Metaaloxide: verschil tussen versies

410 bytes toegevoegd ,  13 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
k (kleine fixjes)
Geen bewerkingssamenvatting
'''Metaaloxiden''' zijn binaire verbindingen van een metaal met [[Zuurstof (element)|zuurstof]].
Een '''metaaloxide''' wordt gevormd wanneer een [[metaal]] reageert met [[Zuurstof (element)|zuurstof]]. Hierdoor ontstaan oxides, die voor ieder metaal specifiek zijn. Een metaal vormt niet per se slechts één oxide. Bijvoorbeeld ijzer (Fe) vormt FeO waarin het ijzer een formele lading van 2+ heeft en Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub> waarin het ijzer een formele lading van 3+ heeft. De verschillende oxides van metalen kunnen doordat hun [[kristalstructuur|roosterstructuur]] variëert zeer verschillende eigenschappen hebben. Ook gemengde oxides komen voor zoals Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub> (ook wel [[magnetiet]], een betere notatie is misschien FeO.Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>) waarin de twee oxides van ijzer in 1:1 stoichiometrische verhouding op moleculair niveau gemengd zijn. Dit gemengde oxide vertoont magnetische eigenschappen die niet worden aangetroffen in de afzonderlijke zuivere oxides. Welke oxides gevormd worden is afhankelijk van de omstandigheden waarin een metaal zich bevindt wanneer het geoxideerd wordt.
 
== Vorming ==
Wanneer een metaal met water (H<sub>2</sub>O) in aanraking komt, ontstaat vaak oxidatie: het zuurstofatoom in het water bindt zich aan het metaal om zo een hydroxide-ion te vormen, in deze reactie komt waterstof vrij. Veel metaaloxides kunnen verweren tot de oxides van de metalen. Somige hydroxides zijn zo instabiel dat ze zelfs onder water al vervallen tot het oxide. Zo vervalt AgOH vrijwel direct tot Ag<sub>2</sub>O onder afsplitsing van water.
Een '''metaaloxide''' wordt gevormd wanneer een [[metaal]] reageert met [[Zuurstof (element)Dizuurstof|zuurstof]]. Hierdoor ontstaan oxides, die voor ieder metaal specifiek zijn. Een metaal vormt niet per se slechts één oxide. Bijvoorbeeld[[IJzer ijzer(element)|Ijzer]] (Fe) vormt bijvoorbeeld [[IJzer(II)oxide|FeO]] waarin het ijzer een formele ladingoxidatietoestand van 2+II heeft en [[IJzer(III)oxide|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]] waarin het ijzer een formele ladingoxidatietoestand van 3+III heeft. De verschillende oxides van metalen kunnen doordat hun [[kristalstructuur|roosterstructuur]] variëertvarieert zeer verschillende eigenschappen hebben. Ook gemengde oxides komen voor zoals Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub> (ook wel [[magnetiet]], een betere notatie is misschien FeO.Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>) waarin de twee oxides van ijzer in 1:1 stoichiometrische verhouding op moleculair niveau gemengd zijn. Dit gemengde oxide vertoont magnetische eigenschappen die niet worden aangetroffen in de afzonderlijke zuivere oxides. Welke oxides gevormd worden is afhankelijk van de omstandigheden waarin een metaal zich bevindt wanneer het geoxideerd wordt.
 
== Corrosie ==
Meestal zijn metaaloxides niet gewenst en moeten de metalen tegen oxidatie worden beschermd. Dit kan bijvoorbeeld door een beschermende laag aan te brengen: een [[coating]] (zoals [[verf]]), of een [[verzinken|zinklaag]] op [[Staal (metaal)|staal]], of anodiseren van [[aluminium]].
Wanneer een metaal met water (H<sub>2</sub>O) in aanraking komt, ontstaatgebeurt vaak [[oxidatie:]] het zuurstofatoom in het water bindt zich aan het metaal om zo een hydroxide-ion te vormen, in deze reactie komt waterstof vrij([[corrosie]]). Veel metaaloxides kunnen verweren tot de oxides van de metalen. Somige hydroxides zijn zo instabiel dat ze zelfs onder water al vervallen tot het oxide. Zo vervalt AgOH vrijwel direct tot Ag<sub>2</sub>O onder afsplitsing van water.
 
Meestal zijn metaaloxides niet gewenst en moeten de metalen tegen oxidatie worden beschermd. Dit kan bijvoorbeeld door een beschermende laag aan te brengen: een [[coating]] (zoals [[verf]]), of een [[verzinken|zinklaag]] op [[Staal (metaal)|staal]], of [[anodiseren]] van [[aluminium]].
Metaaloxides kunnen ook gewenste eigenschappen hebben, bijvoorbeeld het zeer harde aluminiumoxide en het vaak als pigment gebruikte zeer witte titaniumdioxide (TiO<sub>2</sub>).
 
[[Edelmetaal|Edelmetalen]] onderscheiden zich van de overige metalen, doordat zij onder normale omstandigheden geen oxides vormen. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat zij die niet kunnen vormen. Zo bestaan [[Koper(I)oxide|Cu<sub>2</sub>O]], [[Koper(II)oxide|CuO]] en [[Zilveroxide|Ag<sub>2</sub>O]] wel degelijk. Hier voorHiervoor zijn echter welal vrij extremesterk omstandighedenoxiderende zuren nodig, zoals [[salpeterzuur]], of in het geval van zilver en goud zelfs [[koningswater]].
 
== Toepassingen ==
MetaaloxidesSommige kunnenmetaaloxides ookhebben gewensteinteressante eigenschappen hebben, bijvoorbeeld het zeer harde [[aluminiumoxide]] en het vaak als pigment gebruikte zeer witte [[titaniumdioxide]] (TiO<sub>2</sub>).
 
Sommige metaaloxiden hebben [[Supergeleiding|supergeleidende]] eigenschappen.
 
Metaaloxiden kunnen ook worden gebruikt in [[halfgeleider]]componenten zoals [[MOSFET]]s.
 
[[Edelmetaal|Edelmetalen]] onderscheiden zich van de overige metalen, doordat zij onder normale omstandigheden geen oxides vormen. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat zij die niet kunnen vormen. Zo bestaan Cu<sub>2</sub>O, CuO en Ag<sub>2</sub>O wel degelijk. Hier voor zijn echter wel vrij extreme omstandigheden nodig.
 
==Zie ook==
19.318

bewerkingen