Galm: verschil tussen versies

2.875 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
Tekst ingevoegd van Kunstmatige galm aangezien het feitelijk één en hetzelfde onderwerp betreft.
k (samenvoegsjabloon)
(Tekst ingevoegd van Kunstmatige galm aangezien het feitelijk één en hetzelfde onderwerp betreft.)
{{samenvoegen|Kunstmatige galm}}
{{Gesproken Wikipedia klein|Nl-Galm-article.ogg}}
'''Galm''' is een geluidverschijnsel waarmee wordt aangegeven dat geluid in een ruimte nog hoorbaar is als de geluidsbron reeds is gestopt.
 
==Resonantie==
Galm ontstaat door vele malen herhaalde reflecties van geluid tegen de wanden en objecten.
{{main|resonantie}}
Het begrip [[resonantie]] is breder dan galm. Resonantie is trillingsoverdracht die zowel door lucht als door een vaste massa plaatsvindt, galm is slechts trillingsoverdracht door de lucht.
 
==Natuurlijke galm==
Dit in tegenstelling tot een [[echo (geluid)|echo]], die kan ontstaan door slechts één reflectie, bijvoorbeeld aan het wateroppervlak in een [[echoput]], of in de openlucht tegen een harde muur.
Galm ontstaat door vele malen herhaalde reflecties van geluid tegen de wanden en objecten, dit in tegenstelling tot een [[echo (geluid)|echo]], die kan ontstaan door slechts één reflectie, bijvoorbeeld aan het wateroppervlak in een [[echoput]], of in de openlucht tegen een harde muur. Galm ontstaat door talrijke reflecties, en door een optelling van vele echo's. Door de verschillende afstanden tussen de bron en de weerkaatsingspunten ontstaat - in tegenstelling tot een [[echo (geluid)|echo]] - een complex reflectiepatroon.
 
Galm ontstaat door talrijke reflecties, en door een optelling van vele echo's. Door de verschillende afstanden tussen de bron en de weerkaatsingspunten ontstaat - in tegenstelling tot een [[echo (geluid)|echo]] - een complex reflectiepatroon.
 
De mate van galm in een ruimte wordt opgegeven als [[nagalmtijd]]. De nagalmtijd van een ruimte kan met een meetinstrument worden bepaald, in zijn simpelse vorm door een microfoon en een tijdschrijver. De grootte van de ruimte is een belangrijke factor voor de nagalmtijd, maar ook het materiaal waar de wanden van gemaakt zijn, of waar de wanden mee bekleed zijn. [[Hout]] absorbeert bijvoorbeeld meer geluid dan [[beton]], waardoor de galmtijd van een houten ruimte aanzienlijk korter is. Geluidsgolven worden dus dikwijls meerdere keren gereflecteerd. Bovendien absorbeert een materiaal niet alle frequenties even sterk, waardoor iedere galm zich ook kan onderscheiden door zijn [[spectrum|spectrale]] verloop.
 
De mate van galm is goed te beoordelen bij een impulsgeluid zoals klappen in de handen. Als de tijd tussen het horen van het directe geluid en de eerste reflectie kleiner is dan 35 - 50 ms zal het [[spectrum]] van de reflectie soortgelijk zijn aan het origineel, en wordt de [[akoestiek]] van de ruimte beoordeeld als intiem, mits de uiteindelijke galmtijd niet te groot wordt (minder dan ca 1,2 seconde). Als reflecties minder talrijk zijn en afzonderlijk van het origineel gehoord worden spreekt men van [[echo (geluid)|echo]]. De grens tussen echo en galm is niet duidelijk aan te geven.
Galm is goed te beoordelen als gevolg van een impulsgeluid zoals klappen in de handen.
 
==Kunstmatige of nagebootste galm==
Als de tijd tussen het horen van het directe geluid en de eerste reflectie kleiner is dan 35 - 50 ms zal het [[spectrum]] van de reflectie soortgelijk zijn aan het origineel, en wordt de [[akoestiek]] van de ruimte beoordeeld als intiem, mits de uiteindelijke galmtijd niet te groot wordt (minder dan ca 1,2 seconde).
 
In de muziek en in de geluidstechniek wordt veel gebruik gemaakt van kunstmatige galm, in het Engels ''reverb'' genoemd (''to reverberate:'' weerkaatsen). Hierbij wordt het galmpatroon van een ruimte veelal elektronisch gesimuleerd. Dit biedt als voordeel dat men niet meer beperkt is tot de galm van een bepaalde ruimte. Galm kan zowel [[analoog]] als [[digitaal]] gesimuleerd worden.
Als reflecties minder talrijk zijn en afzonderlijk van het origineel gehoord worden spreekt men van [[echo (geluid)|echo]]. De grens tussen echo en galm is niet duidelijk aan te geven.
 
==Muziek=Analoge galm===
{{main|reverb}}
[[Afbeelding:Verengalm.jpg|thumb|120px|right|Een verengalm]]
* Een '''verengalm''' bestaat uit een of meerdere [[Veer (mechanica)|springveren]]. Deze veren worden fysiek in [[trilling]] gebracht door een [[spoel]]. Deze spoel wordt gestuurd door het geluidssignaal. Aan de andere kant van de veren worden de bewegingen weer omgezet in een elektrisch signaal door een [[elektrische opnemer|pick-up]]. Hoewel deze galmsimulatie weinig realistisch klinkt, wordt een verengalm vaak toegepast bij gitaar[[versterker (elektronica)|versterker]]s.
In de muziek wordt veel gebruik gemaakt van [[kunstmatige galm]], ook wel reverb genoemd.
* In een '''plaatgalm''' zorgt een grote [[metaal|metalen]] plaat voor de simulatie. Overeenkomstig met een verengalm wordt door middel van een spoel de plaat in trilling gebracht. De trillingen worden opgepikt door een pick-up. Door de plaat te dempen kan de galmtijd worden beïnvloed.
 
Men ervaart de klankkwaliteit van een plaatgalm doorgaans realistischer dan die van een verengalm. Met behulp van externe [[equalizer|toonregeling]] kan de klankkleur van de galm aangepast worden.
==Resonantie==
{{main|resonantie}}
Het begrip [[resonantie]] is breder dan galm. Resonantie is trillingsoverdracht die zowel door lucht als door een vaste massa plaatsvindt, galm is slechts trillingsoverdracht door de lucht.
 
===Digitale galm===
[[Categorie:Audiobewerking]]
Met de komst van [[microprocessor]]s werden ook digitale galmsimulaties mogelijk. Door middel van wiskundige [[physical modelling|modellen]] worden ruimtes gesimuleerd. Het belangrijke voordeel is dat tal van eigenschappen hiervan kunnen worden veranderd. In de regel zorgt een complexer model voor een hogere klankkwaliteit.<br>Digitale galm kan ingebouwd zijn in [[hardware]], maar ook in [[software]].
 
===Convolutie===
{{Gesproken Wikipedia|Nl-Galm-article.ogg}}
In plaats van het simuleren van ruimtes kan een bepaalde ruimte [[sampler|gesampled]] worden. Hiervoor wordt de impulsrespons van de ruimte opgenomen. Een ''impulsrespons'' is het galmpatroon van een ruimte als gevolg van een zeer kort geluid (een klap, een tik, etc.). Een '''convolutiegalm''' analyseert voortdurend het spectrum van het binnenkomende signaal en genereert telkens een impulsrespons met hetzelfde spectrum. De werking hiervan vertoont enkele overeenkomsten met die van een [[vocoder]]. Dit proces is zeer intensief.
 
==Snaarinstrument==
[[Image:Moonlander.jpg|thumb|121px|De [[Moonlander]] van [[Lee Ranaldo]], [[Yuri Landman]], 2007]]
Experimenteel [[gitaarbouwer]] [[Yuri Landman]] ontwierp voor de Amerikaanse band [[Sonic Youth]] een [[electrische gitaar]] met 12 extra galm snaren. De galm wordt afzonderlijk uitgestuurd via een aparte [[gitaarelement|pickup]] en jackoutput en kan door middel van de toonhoogten van de [[resonantiesnaar|resonantiesnaren]] op specifieke frequenties en klankkleur afgesteld worden. De klank lijkt op een [[plaatgalm]].
 
==Zie ook==
*[[Effectpedaal]]
*[[Studio (geluidsregistratie)|Studio]]
*[[Digitale geluidsbewerking]]
 
[[Categorie:Audiobewerking]]
[[Categorie:Akoustiek]]
 
[[ca:Reverberació]]
7.174

bewerkingen