Bazel (kanton): verschil tussen versies

703 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
 
==De stad Bazel tot de aansluiting bij de Eedgenoten in 1501==
Bazel wordt voor het eerst vermeld in vijfde eeuw en maakte oorspronkelijk deel uit van het [[prinsbisdom Bazel]]. Na de delingen van het Frankische Rijk ging het van 912 tot 1033 deel uitmaken van het koninkrijk Opper-Bourgondië, dat in 1033 werd verenigd met het [[Heilige Roomse Rijk]]. De groeiende rijkdom stelde de stad in staat zich los te maken van het prinsbisdom. In 1362 rekende Bazel zich zelf tot de vrije steden. In 1376 lukte het hertog Leopold van Oostenrijk de rijksvoogdij over de stad te verwerven, wat een grote bedreiging van de zelfstandigheid van de stad was. Na de nederlaag van Ostenrijk bij Sempach in 1386 verdween de Habsburgse druk op de stad. DeIn 1400 verweierf de stad konde ambten Liestal, Homburg en Waldenburg. Dit was het begin van de heerlijkheidvorming van het territorium. In 1461 werd het landgraafschap Sisgau verwervengekocht. Omdat de stad voortdurend bedreigd werd door Frankrijk en Oostenrijk zocht ze aansluiting bij de Eedgenoten. In 1440 werden verbonden gesloten met Bern en Solothurn. In 1500 werd bij de indeling van het Heilige Roomse Rijk in [[kreits|kreitsen]] de stad ingedeeld bij de [[Boven-Rijnse Kreits]]. Nadat de rijksstad zich tijdens de Zwabenoorlog van 1499 neutraal had weten te houden, sloot het zich op 13 juli 1501 als elfde stand aan bij de Eedgenoten.
 
==De stad Bazel als kanton (1501-1833)==
In 1528 werd de [[reformatie]] ingevoerd, waarna de kloosters werden opgeheven en de katholieke klerus de stad verliest. In 15831534 kochtwerden deAugst, stadBinningen deen laatsteBottmingen rechten van het vorstbisdom Bazel afverworven. InDde 1798vorming werdvan het oudeterritorium kantonswas afgeschaftdaarmee en de ingezetenen van de landelijke gebieden bevrijd van hun onderworpenheid aan de stad. Bij de restauratie in 1814 werd de oude situatievrijwel hersteldafgesloten. In 18301583 eistenkocht de bewoners vanstad de landelijkelaatste gebieden volledige gelijkberechtiging. Zij wilden dat er meer ledenrechten van de grote kamer uit het landelijkvorstbisdom deelBazel van het kanton zouden komenaf. DeIn aristocratische1664 vertegenwoordigingwerden vanHersberg heten stadseNusshof gedeelte vanaan het kantongebied Bazel, heeft dat niet toegestaantoegevoegd. Daardoor ontstond er een burgeroorlog, die eindigden met een door het Zwitserse Eedgenootschap afgedwongen verdeling van het kanton in twee halfkantons.
 
In 1792 kwamen Birseck en Laufental aan de Raurachische republiek en, die in 1793 door frankrijk werd geannexeerd.
Op 20 januari 1798 werden alle beweoners gelijk voor de wet, zodat de ingezetenen van het platteland bevrijd werden van hun onderworpenheid aan de stad. Bij de restauratie in 1814 werd de oude situatie hersteld. Het [[Congres van Wenen]] hief in 1815 het prinsbisdom Bazel definitief op. Van dat prinsdom kwamen de zeven dorpen van de voogdij Birseck evenals Aesch en Pfeffingen aan de republiek Bazel.
 
Onder invloed van de revolutie in Frankrijk van 1830 eisten de bewoners van de landelijke gebieden volledige gelijkberechtiging. Zij wilden een evenredige vertegenwoordiging in het bestuur, wat betekenende dat de stad een mindherheid zou leveren. De aristocratische vertegenwoordiging van het stadse gedeelte van het kanton Bazel, heeft dat niet toegestaan. Daardoor ontstond er een burgeroorlog, die eindigden met een door het Zwitserse Eedgenootschap afgedwongen verdeling van het kanton in twee halfkantons.
 
[[Categorie:Historisch kanton van Zwitserland]]
8.670

bewerkingen