Manteldieren: verschil tussen versies

9 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving met AWB
k (Bot: Adding {{Commonscat|Tunicata}})
(Linkfix ivm sjabloonnaamgeving met AWB)
{{Taxobox|type=dier
| type=dier
|rijk=[[Dieren (rijk)|Animalia]] (Dieren)
|stam rijk=[[ChordadierenDieren (rijk)|ChordataAnimalia]] (ChordadierenDieren)
| stam=[[Chordadieren|Chordata]] (Chordadieren)
| taxon=[[Substam (biologie)|Onderstam]]
| w-naam=Tunicata
| auteur=[[Lamarck]]
| datum=1816}}
'''Manteldieren''' (Tunicata, ook wel Urochordata) zijn een groep in zee levende dieren die tot de [[Deuterostomia]] behoren. Ze worden meestal tot de [[stam (biologie)|stam]] van de [[chordadieren]] (Chordata) gerekend, samen met de [[schedellozen]] (Cephalochordata) en de [[gewervelden]] (Vertebrata), maar [[gen]]ethische analyses geven slechts zwakke statistische steun te zien voor de [[monofylie]] van de chordadieren. Daarom worden ze bijvoorbeeld door [[#Literatuur|Zeng & Swalla (2005)]] als een aparte stam gezien.
}}
'''Manteldieren''' (Tunicata, ook wel Urochordata) zijn een groep in zee levende dieren die tot de [[Deuterostomia]] behoren. Ze worden meestal tot de [[stam (biologie)|stam]] van de [[chordadieren]] (Chordata) gerekend, samen met de [[schedellozen]] (Cephalochordata) en de [[gewervelden]] (Vertebrata), maar [[gen]]ethische analyses geven slechts zwakke statistische steun te zien voor de [[monofylie]] van de chordadieren. Daarom worden ze bijvoorbeeld door [[#Literatuur|Zeng & Swalla (2005)]] als een aparte stam gezien.
 
Aan de volwassen dieren is die verwantschap met vissen of vogels niet te zien. Zij lijken oppervlakkig eerder op een [[zeeanemoon]]. Net als deze zijn ze [[sessiel]], dat wil zeggen dat zij zich met hun voet op een rots of andere stevige ondergrond vastgezet hebben. Manteldieren zijn zakvormige dieren omgeven door een laag cellulose. Zij hebben in tegenstelling tot zeeanemonen niet een maar twee buisvormige openingen, een in- en een uitstroomopening, waardoor water door de lichaamsholte gepompt wordt. Er zijn [[solitair]]e en [[kolonievormend]]e manteldieren. Ze hebben gespecialiseerde organen zoals maag, darm en hart.
 
Manteldieren zijn filtervoeders. Met de mondopening zuigen ze water naar binnen, dat vervolgens in de kieuwkorf van voedseldeeltjes wordt ontdaan. De voedseldeeltjes komen in het darmkanaal terecht, het water gaat via het atrium (hart) terug naar buiten. Ook de [[lancetvis]]jes filteren voedseldeeltjes uit het water.
 
De [[larve]] van een manteldier zwemt vrij rond en lijkt vrij veel op de primitiefste vormen van de [[Cephalochordata]]. Men vermoedt dat de lancetvisjes zich uit een manteldier-achtige voorouder ontwikkeld hebben die is opgehouden in volwassen vorm over te gaan. De larven hebben een primitieve [[ruggengraat]].
 
Er zijn in totaal 3000 soorten manteldieren, waarvan in Nederland 13 soorten [[zakpijp]]en ([[Ascidiacea]]) en 3 soorten [[mantelvisje]]s ([[Appendicularia]]) zijn vastgesteld.
 
De onderstam omvat de volgende klasses:
 
==Literatuur==
* D.A.G. Buizer (1983) De Nederlandse zakpijpen (manteldieren) en mantelvisjes – Tunicata, Ascidiacea en Appendicularia, Wetenschappelijke Mededeling 158 [[KNNV]]
*Zeng, L. & Swalla, B.J. 2005. Molecular phylogeny of the protochordates: chordate evolution. Canadian Journal of Zoology 83:24-33.
 
{{Navigatie Chordata}}
{{Chordadieren}}
{{wikispecies|Urochordata}}
{{Commonscat|Tunicata}}