Reinier van Houten: verschil tussen versies

150 bytes verwijderd ,  13 jaar geleden
k
k (Reinier_van_Houten,_circa_1944.jpg is verwijderd door Edoderoo: WP:AfbVW 17-nov-2008 - waarom PD-oud?)
k ('Storm',_11_april_1941.jpg is op Commons verwijderd. Multichill: commons:Commons:Deletion requests/Images of WH - not public domain yet)
In 1940 vertrouwt de voorman van de [[Germaansche SS in Nederland|Nederlandsche SS]] [[Henk Feldmeijer]] hem de leiding van uitgeverij Hamer toe. Korte tijd later komen daar de ondernemingen Storm en Liebaert bij. Het kon dan ook niet anders of Van Houten zou zich bij de [[Nederlandsche SS]] aansluiten. Zijn broer [[Herman van Houten]] was zonder problemen aangenomen, maar Reinier was al drie keer afgewezen. Nog in april 1942 keurde de 'Chef des Rasse- und Siedlungshauptamt der SS' Van Houten af. Hij zou Maleis bloed hebben en een 'onharmonieuze gezichtsopbouw'. In het bijzonder was de rassendeskundige opgevallen 'een plompe kin, licht gezwollen neusvleugels, en in het bijzonder de hooggeplaatste wenkbrauwen en de zwaar geloken oogleden'. Even dreigde Van Houten slachtoffer van de door hemzelf gepropageerde rassenleer te worden, maar mede omdat Feldmeijer een warme aanbeveling schreef, besliste [[Himmler]] positief en werd Van Houten tot SS-Untersturmführer benoemd. In 1942 nam hij de leiding op zich van Noorderland, de uitgeverij van het genootschap [[Saxo-Frisia]]. Datzelfde jaar kreeg hij tevens de Verwaltung (beheer) van de uitgeverijen [[Holkema & Warendorff]], [[Querido (uitgeverij)||Querido]] en [[H.P. Leopold]]. In mei 1943 ontsloeg Van Houten de redactie van het literaire tijdschrift ''Groot Nederland'', een uitgave van Van Holkema & Warendorf, en stelde hier een aantal SS-redacteuren aan. Daarmee werd ''Groot Nederland'' het officiële orgaan van de [[Arbeidsgemeenschap voor de Kunst]] en zodoende het voertuig van de literaire ambities van SS'ers als [[Nico de Haas]] en [[Jan van der Made]]. Eenzelfde actie ondernam Van Houten met de redactrice van ''De vrouw en haar huis'', een blad dat vanaf 1943 [[J.G. Hoekstra Klumper]] als hoofdredactrice kreeg. Beide tijdschriften voeren zo een apert nationaalsocialistische richting uit. Tot 1 november 1943 is hij hoofd van de afdeling propaganda van de [[Nederlandsche SS|Germaansche SS in Nederland]].
 
 
[[Image:'Storm',_11_april_1941.jpg|thumb|Voorpagina van het eerste nummer van ''Storm'', het tijdschrift van de [[Nederlandsche SS]], 11 april 1941.]]
Van Houten is overtuigd van de culturele betekenis van uitgeverij Querido. Vóór de bezetting gaf Querido de werken uit van een groot aantal bekende auteurs als [[Hendrik Marsman|Marsman]], [[Menno ter Braak]], [[E. du Perron]], [[A.M. de Jong]] en anderen. Volgens Van Houten bevonden zich onder hen ook veel auteurs die de moeite waard waren zoals [[J.W.F. Werumeus Buning]], [[Aar van de Werfhorst]] en [[Elisabeth Zernike]]. Hij probeerde van het nationaalsocialistische [[Departement van Volksvoorlichting en Kunsten]] voortdurend toestemming te verkrijgen voor herdrukken en nieuwe uitgaven. Tot zijn ergernis ondervond hij hierbij tegenwerking van de bezetter.
Zo was hij er in zijn ogen bijna in geslaagd de dichter Werumeus Buning te winnen, voor hem het grootste talent in Nederland. Werumeus Buning had zich al aangemeld voor de [[Nederlandsche Kultuurkamer|Kultuurkamer]]. Maar bij Van Houtens pogingen om een herdruk van zijn gedichten te laten verschijnen, gooiden de [[Sicherheitsdienst|SD]] en [[Referat Schrifttum]] roet in het eten. Zij verhin­derden de uitgave omdat Werumeus Buning in 1940 ''Vae Victis'' (Wee den overwonnenen), een aanklacht tegen de Duitse bezetting van Bohemen, had laten verschijnen. Van Houten berichtte naar aanleiding daarvan aan [[Henk Feldmeijer|Feldmeijer]]: 'Ik wilde, dat de SD en het Referat Schrifttum zich in deze zaken eens lieten raden, de weerzin van bepaalde schrijvers ligt dikwijls heel anders dan men meent, namelijk deze is gericht tegen de N.S.B. en haar dagelijkse politiek en ik geloof zeker meer te kunnen bereiken, wanneer men mij wat meer de vrije hand liet of liever niet altijd meende, alles beter te kunnen beoordelen.'
103.498

bewerkingen