Lichaamslengte: verschil tussen versies

295 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
→‎Feiten en statistieken: tussenkopjes heringedeeld
(→‎Feiten en statistieken: linkfix's, Replaced: AustraliëAustralië, met AWB)
(→‎Feiten en statistieken: tussenkopjes heringedeeld)
 
==Feiten en statistieken==
===Gemiddelde lichaamslengte===
{{zie ook|Zie ook [[Lijst van beroemde lange mannen]] en [[Lijst van beroemde lange vrouwen]]}}
====Nederland====
Volgens onderzoek van het [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]] uit 1999 was de volwassen inwoner van Nederland toen gemiddeld 173,5 cm lang. Volwassen mannen waren gemiddeld 180 cm (mannen rond de 20 zijn nog 3 tot 4 centimeter langer) en volwassen vrouwen waren 167 cm. Hoger opgeleiden bleken gemiddeld langer dan lager opgeleiden. Het verschil tussen het laagste en hoogste opleidingsniveau was bijna 7 cm. Dat is voor een deel te verklaren doordat mannen en jongeren in het algemeen beter opgeleid zijn dan vrouwen en ouderen. Als daarmee rekening wordt gehouden, verschilt de gemiddelde lichaamslengte van de laagst en hoogst opgeleiden nog altijd 3 cm.
Volgens een onderzoek van het [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]] uit 1999 was de volwassen inwoner van Nederland toen gemiddeld 173,5&nbsp;cm lang. Volwassen mannen waren gemiddeld 180&nbsp;cm (mannen rond de 20 zijn nog 3 tot 4 centimeter langer) en volwassen vrouwen waren 167&nbsp;cm. Hogeropgeleiden bleken gemiddeld langer dan lageropgeleiden. Het verschil tussen het laagste en hoogste opleidingsniveau was bijna 7&nbsp;cm. Dat is voor een deel te verklaren doordat mannen en jongeren in het algemeen beter opgeleid zijn dan vrouwen en ouderen. Als daarmee rekening wordt gehouden, verschilt de gemiddelde lichaamslengte van de laagst en hoogst opgeleiden nog altijd 3 cm.<ref>[http://www.cbs.nl/nl-nl/menu/themas/bevolking/publicaties/artikelen/archief/1999/1999-0206-wm.htm Nederlanders steeds langer en zwaarder]</ref> Deze correlatie is te verklaren doordat [[autochtonen]] gemiddeld hoger opgeleid zijn en een langere lichaamslengte hebben dan [[allochtonen]]. Een causaal verband tussen lichaamslengte en opleidingsniveau is nooit aangetoond.
<ref>[http://www.cbs.nl/nl-nl/menu/themas/bevolking/publicaties/artikelen/archief/1999/1999-0206-wm.htm Nederlanders steeds langer en zwaarder]</ref>
 
De Nederlandse jonge mannen worden in lengte momenteel alleen voorbijgestreefd door de bewoners van de [[Dinarische Alpen]], waarvan de mannen gemiddeld 185,6&nbsp;cm lang zijn. In [[Afrika]] staan de [[Masaï (volk)|Masaï]], [[Dinka]] en [[Tutsi]] bekend als zeer lang, maar hoe lang de mannen hier zijn is niet bekend. Schattingen lopen uiteen van 176&nbsp;cm tot 190&nbsp;cm. De kleinste mensen ter wereld leven vermoedelijk in [[Zuidoost-Azië]]. Ook de [[Pygmeeën]] zijn zeer klein.
 
De langste man die voor zover bekend ooit geleefd heeft is [[Robert Wadlow]], die bij zijn dood 2 meter 73 mat. De langste momenteel in levende zijnde man is [[Leonid Stadnyk]], met enige afstand gevolgd door [[Bao Xishun]].
====Wereldwijd====
=== Lichaamslengte wereldwijd ===
=====Historisch=====
In de meeste landen van [[Europa (werelddeel)|Europa]] en [[Azië]] is de gemiddelde lichaamslengte gedurende de hele [[20e eeuw]] toegenomen, dit als gevolg van een over het algemeen gezonder leefpatroon en een betere [[medische zorg]]. In de Verenigde Staten, waar de lichaamslengte in de [[19e eeuw]] relatief zeer groot was, is de lichaamslengte sinds de jaren '50 van de 20e eeuw gestagneerd. In het midden van de 19e eeuw was de lichaamslengte als volgt verdeeld:
 
{| class=" sortable wikitable"
|-
! Land
! Lichaamslengte
|-
| [[Australië (land)|Australië]]
| 172&nbsp;cm
|-
| [[Verenigde Staten]]
| 171&nbsp;cm
|-
| [[Noorwegen]]
| 169&nbsp;cm
|-
| [[Ierland (land)|Ierland]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Schotland]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Zweden]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Bohemen]]
| 167&nbsp;cm
|-
| [[Neder-Oostenrijk]]
| 167&nbsp;cm
|-
| [[Moravië]]
| 166&nbsp;cm
|-
| [[Engeland]] en [[Wales]]
| 166&nbsp;cm
|-
| [[Frankrijk]]
| 165&nbsp;cm
|-
| [[Rusland]]
| 165&nbsp;cm
|-
| [[Duitsland]]
| 164&nbsp;cm
|-
| [[Nederland]]
| 164&nbsp;cm
|-
| [[Spanje]]
| 162&nbsp;cm
|-
| [[Italië]]
| 161&nbsp;cm
|-
| [[Japan]]
| 155&nbsp;cm
|}
 
======Bronnen======
* [http://eh.net/XIIICongress/cd/papers/70PrinceSteckel378.pdf Tallest in the World: Native Americans of the Great Plains in the Nineteenth Century]
* [http://epub.ub.uni-muenchen.de/572/1/european_heights_in_the_early_18th_century.pdf European Heights in the Early ''eighteenth Century]
* [http://epub.ub.uni-muenchen.de/1358/1/bc_dp.pdf Spatial Convergence in Height in East-Central Europe, 1890–1910]
* [http://www.econ.upf.es/docs/seminars/baten.pdf Global Height Trends in Industrial and Developing Countries, 1810–1984: An Overview 2006 10 20]
* [http://21coe.ier.hit-u.ac.jp/research/discussion/2005/pdf/D05-114.pdf Regional and personal inequality in welfare in pre-WWII Japan (1892–1941):Physical stature, income, and health]
* [http://www.uni-tuebingen.de/uni/wwl/koepke%20baten%20two%20millennia.pdf The Biological Standard of Living in Europe During the Last Two Millennia]
* [http://www.j-bradford-delong.net/articles_of_the_month/pdf/w8542.pdf HEALTH AND NUTRITION IN THE PREINDUSTRIAL ERA: INSIGHTS FROM A MILLENNIUM OF AVERAGE HEIGHTS IN NORTHERN EUROPE]
* [http://web.econ.ohio-state.edu/rsteckel/VITA/2004%20Historical%20Perspective%20on%20the%20Std%20of%20Living...What%20has%20happened%20to%20the%20quality%20of%20life...pdf Industrialized Nations? ]
* [http://www.indiana.edu/~pirt/ELC/WP/ELC2002-06.pdf STATURE IN TRANSITION: A MICRO-LEVEL STUDY FROM NINETEENTH-CENTURY BELGIUM]
* [http://www.yale.edu/leitner/Bones.pdf BONES OF CONTENTION THE POLITICAL ECONOMY OF HEIGHT INEQUALITY- Carles Boix and Frances Rosenbluth]''
 
=====Hedendaags=====
{| class="wikitable sortable"
|-
k**** Gebaseerd op Britse normen
 
=== Geschiedenis Records===
{{zie ook|Zie ook [[Lijst van beroemde lange mannen]] en [[Lijst van beroemde lange vrouwen]]}}
In de meeste landen van [[Europa (werelddeel)|Europa]] en [[Azië]] is de gemiddelde lichaamslengte gedurende de hele [[20e eeuw]] toegenomen, dit als gevolg van een over het algemeen gezonder leefpatroon en een betere [[medische zorg]]. In de Verenigde Staten, waar de lichaamslengte in de [[19e eeuw]] relatief zeer groot was, is de lichaamslengte sinds de jaren '50 van de 20e eeuw gestagneerd. In het midden van de 19e eeuw was de lichaamslengte als volgt verdeeld:
De langste man die voor zover bekend ooit geleefd heeft is [[Robert Wadlow]], die bij zijn dood 2 meter 73 mat. De langste momenteel in levende zijnde man is [[Leonid Stadnyk]], met enige afstand gevolgd door [[Bao Xishun]].
 
{| class=" sortable wikitable"
|-
! Land
! Lichaamslengte
|-
| [[Australië (land)|Australië]]
| 172&nbsp;cm
|-
| [[Verenigde Staten]]
| 171&nbsp;cm
|-
| [[Noorwegen]]
| 169&nbsp;cm
|-
| [[Ierland (land)|Ierland]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Schotland]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Zweden]]
| 168&nbsp;cm
|-
| [[Bohemen]]
| 167&nbsp;cm
|-
| [[Neder-Oostenrijk]]
| 167&nbsp;cm
|-
| [[Moravië]]
| 166&nbsp;cm
|-
| [[Engeland]] en [[Wales]]
| 166&nbsp;cm
|-
| [[Frankrijk]]
| 165&nbsp;cm
|-
| [[Rusland]]
| 165&nbsp;cm
|-
| [[Duitsland]]
| 164&nbsp;cm
|-
| [[Nederland]]
| 164&nbsp;cm
|-
| [[Spanje]]
| 162&nbsp;cm
|-
| [[Italië]]
| 161&nbsp;cm
|-
| [[Japan]]
| 155&nbsp;cm
|}
 
====Bronnen====
* [http://eh.net/XIIICongress/cd/papers/70PrinceSteckel378.pdf Tallest in the World: Native Americans of the Great Plains in the Nineteenth Century]
* [http://epub.ub.uni-muenchen.de/572/1/european_heights_in_the_early_18th_century.pdf European Heights in the Early ''eighteenth Century]
* [http://epub.ub.uni-muenchen.de/1358/1/bc_dp.pdf Spatial Convergence in Height in East-Central Europe, 1890–1910]
* [http://www.econ.upf.es/docs/seminars/baten.pdf Global Height Trends in Industrial and Developing Countries, 1810–1984: An Overview 2006 10 20]
* [http://21coe.ier.hit-u.ac.jp/research/discussion/2005/pdf/D05-114.pdf Regional and personal inequality in welfare in pre-WWII Japan (1892–1941):Physical stature, income, and health]
* [http://www.uni-tuebingen.de/uni/wwl/koepke%20baten%20two%20millennia.pdf The Biological Standard of Living in Europe During the Last Two Millennia]
* [http://www.j-bradford-delong.net/articles_of_the_month/pdf/w8542.pdf HEALTH AND NUTRITION IN THE PREINDUSTRIAL ERA: INSIGHTS FROM A MILLENNIUM OF AVERAGE HEIGHTS IN NORTHERN EUROPE]
* [http://web.econ.ohio-state.edu/rsteckel/VITA/2004%20Historical%20Perspective%20on%20the%20Std%20of%20Living...What%20has%20happened%20to%20the%20quality%20of%20life...pdf Industrialized Nations? ]
* [http://www.indiana.edu/~pirt/ELC/WP/ELC2002-06.pdf STATURE IN TRANSITION: A MICRO-LEVEL STUDY FROM NINETEENTH-CENTURY BELGIUM]
* [http://www.yale.edu/leitner/Bones.pdf BONES OF CONTENTION THE POLITICAL ECONOMY OF HEIGHT INEQUALITY- Carles Boix and Frances Rosenbluth]''
 
== Factoren ==
11.861

bewerkingen