Uitbarstingskolom: verschil tussen versies

783 bytes toegevoegd ,  14 jaar geleden
bewerking
(onderschrift)
(bewerking)
Een '''uitbarstingskolom''' bestaat uit hete [[vulkaan|vulkanische]] [[as (vulkaan)|as]] die tijdens een explosieve vulkanische uitbarsting wordt uitgestoten.
[[Image:Pinatubo ash plume 910612.jpg|thumb|right|250px|Uitbarstingskolom boven de [[Mount Pinatubo]] in de Filippijnen in 1991]]
 
De as vormt een kolom die vele kilometers opstijgt boven de piek van de vulkaan. In de explosiefste uitbarstingen, kan de uitbarstingskolom toenemenopstijgen tot een hoogte van meer dan 40 km. DeDeze stratosferische injectie van [[aërosols]] door vulkanen is een belangrijke oorzaak van klimaatverandering op korte termijn. Soms geraakt de kolom niet ver genoeg en wordt ze meegenomen in de convectiestroming, die zorgt dat de rook aan het oppervlak komt en zo een [[pyroclastische stroom]] vormt.
 
Het gebeurt dikwijls dat deze explosieve uitbarsting ineenzakt onder zijn eigen gewicht. De kolom wordt niet hoog genoeg opgeduwd door de luchtstroming en vazt neer langs de flanken van de vulkaan. Hierbij ontstaat de gevreesde [[pyroclastische stroom]]
 
== Vorming ==
Een uitbarstingskolom wordt gevormd bij een explosieve vulkanische activiteit. Wanneer opstijgend [[magma]] een hoge concentratie aan vluchtige stoffen bevat, wordt dit omgezet in fijne vulkanische as en [[tefra]]. Deze as as en tefra worden explosief uitgestoten met een snelheid van verschillende honderden meters per sekonde tot een hoogte die vlug verschillende kilometers kan bereiken, meegezogen door enorme convectiestromen.
 
Een uitbarstingskolom kan een voorbijgaand fenomeen zijn indien slechts een enkele explosie eraan voorafging. Het kan ook van langere duur zijn als het ondersteund wordt door continue erupties of door kort opeenvolgende explosies.