Jaagpad: verschil tussen versies

13 bytes verwijderd ,  12 jaar geleden
dvw pagina clean up met AWB
k (robot Anders: ja:曳舟道)
(dvw pagina clean up met AWB)
[[Afbeelding:Jaagpad_langs_oude_rijn_bij_nieuwerbrug_februari_2003Jaagpad langs oude rijn bij nieuwerbrug februari 2003.jpg|thumb|300px|De [[Oude Rijn (Harmelen-Noordzee)|Oude Rijn]] met het jaagpad bij [[Nieuwerbrug]]. Het jaagpad is nu een fietspad.]]
 
Een '''jaagpad''' of '''trekpad''' is een [[pad (weg)|pad]] langs een [[kanaal (waterweg)|kanaal]] of [[rivier]] dat vroeger werd gebruikt om [[Schip (transportmiddel)|schepen]], gewoonlijk vrachtschepen, als de wind niet gunstig was, vooruit te trekken. Dit voorttrekken werd [[jagen (trekschuit)|jagen]] genoemd, vandaar de naam. Gewoonlijk gebeurde dit door de schipper, zijn vrouw of samen met hun kinderen. [[Trekschuit|Trekschuiten]]en werden altijd gejaagd. Als er geld voor was, kon voor het jagen een paard met begeleider ingehuurd worden.
Vooral de "houten waal", een type [[lichter]] van hout die ong. 30 m x 4,50 m was, werd op deze manier gejaagd. De mensen trokken aan een [[zeel]]. Als het schip eenmaal in beweging was werd de trekkracht minder zwaar voor hen. Degene die achter het [[Roer (rivier)|roer]] stond corrigeerde daarmee de zijwaartse krachten.
 
Omdat er een [[touw]] zat tussen de trekkers of het paard en de boot moest ervoor gezorgd worden dat er geen obstakels zaten tussen het jaagpad en het water. Er staan dus geen bomen langs de waterkant van een jaagpad en geen [[dukdalf|dukdalven]] in het water. Om te voorkomen dat de schuit bij bochten in de oever werd getrokken stonden hier vaak [[Rolpaal (paal)|rolpalen]]. In de provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]] zijn nog enkele exemplaren (als [[monument (erfgoed)|monument]]) bewaard gebleven.
De Duitse naam is Leinpfad of Treidelpfad,in Oostenrijk Treppelweg.
 
Tegenwoordig zijn jaagpaden vaak nog openbaar toegankelijk, ook als ze pal achter woningen langs lopen of over het land van boeren. Soms zijn ze omgevormd tot verhard fietspad of wandelpad. Daarnaast bieden ze toegang aan openbare diensten die aan [[Dijk (waterkering)|dijken]] en [[waterweg|waterwegen]]en werken. Zo zijn veel jaagpaden nog altijd herkenbaar.
 
Een jaagpad wordt in Nederland bijvoorbeeld nog aangetroffen langs de [[Oude Rijn (Harmelen-Noordzee)|Oude Rijn]] langs de [[Kromme Rijn]] en langs de Vecht.
 
In [[Vlaanderen]] ligt er nog een jaagpad langs het [[kanaal Roeselare-Ooigem]], het [[kanaal IJzer-Ieper]] en langs de [[Dender]]. Ook werden de schepen soms getrokken door een treintje, zoals onder andere in de Canal de [[Saint-Quentin]] in [[Frankrijk]]. Dit treintje kon meerdere schepen jagen. Ook nu nog, bijvoorbeeld in de sluizen van het [[Panamakanaal]], worden schepen op vergelijkbare wijze voortbewogen.
 
 
[[Categorie:Weg]]
[[categorieCategorie: Scheepvaart]]
[[Categorie:Binnenvaart]]
 
5.537

bewerkingen