Hoofdmenu openen

Sint-Janskerk (Luik)

kapittelkerk in Luik, België

De Sint-Janskerk (fr: Collégiale Saint-Jean-en-l'isle) is een kerkgebouw te Luik.

Sint-Janskerk
Sint-Janskerk
Sint-Janskerk
Plaats , Luik
Coördinaten 50° 39′ NB, 5° 34′ OL
Gebouwd in 980 - 987
Restauratie(s) 1754
Architectuur
Architect(en) Jacques-Barthélemy Renoz (renovatie)
Detailkaart
Sint-Janskerk (Luik) (Luik (stad))
Sint-Janskerk (Luik)
Portaal  Portaalicoon   Christendom

GeschiedenisBewerken

De kerk komt aan zijn bijnaam omdat hij vroeger op een eiland was gelegen dat door een Maasarm van de rest van de stad was afgesneden.

 
De Sint-Janskerk in 1735
 
Stadsgezicht met Sint-Janskerk en Sint-Maartensbasiliek (1826)

De kerk werd gesticht door prins-bisschop Notger tussen 980 en 987. Deze werd er in 1008 ook begraven. Het oorspronkelijke bouwplan vertoont gelijkenis met dat van de centraalbouw van de Akener paltskapel, het oudste deel van de Dom van Aken. Uit de 16e eeuw stamt de laatgotische kruisgang. Hier zijn grafstenen geplaatst die dateren van 1400-1700. In het midden van de kruisgang bevindt zich het standbeeld van Notger, in 1891 vervaardigd door Rixgens. In 1754 werd het kerkgebouw grotendeels gesloopt en herbouwd in classicistische stijl op dezelfde plattegrond. Het ontwerp was van Gaetano Matteo Pisoni; uitvoerend architect was de jonge Luikenaar Jacques-Barthélemy Renoz. De Romaanse toren bleef gespaard.

De Sint-Janskerk was een van de zeven kapittelkerken van Luik. Aan het kapittel waren doorgaans 30 prebenden verbonden, waarmee het tot de grotere kapittels in de Nederlanden behoorde. In de 14e en 15e eeuw waren er enkele componisten van de Franco-Vlaamse School als kanunnik aangesteld (o.a. Johannes Ciconia, Johannes de Limburgia en Johannes Brassart).

Door de Fransen werd het kapittel opgeheven en in 1798 werden de kerk, de kloostergang en de aangrenzende kloostergebouwen, verkocht aan drie ex-kanunniken.

BeschrijvingBewerken

InterieurBewerken

De kerk bezit Romaanse beelden van Sint-Jan en een sedes sapientiae (Onze Lieve Vrouw met Kind) uit omstreeks 1230, in gepolychromeerd hout. Van de laatmiddeleeuwse beelden zijn van belang een Ecce Homo en een Kruisiging uit de 16e eeuw. Een 17e-eeuws kruisbeeld wordt toegeschreven aan Cornelis van der Veken, welke ook een beeld van Johannes de Doper en Genoveva van Parijs vervaardigde. De houten medaillons van Sint-Petrus en Paulus worden toegeschreven aan Jean Del Cour. Van de 18e-eeuwse beelden zijn noemenswaardig een gebeeldhouwde kruisweg van Alphonse de Tombay en een beeld van Sint-Rochus van Jacques Vivroux.

Van de schilderijen zijn van belang een groot doek van de Kruisiging van de Luikse schilder Bertholet Flémal uit 1649.

In de sacristie bevindt zich een evangelieboek uit 1564, door Robert Quercentius verlucht met miniaturen.