Hoofdmenu openen

Wijzigingen

24 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
{{coördinaten|52_0_42_N_4_42_33_E_region:NL_scale:1000|52° 1' NB 4° 43' OL}}
{{wrapper}}
|[[ImageBestand:De vier gekroonden1 Gouda.jpg|thumb|Het pand Naaierstraat 6 te Gouda]]
|-
|[[ImageBestand:De vier gekroonden2 Gouda.jpg|thumb|Het fries met 'de vier gekroonden']]
|}
'''De vier gekroonden''' is een laat[[Gotiek|gotisch]] huis aan de Naaierstraat 6 te [[Gouda]]; het pand staat opin de [[Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten]].
 
== Geschiedenis ==
In [[1408]] werd reeds melding gemaakt van bebouwing op het perceel Naaierstraat 6 te Gouda. De eerstgenoemde eigenaar was Claes Goelen. Oorspronkelijk vormde het samen met de naastgelegen woning op nr. 7 één pand. In [[1491]] werd de woning gesplitst in twee afzondelijke panden. De stadsbranden, die regelmatig de binnenstad van Gouda verwoest hebben, zijn ook dit pand niet voorbij gegaan. Vermoedelijk is het oorspronkelijke huis verwoest bij de stadsbrand van [[1527]]. De huidige bebouwing dateert van ongeveer [[1530]]. Het huis is toen waarschijnlijk gebouwd en ook bewoond door Jan die Steenhouwer. Jan verrichtte in die periode meerdere opdrachten voor het stadsbestuur van Gouda. Zo was hij betrokken bij het halen van de nieuwe stenen uit [[Vlaanderen]] voor de ‘Hoornse Brug’ over de [[Gouwe (straat)|Gouwe]] (als vervanging van de bestaande houten brug). In [[1560]] was Mr. IJsbrant Cornelisz, [[chirurgijn]] eigenaar van het pand; hij verhuurde het aanvankelijk aan en verkocht het later aan zijn collega chirurgijn Mr Willem Heijndricxz Vossenburgh en deze verkocht het in [[1585]] weer aan Herck Jansz, een schoenmaker.
 
Hoewel het huis rond [[1530]] gebouwd werd zijn de trapgevel en de onderpui in een latere periode weer gewijzigd. Ook inwendig vonden er diverse ingrijpende verbouwingen plaats. Van de oorspronkelijk woning van 1530 is het middenstuk van de pui het best bewaard (<small]>zie: foto rechtsonder</small>). In [[1973]] is de woning door de “[[Vereniging Hendrick de Keyser]]” gerestaureerd, waarbij niet geprobeerd is het gebouw in de oorspronkelijke staat te herstellen, maar getracht is om te laten zien welke bouwkundige wijzigingen er in de loop der tijd hebben plaatsgevonden.
 
== Het fries met de ‘afbeelding van de vier gekroonden’ ==
Waarschijnlijk bestond de afbeelding op het [[Fries (bouwkunst)|fries]] al voor [[1532]]. Vermoedelijk heeft een van de vroegere eigenaren, de metselaar Cornelis Jacobsz, deze afbeelding aangebracht of laten aanbrengen. Ook Jan die Steenhouwer wordt genoemd als de maker van het fries.
De afbeelding brengt niet allen het werk van metselaars en steenhouwers in beeld, maar is ook een eerbewijs aan ‘de vier gekroonden’, vier martelaren uit de [[4e eeuw]], die in [[306]] weigerden een afgodsbeeld voor keizer [[Diocletianus]] te bouwen. Zij moesten deze weigering met de dood bekopen. In loden kisten werden zij in een rivier gedumpt. Vervolgens werden ze de patroonheiligen van de bouwvakkers. Hun afbeelding siert nog steeds dit oude pandje in de binnenstad van Gouda.
Een andere naam voor dit pand is de historisch onjuiste benaming "''Steenhouwersgildehuisje''". Het huis heeft echter nimmer als zodanig dienst gedaan.
 
== Overzicht van de eerste eigenaren (tot Jan die Steenhouwer) ==
*1408-1422 Claes Goelen
*1433-1443 Huge die stillegancmaker (= maker van privaten/toiletten)
*1532-1547 Jan die steenhouwer → Claes Michelsz
 
{{appendix|Bronnen|
{{bron|bronvermelding=
*Het register Mathijs (Achter de Vismarkt en Naaierstraat) Streekarchief Midden-Holland te Gouda
*[http://www.hendrickdekeyser.nl/panddetail/224/.html Vereniging Hendrick de Keyser]
18.763

bewerkingen