Sneltram 21

Tramlijn in Utrecht

Sneltram 21 is een sneltramlijn van de Utrechtse Sneltram tussen P+R Science Park en IJsselstein-Zuid. Omdat deze lijn Utrecht en IJsselstein verbind is de lijn is ook wel bekend als IJsselsteinlijn.

 21 
IJsselsteinlijn
Totale lengte25,7 km
Aantal stations28
Aangelegd doorNS
Geopend
17 december 1983: Utrecht CS - Doorslag
14 december 1985: Doorslag - Achterveld
2 juli 2001: Achterveld - IJsselstein-Zuid
11 juli 2022: P+R Science Park - Utrecht CS
Huidige statusin gebruik
Geëlektrificeerd750 volt gelijkspanning
Aantal sporen2
Tramdienst doorWestnederland (1983-1994)
Midnet (1994-1999)
Connexxion (1999-2013)
Qbuzz (2013-heden)
Sneltram 21
uKDSTa Depot
uSBHF P+R Science Park - A28
Beginpunt  20   21   22 
uSBHF WKZ/Máxima ziekenhuis
uSBHF UMC/AZU ziekenhuis
uSBHF Heidelberglaan
uSBHF Padualaan
uSKRZ-Au A27
uSBHF Kromme Rijn
uWBRÜCKE1 Kromme Rijn
uSBHF Stadion Galgenwaard
uSKRZ-Au Waterlinieweg
uSBHF Station Vaartsche Rijn
uWBRÜCKE1 Vaartsche Rijn
uSTRluSTR+r
uexENDEauSTR Keerpunt Moreelsepark
uexSBHFuSTR Moreelsepark (tot 2009)
uexSTRuSBHF Utrecht CS Centrumzijde
Eindpunt  22 
uexSBHFuSTR Centraal Station (tot 2013)
uxmKRZuumKRZu Leidseveertunnel
uexSBHFuSTR Westplein (tot 2013)
uexSTRuSBHF Utrecht CS Jaarbeursplein
uexSTRlueABZg+r
uSBHF Graadt van Roggenweg
uSBHF 24 Oktoberplein-Zuid
(voorheen Ziekenhuis Oudenrijn)
uSBHF Winkelcentrum Kanaleneiland
(voorheen 5 Mei Plein)
uSBHF Vasco da Gamalaan
uSBHF Kanaleneiland Zuid
uSKRZ-Au A12
uSBHF P+R Westraven
uhKRZWae Jutphasespoorbrug
Amsterdam-Rijnkanaal
uKDSTaquABZg+r Remise
uSBHF Zuilenstein
uSBHF Batau-Noord
uSBHF Wijkersloot
uSBHF Nieuwegein City
(voorheen Stadscentrum)
uABZgl lijn naar Nieuwegein  20 
uSBHF St. Antonius Ziekenhuis
uSBHF Doorslag
uSKRZ-Au A2
uSBHF Hooghe Waerd
uSBHF Clinckhoeff
uhKRZWae Brug over de Hollandse IJssel
uSBHF Eiteren
uSBHF Achterveld
uSBHF Binnenstad
uKSBHFe IJsselstein-Zuid
Eindpunt  21 

Geschiedenis

bewerken
 
De sneltram Utrecht-IJsselstein tijdens een proefrit, 1985.

Vanaf de jaren zeventig werd ten zuidwesten van de stad Utrecht de nieuwe satellietstad Nieuwegein gebouwd. Om Nieuwegein te ontsluiten werd er besloten om een sneltramlijn aan te leggen, waarbij ook een aftakking naar IJsselstijn. De tramlijn is aangelegd door de NS en maakt gebruik van "fluistertrams". Hiermee wordt bedoeld dat er bij het ontwerp veel aandacht is besteed aan het geluidsniveau dat de trams produceren. De 27 trams werden speciaal voor de Utrechtse sneltram gebouwd door het Zwitserse bedrijf SIG, en kostten 40 miljoen gulden.[1]

Op 17 december 1983 reden de sneltrams voor het eerst. Lijn 101 reed van het Moreelsepark naar Nieuwegein Doorslag, en werd op 14 december 1985 verlengd naar IJsselstein. De eindhalte was Achterveld. De exploitatie werd vanaf het begin echter uitbesteed aan busmaatschappij Westnederland. In 1994 werd het lijnnummer onder de nieuwe exploitant Midnet veranderd naar 61. Vanaf 1999 exploiteerde Connexxion, als rechtsopvolger van Midnet, de sneltram. Vanaf 2 juli 2000 rijdt lijn 61 na IJsselstein Achterveld door naar IJsselstein Binnenstad en IJsselstein-Zuid in de nieuwbouwwijk Zenderpark. In 2013 de concessie van het openbaar vervoer in de Utrechtse agglomeratie aan Qbuzz werd gegund. Sindsdien rijden de trams - evenals de rest van het stadsvervoer - onder merknaam U-OV.

Werkzaamheden en koppeling met de Uithoflijn

bewerken

Vanaf 2009 werd het Utrechtse stationsgebied vernieuwd. Om hiervoor ruimte te scheppen is de sneltramlijn in stappen ingekort tot het Jaarbeursplein, dat vanaf 22 april 2013 het eindpunt werd.[2][3][4]

In 2020 en 2021 is de lijn tussen Utrecht Centraal en IJsselstein-Zuid vernieuwd, waarbij de haltes zijn verlengd tot een lengte van 75 meter en verlaagd tot een hoogte van 30 centimeter. Dit was nodig voor de nieuwe lagevloerstrams van het type CAF Urbos die de oude trams zouden vervangen. Aanvankelijk zou de lijn op 26 oktober 2020 weer in dienst gaan, maar door vertragingen bij de vergunningverlening kon dit pas op 14 maart 2021 gebeuren.[5][6][7] Na een uitdienstelling in het voorjaar van 2022, waarbij haltes Utrecht CS Centrumzijde en Nieuwegein City werden vernieuwd, werd het mogelijk om lijn 61 te koppelen met de Uithoflijn. Hierdoor is er een doorgaande verbinding tussen IJsselstein-Zuid en P+R Science Park mogelijk gemaakt. Deze nieuwe verbinding kreeg lijnnummer 21.[8][9]

Exploitatie

bewerken
Dienstregeling (vanaf juli 2022)
Lijn Route Frequentie Aantal haltes Opening Opmerkingen
 21  P+R Science Park - IJsselstein-Zuid 4x/uur 28 1985 Rijdt op werkdagen na 21:30 en in het weekend enkel tussen Utrecht CS Centrumzijde en IJsselstein-Zuid.

Zie ook

bewerken