Hemelbol: verschil tussen versies

30 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
k
robot Erbij: tl:Panlangit na timbulog; cosmetische veranderingen
k (clean up met AWB)
k (robot Erbij: tl:Panlangit na timbulog; cosmetische veranderingen)
[[AfbeeldingBestand:AstroHimmelskugel.jpg|right|200px|De hemelbol en de Aarde]]
 
In de [[astronomie]] en de [[navigatie]] is de '''hemelbol''' of '''hemelsfeer''' een denkbeeldige roterende bol met een gigantische straal die concentrisch is met de [[Aarde (planeet)|Aarde]] en tegen de achtergrond waarvan de [[hemellichaam|hemellichamen]] worden waargenomen. Van alle voorwerpen in het [[heelal]] kan worden gedacht dat zij liggen op deze bol. Men spreekt over de hemelevenaar, zenit en nadir als respectievelijk de [[evenaar]], de [[noordpool]] en de [[zuidpool]] van de hemelbol. Dit zijn de projecties van de evenaar, noordpool en zuidpool van de Aarde op de hemelbol.
Alleen het deel van de hemelbol dat boven de [[horizon]] uitkomt is zichtbaar, dit wordt de '''hemelkoepel''' genoemd. Door de draaiing van de aarde is dit steeds een ander deel, afhankelijk van de positie op de aarde kunnen sommige delen altijd zichtbaar zijn en sommige delen nooit.
 
== Geschiedenis ==
[[AfbeeldingBestand:Celestial sphere.svg|right|thumb|De denkbeeldige evenaar verdeeld de gehele Hemelbol in een noordelijke en zuidelijke hemel]]
In vele oude culturen geloofde men dat de sterren allemaal op gelijke afstand van de Aarde stonden en dat de hemelbol een echt [[model van het heelal]] was. Het model is een nuttige abstractie, maar niet correct. Alles wat we in het heelal zien is zo ver weg dat hun afstanden onmogelijk te meten zijn door hen enkel te bekijken. Bovendien weet men tegenwoordig dat niet alle objecten in het heelal op dezelfde afstand van onze planeet staan.
 
== Toepassing ==
 
Omdat de afstanden van veel hemellichamen onbepaald zijn, volstaat het de richting van het voorwerp vanuit de Aarde kennen om de plaats ervan te bepalen. In deze betekenis is het [[hemelbolmodel]] een zeer praktisch hulpmiddel in de [[positionele astronomie]].
 
Aangezien de Aarde op zijn as roteert, lijken de voorwerpen op de hemelbol rond de hemelpolen te roteren met een [[Omlooptijd (astronomie)|omlooptijd]] van 24 uur. Zo zal de [[zon]] in het oosten lijken op te gaan en in het westen ondergaan, net als de sterren, de planeten en de maan.
De hemelbol kan worden verdeeld door de evenaar te projecteren in de ruimte. Zo verdeelt men de bol in de noordelijke hemelhemisfeer en de zuidelijke hemelhemisfeer. Eveneens kan men de [[kreeftskeerkring]], de [[steenbokskeerkring]], de [[noordpool]] en [[zuidpool]] projecteren op de hemelbol.
 
== Zie ook ==
*[[equinox]]
*[[dierenriem]]
*[[stercatalogus]]
 
== Externe links ==
*[http://mediatheek.thinkquest.nl/~lla178/Popups/Hemelbolbig.htm Afbeelding van de hemelbol]
*[http://users.telenet.be/kosmonet/astronomie/positie.html Posities op de hemelbol]
[[ta:வானக்கோளம்]]
[[th:ทรงกลมฟ้า]]
[[tl:Panlangit na timbulog]]
[[tr:Gök Küre]]
[[uk:Небесна сфера]]
328.035

bewerkingen