Hoofdmenu openen

Wijzigingen

306 bytes verwijderd ,  10 jaar geleden
+ links / aanpassing
| vader = [[Gustaaf III van Zweden]]
| moeder = [[Sophia Magdalena van Denemarken]]
| dynastie = [[Holstein-Gottorf|Huis Holstein-Gottorp]]
}}
 
== Jeugd en uithuwelijking ==
 
Hij werdwas geborenhet ineerst Stockholm als eerstegeboren kind van koning Gustaaf III en diens vrouw koningin Sophia Magdalena van Denemarken. Zijn grootouders aan vaderskant waren koning [[Adolf Frederik van Zweden]] en koningin [[Louisa Ulrika van Pruisen]], zij wasdie een jongere zus van koning [[Frederik II van Pruisen]] was. Gustaaf Adolf had één jongere broer: prins Karel Gustaaf ([[1782]]-[[1783]]), maar hij stierf op jonge leeftijd.
 
Op [[29 maart]] [[1792]] werd zijn vader koning Gustaaf III vermoord in de [[Koninklijke Opera (Stockholm)|Koninklijke Opera]] te Stockholm. Toen werd de jonge Gustaaf Adolf koning onder het regentschap van zijn oom, hertog [[Karel XIII van Zweden|Karel]] van [[Södermanland]], prins van Zweden. In augustus [[1796]] werd er door zijn oom en diens regenten voor de jonge Gustaaf Adolf een reis naar [[Sint-Petersburg]] geregeld. Hertog Karel en tsarina [[Catharina II van Rusland]] (een nicht van Karel) hoopten hem uit te huwelijken aan de oudste kleindochter van Catharina, grootvorstin [[Alexandra Paulowna van Rusland|Alexandra Paulowna]] ([[1783]]-[[1801]]). Toen Gustaaf in augustus 1796 arriveerde in Ruslandhet in[[Keizerrijk augustus 1796,Rusland]] werden hij en Alexandra meteen verliefd op elkaar. Het werd beschreven als liefde op het eerste gezicht. Ondanks dat werd het huwelijk toch afgezegd. Dit kwam omdat Gustaaf Adolf geen koningin wilde met het [[Russisch-orthodoxe Kerk|Russisch-orthodoxe geloof]]. Dat Gustaaf Adolf niet met Alexandra wilde trouwen was een van de redenen waardoor tsarina Catharina de Grote op [[17 november]] 1796 stierf.
 
Gustaaf Adolf huwde op [[31 oktober]] [[1797]] met prinses [[Frederika van Baden|Frederika Dorothea Wilhelmina van Baden]], een dochter van [[Karel Lodewijk van Baden]] en diens vrouw [[Amalia van Hessen-Darmstadt]]. Dit huwelijk bracht de relaties met Rusland in gevaar, en er werd gevreesd voor een oorlog. Maar de haat die Gustaaf Adolf deelde met zijn collega tsaar [[Paul I van Rusland]] tegen de [[Eerste Franse Republiek]] bracht de landen juist dichter bij elkaar. Zijn vrouw was een jongere zus van [[Louise van Baden (1779-1826)|Louise van Baden]] de vrouw van tsaar [[Alexander I van Rusland]] en die in Rusland beter bekend stond onder haar Russische naam ''Elisabeth Alexejevna''.
 
== Regering ==
Bij zijn meerderjarigheid in 1796 ontsloeg hij de ministers van zijn oom en voerde hij een reactionaire politiek. Uitgangspunt was onder meer een landbouweconomie en een buitenlandse politiek tegen de [[Franse revolutie]]. Zo werd hij lid van de [[Derde Coalitie]] tegen [[Napoleon I]]. [[Zweeds Pommeren]] werd door de Fransen bezet en [[Finland]] werd in 1808 door de Russen ingenomen.
 
Het [[despotisme]] van de koning, zijn geestelijke instabiliteit, en zijn vrome en desastreuze politiek leidden tot zijn gedwongen troonsafstand toen de Russen tijdens de [[Finse Oorlog]] in 1809 [[Stockholm]] bedreigden. De familie werd opgesloten in [[Gripsholms slott|slotkasteel Gripsholm]]. De kroon ging over op hertogzijn oom Karel van Södermanland, (die vrede sloot met [[Rusland]]. Hertogals Karel vanXIII Södermanlandde werdtroon koningbesteeg) alsen koningdeze Karelsloot XIIIvrede vanmet ZwedenRusland. De erfgenamen van Gustaaf Adolf werden uitgesloten van troonopvolging. Gustaaf reisde onder andere onder het pseudoniem van ''Kolonel Gustafsson'' o.a. en bracht de rest van zijn leven door in ballingschap.
[[Afbeelding:Gustav IV Adolf of Sweden.jpg|thumb|right|250px|Koning Gustaaf Adolf]]
 
In 1810 vestigde hij zich in [[Bazel (Zwitserland)|Bazel]]. Tussen 1812 en 1818 woonde hij in [[Duitsland]]. Vervolgens begon hij aan een zwervend leven. In 1824 bezocht hij [[Samuel Iperusz Wiselius]] in [[Amsterdam]] aan de Nieuwe Herengracht. Hij stierf, drie trappen hoog, aan een [[beroerte]] in de herberg ''zum Weissen Rössli'' in het Zwitserse [[Sankt Gallen (stad)|Sankt Gallen]]. In Zweden was op dat moment koning [[Karel XIV Johan van Zweden|Karel XIV Johan]] aan de macht.
Het [[despotisme]] van de koning, zijn geestelijke instabiliteit, en zijn vrome en desastreuze politiek leidden tot zijn gedwongen troonsafstand toen de Russen tijdens de [[Finse Oorlog]] in 1809 [[Stockholm]] bedreigden. De familie werd opgesloten in [[Gripsholms slott|slot Gripsholm]]. De kroon ging over op hertog Karel van Södermanland, die vrede sloot met [[Rusland]]. Hertog Karel van Södermanland werd koning als koning Karel XIII van Zweden. De erfgenamen van Gustaaf Adolf werden uitgesloten van troonopvolging. Gustaaf reisde onder het pseudoniem van ''Kolonel Gustafsson'' o.a. en bracht de rest van zijn leven door in ballingschap.
 
In 1810 vestigde hij zich in [[Bazel (Zwitserland)|Bazel]]. Tussen 1812 en 1818 woonde hij in Duitsland. Vervolgens begon hij aan een zwervend leven. In 1824 bezocht hij [[Samuel Iperusz Wiselius]] in Amsterdam aan de Nieuwe Herengracht. Hij stierf, drie trappen hoog, aan een beroerte in de herberg ''zum Weissen Rössli'' in het Zwitserse [[Sankt Gallen (stad)|Sankt Gallen]]. In Zweden was op dat moment koning [[Karel XIV Johan van Zweden|Karel XIV Johan]] aan de macht.
 
[[Afbeelding:Gustav IV Adolf of Sweden.jpg|thumb|right|250px|Koning Gustaaf Adolf]]
== Huwelijk en kinderen ==
Uit het huwelijk van Gustaaf Adolf en [[Frederika van Baden]] werden vijf kinderen geboren:
 
*# [[Gustaaf van Holstein-Gottorp|Gustaaf]] ([[9 november]] [[1799]] - [[5 augustus]] [[1877]]), was kroonprins van Zweden. Hij was verloofd met prinses [[Marianne der Nederlanden]], maar huwde later prinses [[Louise van Baden (1811-1854)|Louise van Baden]].
Gustaaf Adolf was sinds 1797 gehuwd met [[Frederika van Baden|Frederika Dorothea Wilhelmina van Baden]], dochter van [[Karel Lodewijk van Baden]]. Uit het huwelijk werden geboren:
*# [[Sofie van Holstein-Gottorp|Sophia Wilhelmina]] ([[21 mei]] [[1801]] - [[6 juli]] [[1865]]), trad in het huwelijk met groothertog [[Leopold van Baden]].
 
*# Karel Gustaaf ([[2 december]] [[1802]] - [[10 september]] [[1805]]), stierf jong.
* [[Gustaaf van Holstein-Gottorp|Gustaaf]] ([[9 november]] [[1799]] - [[5 augustus]] [[1877]]), was kroonprins van Zweden. Hij verloofd met prinses [[Marianne der Nederlanden]], maar huwde later prinses [[Louise van Baden (1811-1854)|Louise van Baden]].
*# Amalia Maria ([[22 februari]] [[1805]] - [[31 augustus]] [[1853]]), bleef ongehuwd.
* [[Sofie van Holstein-Gottorp|Sophia Wilhelmina]] ([[21 mei]] [[1801]] - [[6 juli]] [[1865]]), trad in het huwelijk met groothertog [[Leopold van Baden]].
*# [[Cecilia van Holstein-Gottorp|Cecilia]] ([[22 juni]] [[1807]] - [[27 januari]] [[1844]]), trad in het huwelijk met groothertog [[August van Oldenburg]].
* Karel Gustaaf ([[2 december]] [[1802]] - [[10 september]] [[1805]]), stierf jong.
* Amalia Maria ([[22 februari]] [[1805]] - [[31 augustus]] [[1853]]), bleef ongehuwd.
* [[Cecilia van Holstein-Gottorp|Cecilia]] ([[22 juni]] [[1807]] - [[27 januari]] [[1844]]), trad in het huwelijk met groothertog [[August van Oldenburg]].
 
[[Categorie:Koning van Zweden]]
44.336

bewerkingen