Samuel Hartlib: verschil tussen versies

90 bytes verwijderd ,  10 jaar geleden
k
geen bewerkingssamenvatting
(aanvulling)
k
 
==Leven==
Hartlib studeerde aan het gymnasium in [[Brzeg|Brieg (Brzeg)]], en aan de universiteit van [[Königsberg]]. Hij ontmoette de [[Schotland|Schotse]] predikant [[John Dury]] in 1628. Kort daarna moesten ze beiden vluchten vanwege de [[Dertigjarige oorlog]] toen Elbing werd veroverd door katholieke troepen. Hartlib verhuisde naar Engeland. Hij stichtte een school in [[Chichester]] waar hij zijn progressieve ideën over onderwijs probeerde in de praktijk te brengen. Daarna woonde hij in Duke's Place, [[London]].<ref>Hugh Trevor-Roper, ''Religion, the Reformation and Social Change'' (1967), p. 249.</ref> Hij werd gesteund door de Aartbisschop van York, [[John Williams (Aartbisschop van York)|John Williams]], een tegenstander van de bekende Aartsbisschop van Canterbury [[William Laud]].<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992), p. 256.</ref> Een andere supporter was [[John Pym]]; Pym zou Hartlib later gebruiken als tussenpersoon met nederlandse calvinisten in London, in een poging om Laud zwart te maken.<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992), p. 257.</ref><ref>Ole Peter Grell, ''Dutch Calvinists in Early Stuart London: The Dutch Church in Austin Friars, 1603-1642'' (1989), p. 245.</ref> Volgens de schrijver [[Hugh Trevor-Roper]] waren het de ''Drie Buitenlanders'' (en daarmee bedoelde hij Hartlib, Dury en de afwezige Comenius), die een beweging veroorzaakten in de jaren 30 en 40 die de puriteinse eenheid bevorderde.<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992)</ref><ref>[http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php%3Ftitle=719&chapter=77053&layout=html&Itemid=27 ''Three Foreigners''], online text.</ref>
Hartlib werd geboren in [[Elbląg|Elbing (Elbląg)]], tegenwoordig in [[Polen]], toen een provincie van [[Pruissen]]. Hij studeerde aan het gymnasium in [[Brzeg|Brieg (Brzeg)]], en aan de universiteit van [[Königsberg]].
 
Hartlib ontmoette de [[Schotland|Schotse]] predikant [[John Dury]] in 1628. Kort daarna moesten ze beiden vluchten vanwege de [[Dertigjarige oorlog]] toen Elbing werd veroverd door katholieke troepen. Hartlib verhuisde naar Engeland. Hij stichtte een school in [[Chichester]] waar hij zijn progressieve ideën over onderwijs probeerde in de praktijk te brengen. Daarna woonde hij in Duke's Place, [[London]].<ref>Hugh Trevor-Roper, ''Religion, the Reformation and Social Change'' (1967), p. 249.</ref> Hij werd gesteund door de Aartbisschop van York, [[John Williams (Aartbisschop van York)|John Williams]], een tegenstander van de bekende Aartsbisschop van Canterbury [[William Laud]].<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992), p. 256.</ref> Een andere supporter was [[John Pym]]; Pym zou Hartlib later gebruiken als tussenpersoon met nederlandse calvinisten in London, in een poging om Laud zwart te maken.<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992), p. 257.</ref><ref>Ole Peter Grell, ''Dutch Calvinists in Early Stuart London: The Dutch Church in Austin Friars, 1603-1642'' (1989), p. 245.</ref> Volgens de schrijver [[Hugh Trevor-Roper]] waren het de ''Drie Buitenlanders'' (en daarmee bedoelde hij Hartlib, Dury en de afwezige Comenius), die een beweging veroorzaakten in de jaren 30 en 40 die de puriteinse eenheid bevorderde.<ref>Hugh Trevor-Roper, ''From Counter-Reformation to Glorious Revolution'' (1992)</ref><ref>[http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php%3Ftitle=719&chapter=77053&layout=html&Itemid=27 ''Three Foreigners''], online text.</ref>
 
==De "Hartlibians"==
Een dochter van Hartlib trouwde met de Amsterdam afkomstige boeteprediker [[Johannes Rothe]], een andere dochter met de scheikundige/alchemist [[Frederick Clod]]ius.
 
Hartlib stierf in armoede. Hij werd geassocieerd met het [[Oliver Cromwell|Cromwell]] tijdperk en was niet erg meer in trek na de [[Restoration]]. Enkele van zijn correspondenten genigengingen zelfs zover om hun brieven aan hem terug te vragen, bevreesd als ze waren voor vervolging.<ref>[[Lisa Jardine]], ''On a Grander Scale: the outstanding career of Sir Christopher Wren'' (2002), p. 88.</ref>
 
==Referenties==
<references/>
 
 
3.216

bewerkingen