Hoofdmenu openen

Wijzigingen

1.609 bytes toegevoegd, 9 jaar geleden
uitbreiding/correctie; het gaat niet om 1 dialect maar om een groep
[[Afbeelding:Brunig-Napf-Reuss-Linie.png|thumb|300px|Het Hoogalemannische taalgebied. De rode lijn is de [[Brünig-Napf-Reuss-linie]].]]
'''Hoogalemannisch''' is een [[Alemannisch]] [[dialect]] dat in het [[Duits]]talige deel van [[Zwitserland]], het zuiden van de [[Elzas]] en in [[Oostenrijk]] wordt gesproken. Het dialect heeft circa tien miljoen sprekers.
'''Hoogalemannisch''' is de verzamelnaam voor een groep [[Alemannisch]]e [[dialect]] met ca. 10 miljoen sprekers in het Duitstalige deel van [[Zwitserland]], het zuiden van de [[Elzas]] en [[Oostenrijk]]. Het meest kenmerkend aan deze dialecten is het als gevogl van de [[Hoogduitse klankverschuiving]] veranderen van de [[velaar|velare]] [[plosief]] ''k'' in ''ch'' aan het begin van woorden: ''Kind'', ''Kopf'' (Standaardduits) → ''Chind'', ''Chopf''
 
De volgende Hoogalemannische dialecten worden onderscheiden:
{{Beginnetje|taal|2009|07|27}}
 
* Sundgauisch (zuidelijk [[Elzassisch]])
* [[Badische dialecten]] (ten zuiden van [[Freiburg im Breisgau]])
** Zuidelijk Freiburgs (in Freiburg im Breisgau)
** Markgräflerländisch (in [[Markgräflerland]], onder andere ten zuiden van [[Lörrach (stad)|Lörrach]])
** Südschwarzwälderisch (in [[Südschwarzwald]])
* Oostelijk Hoogalemannisch (''Ostschwiezerdeutsch''. Kenmerken: [[diftong]]en [{{IPA|ai au ɔi}}] und nicht [{{IPA|ei ɔu øi}}]; bij [[werkwoord]]en de meervoudsuitgang [{{IPA|-əd̥}}])
** Appenzellisch (in [[Appenzellerland]])
** Bündnerdeutsch
** Liechtensteins
** Nordoostzwitsers (in [[Oost-Zwitserland]], incl. Thurgauer en Schaffhauser)
** St.-Galler-Deutsch
** Vorarlbergerisch
** Zürichdeutsch
* Westelijk Hoogalemannisch (''Westschweizerdeutsch'') (Merkmale: Diphthonge [{{IPA|ei ɔu øi}}]; Verben mit zwei Pluralformen [{{IPA|-ə -ət -ə}}])
** Aargauerisch (in [[Aargau]])
** Berndeutsch
** Fricktalerisch (in [[Fricktal]])
** Luzernisch (in Kanton [[Luzern (stad)|Luzern]])
** Schwyzerisch (in [[Schwyz (kanton)|Schwyz]])
** Solothurnisch (in [[Solothurn (kanton)|Solothurn]])
** Zugerisch (in [[Zug (kanton)|Zug]])
 
==Zie ook==
*[[Hoogstalemannisch]]
*[[Nederalemannisch]]
 
[[Categorie:Duitse streektaal en dialect]]