Postlexicale regel: verschil tussen versies

20 bytes verwijderd ,  12 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
k
Een '''postlexicale regel''' is een [[fonologie| fonologische]] regel die géén toegang heeft tot het [[woordenschat|lexicon]] van de taal. Een dergelijke regel bezit de volgende kenmerken:
1. #Hij geldt niet speciaal voor bepaalde [[grammatica|grammaticale categorieën]] of voor [[morfeem|morfemen]].
 
2. #Er bestaan geen uitzonderingen op. Een postlexicale regel maakt als zodanig volledig deel uit van de basisfonologie van een bepaalde taal.
 
3. #Een postlexicale regel kan nieuwe [[allofoon|allofonen]] creëren, die niet voorkomen als onderliggende vorm in de [[klankinventaris]] van een taal. Een voorbeeld in het [[Engels]] is de [[aspiratie (taalkunde)|aspiratie]] van de beginklanken in bijvoorbeeld de woorden ''pen'' en ''ten''. Deze klanken komen in het Engels niet voor als aparte fonemen.
1. Hij geldt niet speciaal voor bepaalde [[grammatica|grammaticale categorieën]] of voor [[morfeem|morfemen]].
4. #Hij is niet makkelijk toegankelijk voor [[native speaker|native speakers]]. De meeste moedertaalsprekers van het Engels zullen slechts met moeite het verschil horen tussen de uitspraak van de [[stemloos|stemloze]] [[dentaal]] in ''stop'' en die in ''top'', aangezien het hier voor hun gevoel om één en hetzelfde foneem gaat. (Daarentegen zal iemand die een heel andere taal dan het Engels als [[moedertaal]] heeft, bijvoorbeeld het [[Thai]], dit subtiele verschil juist wèl horen, aangezien ''t'' en ''tʰ'' voor hem twee aparte fonemen zijn).
 
5. #Omdat hij niet aan de lexicale structuur gebonden is, kan een postlexicale regel ook over woordgrenzen heen gelden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij regressieve [[Assimilatie (taalkunde)|assimilatie]] in gesproken [[Nederlands]]: [ɔb dun] is onderliggend [ɔp dun].
2. Er bestaan geen uitzonderingen op. Een postlexicale regel maakt als zodanig volledig deel uit van de basisfonologie van een bepaalde taal.
6. #Een postlexicale regel geldt altijd pas ná een lexicale. Een regel die volgt op een postlexicale regel kan dus zelf ook alleen maar postlexicaal zijn.
 
3. Een postlexicale regel kan nieuwe [[allofoon|allofonen]] creëren, die niet voorkomen als onderliggende vorm in de [[klankinventaris]] van een taal. Een voorbeeld in het [[Engels]] is de [[aspiratie (taalkunde)|aspiratie]] van de beginklanken in bijvoorbeeld de woorden ''pen'' en ''ten''. Deze klanken komen in het Engels niet voor als aparte fonemen.
 
4. Hij is niet makkelijk toegankelijk voor [[native speaker|native speakers]]. De meeste moedertaalsprekers van het Engels zullen slechts met moeite het verschil horen tussen de uitspraak van de [[stemloos|stemloze]] [[dentaal]] in ''stop'' en die in ''top'', aangezien het hier voor hun gevoel om één en hetzelfde foneem gaat. (Daarentegen zal iemand die een heel andere taal dan het Engels als [[moedertaal]] heeft, bijvoorbeeld het [[Thai]], dit subtiele verschil juist wèl horen, aangezien ''t'' en ''tʰ'' voor hem twee aparte fonemen zijn).
 
5. Omdat hij niet aan de lexicale structuur gebonden is, kan een postlexicale regel ook over woordgrenzen heen gelden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij regressieve [[Assimilatie (taalkunde)|assimilatie]] in gesproken [[Nederlands]]: [ɔb dun] is onderliggend [ɔp dun].
 
6. Een postlexicale regel geldt altijd pas ná een lexicale. Een regel die volgt op een postlexicale regel kan dus zelf ook alleen maar postlexicaal zijn.
 
== Zie ook ==
 
*[[Optimaliteitstheorie]]
 
137.252

bewerkingen