De vliegeraar: verschil tussen versies

742 bytes verwijderd ,  12 jaar geleden
Beetje ingekort, minder relevante zaken weg, spelling
k ("References" en "Referencies" in kopjes vervangen door "Referenties")
(Beetje ingekort, minder relevante zaken weg, spelling)
| issn =
}}
'''De vliegeraar''', voorheen '''De vliegeraar van Kabul''' (oorspronkelijke titel: ''The Kite Runner'') is de [[roman (literatuur)|debuutroman]] van de [[Afghanistan|Afghaans-]]-[[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[schrijver]] en [[arts]] [[Khaled Hosseini]]. De eerste druk verscheen in [[2003]] bij uitgeverij Riverhead Books, New York. In [[2003]] verscheen de Nederlandse vertaling door Miebeth van Horn bij [[De Bezige Bij]]. Eind [[2007]] waren er in Nederland een miljoen exemplaren van verkocht. In [[2007]] is er een verfilming uitgekomen (in Nederland en België in [[2008]]). Deze film is in Afghanistan zelf verboden, zowel in de bioscopen als op DVD[[dvd]], wegens passages die kwetsend zouden kunnen worden geacht voor de islamitische[[islam]]itische zeden: in het boek en in de film komt een [[homoseksuele]] verkrachting voor (de plaatselijke tiran Assef verkracht de jongen Hassan, de vriend van de hoofdpersoon Amir; zie hieronder bij de beschrijving van het verhaal); bovendien zouden sluimerende ethnische spanningen kunnen oplaaien (de [[hazara|Hazaren]] hebben een ondergeschikte positie in de film; Assef is zeer haatdragend tegenover hen). Vier jonge Afghaanse acteurs zijn al eerder uit voorzorg naar de [[Verenigde Arabische Emiraten]] overgebracht.<ref>[http://www.wereldomroep.nl/news/international/5600081/Afghanistan-verbiedt-De-Vliegeraar Wereldomroep: Afghanistan verbiedt "De Vliegeraar"]</ref>
 
==BeschrijvingKenmerken==
De vliegeraar vertelt het verhaal over twee beste vrienden die samen opgroeien in het vredige [[Kabul (stad)|Kaboel]], [[Afghanistan]], tot een vreselijke gebeurtenis en het schuldgevoel dat daarmee gepaard gaat de vrienden voorgoed uit elkaar drijft.
 
Op de achtergrond van het verhaal staan een aantal gebeurtenissen uit de geschiedenis van Afghanistan, van de val van de monarchie, via de Sovjet-invasie tot het Taliban-regime.
 
Het verhaal wordt in de eerste persoon verteld door de hoofdpersoon Amir (behalve één hoofdstuk dat door de vriend van Amirs vader, Rahim Khan, wordt verteld).
 
==Amirs JeugdVerhaal==
===Amirs jeugd===
{{Spoil}}
Amir, een [[Pashtun]], is de zoon van een rijke en gerespecteerde zakenman en heeft een zorgeloze jeugd in een van de betere buurten van [[Kabul (stad)|Kaboel]], [[Afghanistan]]. Amirs moeder, Sofia Akrami, een [[hoogleraar|hooglerares]], [[dichtkunst|dichteres]] en afstammeling van de Afghaanse [[koninklijke familie]], stierf in Amirs [[kraambed]].
 
De beste vriend en tevens bediende van zijn vader, de [[Hazara]] Ali, woont met zijn zoon Hassan in een simpele hut op het erf van Amirs vader. Hassans moeder, Sanaubar, was een volle nicht van Ali. Ze stond bekend om haar duizelingwekkende schoonheid, prachtige groene ogen en losbandige gedrag, en Ali zou enkel met haar getrouwd zijn om haar te beteugelen. Na de geboorte van Hassan in de hut weigerde ze hem vast te houden bij het zien van zijn [[hazenlip]]; enkele dagen later vertrekt ze met een groep rondreizende dansers.
 
Amir en Hassan groeien samen op. Gezien ze beide geen moeder hadden, werden ze gevoed door dezelfde [[min (beroep)|min]]; iets dat onherroepelijk een band schept. Hoewel ze samen een zorgeloze jeugd beleven en Hassan een vast onderdeel is in het bestaan van Amir, bestaat een scheve verhouding tussen hen. Amir en zijn vader, die in het boek Baba ([[Perzisch]] voor vader) wordt genoemd, zijn [[Pashtun]]; een [[Soennisme|soennitisch]] en gerespecteerd volk in Afghanistan. Hassan en zijn vader Ali zijn echter [[Hazara]]'s; een van oorsprong [[Mongolen|Mongools]] volk dat [[Sjiisme|sji'itisch]] is en daardoor onderdrukt achtergesteld wordt. Door het verschil in rijkdom en status geniet Amir van luxe en onderwijs, terwijl de [[analfabetisme|ongeletterde]] Hassan zijn toegewijde bediende is.
 
Als Amir er later op terugkijkt, lijkt zijn hele leven één lange, luie zomer met Hassan. Ze klimmen vaak in bomen en spelen dan met [[spiegel]]s en het licht dat ze reflecteerden. Ook hebben ze de gewoonte de heuvel achter het landhuis van Baba te beklimmen; op de top van de heuvel staat een [[granaatappel]]boom waaronder Amir Hassan dikwijls voorlas. Hoewel ze samen veel tijd doorbrachten, beschouwt Amir Hassan niet als zijn vriend; mede door het statusverschil dat tussen hen heerst. Niet iedereen waardeert hun vriendschap dan ook. Assef, de lokale tiran die er [[nazi|nationaal-socialistische]] ideeën op na houdt, vindt dat Amir zijn soort bezoedelt door met Hazara's als Hassan om te gaan. Keer op keer komt Hassan echter tot Amirs redding als een gevecht lijkt uit te breken.
 
Een ander probleem van Amir is de relatie met zijn vader; een grote, woeste man met een goed hart en uitstekende zakeninstincten. Baba en zijn vriend en zakenpartner Rahim Khan bezitten onder andere enkele [[restaurant]]s en een [[weeshuis]]. Baba is trots en mannelijk en wordt alom gerespecteerd, maar Amir is zijn tegenpool. Baba geeft zelfs een keer tegen Rahim Khan toe dat als hij niet had gezien hoe Amir geboren wordt, hij niet zou geloven dat hij werkelijk zijn zoon was. Zo houdt Amir zich bezig met lezen en het schrijven van verhalen, is hij totaal niet geïnteresseerd in sport en komt hij niet voor zichzelf op.
Amir wint weliswaar de liefde en het respect van zijn vader met de trofee, maar verliest zijn eigenwaarde en hechtste vriendschap. Niets kan meer worden wat het was als Amir wordt overvallen door een immens schuldgevoel. Hassan neemt Amir namelijks niets kwalijk, hoewel hij wist dat Amir getuige was van de verkrachting en niets ondernam. Zo sluit Amir zijn beste vriend totaal uit zijn leven, maar kan hij niet met het schuldgevoel verder leven.
 
Amir stelt zijn vader voor om de bedienden te vervangen door anderen, wat Baba verontwaardigd van de hand wijst. BabaDan geeftgaat Amir zo ver zijn horloge onder Hassans matras te verstoppen zodat Hassan beschuldigd wordt van diefstal. Hassan legt een grootvalse verjaardagsfeestbekentenis vooraf; hij verraadt Amir. Rahimniet Khan,tegenover Baba (wat Hassan als laatste vriendschapsdaad aan zijn vadersvader zakenpartnerhad engesmeekt). eenBaba goedevergeeft vriendhem vande Amirvermeende diefstal, geeftmaar hemtoch opvertrekt datAli feestmet eenHassan inonmiddellijk, bruinnaar leer[[Hazarajat]] gebondenwaar notitieboekjezijn neef woont. Baba is vreselijk ontdaan (Amir ziet hem zelfs voor het eerst in zijn verhalen.leven Hijhuilen) krijgten danprobeert ookAli, onderdie anderealtijd als een goudenbroer horlogevoor enhem veleis enveloppengeweest, mettevergeefs geld.over te halen te blijven.
 
Amir legt zijn horloge onder Hassan's matras en liegt tegen zijn vader dat hij het kwijt is. Het wordt gevonden en Hassan wordt verdacht het te hebben gestolen. Hassan legt een valse bekentenis af; hij verraadt Amir niet tegenover Baba (wat Hassan als laatste vriendschapsdaad aan zijn vader had gesmeekt). Baba vergeeft hem de vermeende diefstal, maar toch vertrekt Ali met Hassan onmiddellijk, naar [[Hazarajat]] waar zijn neef woont. Baba is vreselijk ontdaan (Amir ziet hem zelfs voor het eerst in zijn leven huilen) en probeert Ali, die altijd als een broer voor hem is geweest, tevergeefs over te halen te blijven.
 
Enkele jaren later, na de inval van de [[communisme|communisten]] uit de [[Sovjet-Unie]], vlucht Baba, die altijd anti-communistisch is geweest en nu gevaar loopt, met Amir naar Pakistan.
 
===In de Verenigde Staten===
Na een tijd lang in [[Pakistan]] te hebben gewoond, strijken Amir en Baba uiteindelijk neer in [[Fremont (Californië)|Fremont]] in de [[Verenigde Staten]]. Baba heeft een zware baan bij een benzinestation en heeft moeite met rondkomen. Ook kan hij zich maar moeilijk aanpassen aan de Amerikaanse samenleving. Amir, daarentegen, groeit op tot een echte Amerikaan. Hij volgt met succes de [[middelbare school]] en gaat [[Engels]] studeren. Ver weg van Afghanistan lijken Amir en Baba eindelijk een band te kunnen ontwikkelen. Zo gaan ze elke zondag naar de Afghaanse [[rommelmarkt]], waar ze allerlei dingen doorverkopen. Daar ontmoet Amir ook Soraya Tahiri, de dochter van Jamila en generaal Tahiri, hooggeplaatste en trotse Afghanen. Amir wordt langzaam verliefd op haar, en vraagt zijn vader uiteindelijk haar hand te vragen bij Soraya's vader. Ze trouwen niet veel later, omdat Baba ondertussen ziek geworden is.
 
Baba lijdt aan een ongeneselijke vorm van longkanker en takelt snel af. Na een paar [[Epilepsie|epileptische]] aanvallen wordt zijn ziekte algemeen bekend, maar hij duldt geen medeleven. Uiteindelijk, na het huwelijk van Amir en Soraya, sterft hij tevreden in zijn slaap. Amir en Soraya hebben ondertussen moeite met het krijgen van kinderen. Soraya blijkt onvruchtbaar te zijn en door hun Afghaanse gewoonten is adoptie uitgesloten. Amir accepteert het als een feit dat het vaderschap hem niet is gegund; als straf voor wat hij Hassan had aangedaan.
 
Dan, op een mooie zomerdag waar het boek eigenlijk mee begint, belt Rahim Khan vanuit Pakistan. Hij is stervende en Amir moet direct naar hem toe komen; er is nog een manier om 'het' goed te maken.
 
===Terug in Afghanistan===
Wanneer Amir de oude goede vriend van zijn vader, Rahim Khan, opnieuw ontmoet, vertelt deze hem dat Hassan eigenlijk een buitenechtelijke zoon van Baba is, dus een halfbroer van Amir. Hassan, zijn vrouw en zijn vader zijn door geweld om het leven gekomen, maar zijn zoontje Sohrab woont nog in een weeshuis in Afghanistan. Amir ziet hierin de laatste kans zijn schuld goed te maken en zijn verleden te laten rusten. Hij gaat naar Afghanistan, geholpen door Farid die hem overal naartoe brengt en vindt het weeshuis. Hier krijgt hij van de directeur Zaman te horen dat Sohrab een maand eerder is meegenomen door een talib. Wanneer Amir deze talib heeft gevonden komt hij tot de gruwelijke ontdekking dat het Assef is. Amir staat erop Sohrab mee te nemen, waarna een gevecht volgt. Het wordt Amir bijna fataal, maar hij wordt gered door Sohrab, die Assef met zijn katapult een projectiel in het oog schiet. Amir vlucht met Sohrab naar Pakistan.
 
Zijn vrouw Soraya en hij besluiten Sohrab te adopteren. Bij de Amerikaanse ambassade blijkt echter dat dit vrijwel onmogelijk is. Wanneer Amir Sohrab vertelt dat hij waarschijnlijk toch nog voor een korte tijd naar een weeshuis moet, wordt Sohrab heel bang en probeert hij zelfmoord te plegen. In het ziekenhuis vindt Amir zijn vertrouwen in God terug en bidt voor Sohrab'sSohrabs leven. De artsen weten de jongen op het nippertje te redden. Amir neemt Sohrab mee naar Amerika waar een oom van Soraya, die bij de immigratiedienst werkt, hen kan helpen. Sohrab zwijgt bijna een jaar lang, maar op het Afghaans nieuwjaar koopt Amir een vlieger en vliegeren hij en Sohrab samen. De eerste glimlach in een jaar kruipt over Sohrab'sSohrabs gezicht.
 
== Referenties ==
<references />
[[Categorie:Roman]]
 
==Externe link==
* [http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/diversen/12049-de-karakters-uit-de-vliegeraar-van-khaled-hosseini.html De karakters uit de Vliegeraar]
 
[[Categorie:Roman]]
 
[[en:The Kite Runner]]
38.635

bewerkingen