPI, als geïnactiveerde varianten gebruikt.{{ref|GD}} Binnen de [[Europese Unie]] hanteren de lidstaten verschillende regelingen omtrent vaccinatie. In [[Nederland]] is het verplicht bedrijfsmatig gehouden pluimvee te vaccineren tegen het virus.{{ref|minnlv}} In tegenstelling tot Nederland hebben [[Zweden]] en [[Finland]] net als [[Noorwegen]] een verbod op het vaccineren van pluimvee tegen het newcastle-virus. In deze landen wordt het newcastle-virus bestreden door middel van uitroeiing. In het Verenigd Koninkrijk is vaccinatie wel toegestaan maar niet verplicht.
 
Het vaccineren van bedrijfsmatig gehouden dieren gebeurt via het drinkwater. De dieren hebben dan tijdelijk geen toegang tot het drinkwater waardoor ze, als ze weer toegang hebben tot het drinkwater direct gaan drinken en zo het vaccin binnen krijgen. Voor hobbypluimvee is vaccinatie in Nederland niet verplicht, tenzij de dieren naar tentoonstellingen gaan.
 
==Bronnen==
*{{noteNoot|Huehner-info}}<sup>1</sup> {{de}} [http://www.huehner-info.de/infos/krankh_newcastle2.htm huehner-info :: Newcastle Disease/ Atypische Geflügelpest - was ist das?]
*{{noteNoot|TPS}}<sup>3</sup> {{en}} [http://www.thepoultrysite.com/diseaseinfo/Default.asp?Display=111 The Poultry Site :: Newcastle Disease (Paramyxovirus 1)]
*{{noteNoot|OIE}}<sup>4</sup> {{en}}[http://www.oie.int/eng/maladies/fiches/a_A160.htm Werldorganisatie voor diergezondheid :: Newcastle disease]
*{{noteNoot|minlnv}}<sup>5,7</sup> [http://www9.minlnv.nl/servlet/page?_pageid=444&_dad=portal30&_schema=PORTAL30 Ministerie van Landbouw Natuur en Visserij :: Newcastle disease]
*{{noteNoot|GD}}<sup>6</sup> [http://www.gddeventer.com/nl/25222685-%5BLink_page%5D.html?opage_id=5065636&location=-1083501812489521,211281 Newcastle Disease (NCD), gezondheidsdienst voor dieren]
<br>
 
[[Categorie:Vogelziekte|Newcastle]]