Sjeherazade (Rimski-Korsakov): verschil tussen versies

50 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
k
DEFAULTSORT toegevoegd
k (sp)
k (DEFAULTSORT toegevoegd)
|oeuvre= Oeuvre van Nikolaj Rimski-Korsakov
}}
 
'''Shéhérazade''' (Шехерезада in Cyrillisch, Šekherezada in transliteratie), opus 35 is een symfonische suite gecomponeerd door [[Nikolaj Rimski-Korsakov]] in 1888. Shéhérazade is gebaseerd op het boek [[Duizend-en-één nacht]]. Het wordt gerekend tot het beste van de [[Rusland|Russische]] [[klassieke muziek]] en vooral als beste stuk van Rimski-Korsakov zelf: verbijsterend, een kleurrijke [[orkestratie]] en een Oosterse sfeer, wat geweldig past in de geschiedenis van het [[tsaar|tsaristische]] Rusland.
 
Rimski-Korsakov schreef als commentaar bovenaan de partituur: ''"Koning Sjahriaar was van mening dat alle vrouwen ontrouw waren en had daarom besloten dat al zijn echtgenotes na de eerste nacht moesten worden gedood. Zijn vrouw Shéhérazade echter slaagde erin aan dit lot te ontkomen door hem iedere avond, Duizend-en-één nachten achter elkaar, een ander verhaal te vertellen. Ze wist de koning zo nieuwsgierig te maken, dat hij haar terechtstelling avond aan avond uitstelde, tot hij uiteindelijk besloot er helemaal van af te zien. De verhalen die Shéhérazade aan de koning vertelde, waren een wondermooie mengeling van oude verzen en liedteksten, gecombineerd met sprookjes en avontuurlijke vertellingen" ''
 
== Opbouw van Shéhérazade ==
De [[suite]] is verdeeld in vier delen. Rimski-Korsakov was ervan overtuigd ze programmatische titels te geven, maar heeft dit laten gaan en er louter dynamieknamen van gemaakt na ontmoedigende pogingen om er letterlijke namen aan te geven die zouden gaan over het verhaal.
 
* IV. Feest in Bagdad; De Zee; De Schipbreuk en de Magneetberg - Finale; ''Allegro Molto — Vivo — Allegro non troppo maestoso''
 
== Libretto & muzikale interpretatie ==
Het muzikale thema, dat de eerste bewegingen opent in ''De Zee en Sinbads Schip'', stelt de dominante Sultan voor. Dit thema is opgebouwd naar vier noten van de dalende [[hele-toonstoonladder]], maar na een aantal akkoorden van het hout uit het orkest doet de opening denken aan [[Felix Mendelssohn-Bartholdy|Mendelssohn's]] Midzomernachtdroom-ouverture. Eén thema komt steeds terug: dit stelt de hoofdrolspeelster in het verhaal voor, [[Scheherazade (vertelster)|Shéhérazade]], de Sultan's geliefde, die de Sultan uiteindelijk tot bedaren kan brengen met haar verhalen. Dit is een niet loslatende sensuele solomelodie voor de [[viool]], bijgestaan door de [[harp]]. De hoofdrolspelers zijn bekend en het verhaal kan beginnen. De luisteraar wordt geconfronteerd met de weidsheid van de open zee; onder de 'golvende' begeleiding van de strijkers deint het wateroppervlak op en neer. Daar vaart het schip van Sindbad - een vloeiend thema, vol harmonieën. Zo nu en dan klinkt de soloviool van Shéhérazade, alsmede het thema van Sjahriaar, duister en dreigend.
 
In het laatste deel rukt een nadrukkelijk thema van de Sultan ons weg uit de tedere sferen van de prins en de prinses en confronteert ons met de harde werkelijkheid. Toch is de stemming in ''Feest in Bagdad'' absoluut luchtiger, en we belanden al gauw op een bedrijvige markt in [[Bagdad]], waar de feestelijkheden op hun hoogtepunt zijn. Melodieën van vorige verhalen keren terug, waaronder de spectaculaire 'zeemuziek' van het begin. Dan valt alles geleidelijk aan op z'n plaats en komt het stuk tot een vredig einde.
 
== Muzikale thema's ==
De muzikale thema's van de Sultan en Shéhérazade zien er als volgt uit:
 
[[AfbeeldingBestand:RimskyScheherezadeThemes.png|500px|Openingsthema van Rimsky Scheherazade]]
 
{{DEFAULTSORT:Sheherazade (Rimski-Korsakov)}}
[[Categorie:Compositie van Rimski-Korsakov]]
 
150.337

bewerkingen