Enkelvoud: verschil tussen versies

960 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
 
==Getal==
Niet alle talen kennen de categorie ''getal'', en waar dat niet voorkomt, heeft het ook geen zin van "enkelvoud" te spreken: het enkelvoud bestaat alleen als er ook een [[meervoud (taal)|meervoud]] is. De meeste talen die wél getal kennen, hebben alleen enkel- en meervoud, waarbij het enkelvoud de ongemarkeerde vorm is, dat wil zeggen: de gewone vorm, de standaard, of die vorm welke (verreweg) het meeste voorkomt. <ref>Voorbeelden van onderzoek dat dit uitwijst, worden genoemd in Greenberg 1966</ref>. Daarnaast komt in [[Semitische talen]] en het [[Eskimo]] en elders nog de [[dualis]] voor, die gebruikt wordt om een tweetal aan te duiden. In afnemende mate worden nog wel gevonden: trialis (3), quadralis (4) en pentalis (5); maar deze categorieën zijn omstreden. <ref>Frawley 2003-3:201-02</ref>
 
Dat in het [[Nederlands]] het enkelvoud de standaardvorm is, valt waar te nemen aan een aantal kenmerken:
* De ''vorm'' van het zelfstandig naamwoord is ongemarkeerd: hij heeft geen uitgang, terwijl het meervoud juist wordt gemarkeerd met een uitgang, meestal ''-en'' of ''-s'':
::''Hij hield alleen koei<u>en</u> en varken<u>s</u>, geen kalv<u>eren</u>.''
* Eén enkelvoud kan soms meer dan een meervoud hebben (''artikels'' of ''artikelen'').
* Het enkelvoud komt veel vaker voor dan het meervoud.
* Eigennamen hebben meestal de enkelvoudsvorm (''Jan''), al zijn er uitzonderingen (''de Pyreneeën'').
 
==Woordsoorten==
Behalve het zelfstandig naamwoord kent in vele talen ook het bijvoeglijk naamwoord ''getal'', en kan het zowel in het enkelvoud als in het meervoud voorkomen. Dit is in het Nederlands niet het geval, tenzij het bijvoeglijk naamwoord zelfstandig wordt gebruikt: ''de verworpene'' betreft één persoon, ''de verworpenen'' daarentegen is meervoud. Maar in deze gevallen is het bijvoeglijk naamwoord een soort zelfstandig naamwoord geworden, en gedraagt zich ook zo.
 
Een zelfstandig naamwoord kan worden vervangen door een ''voornaamwoord''. Dit geldt met name voor [[persoonlijk voornaamwoord|persoonlijke voornaamwoorden]], die in plaats van een zelfstandig naamwoord als [[onderwerp (zinsdeel)|onderwerp]] van de zin kunnen dienstdoen.
 
==Overeenkomst==
42.401

bewerkingen