Hoofdmenu openen

Sint-Andries (Antwerpen)

wijk in Antwerpen, België

Sint-Andries is een wijk in Antwerpen, in het zuiden van het stadscentrum, in het district Antwerpen. Er wonen zo'n 6.300 inwoners.

Sint-Andries
Wijk van Antwerpen
Kerngegevens
Gemeente Antwerpen
Stadsdeel district Antwerpen
Coördinaten 51°12'59,000"NB, 4°23'53,002"OL
Oppervlakte 0,452 km²  
Inwoners (31-12-2017) 6.314
(13.969 inw./km²)
Overig
Postcode(s) 2000
Detailkaart
 Wijk Sint-Andries  Postcode Antwerpen 1  District Antwerpen  Antwerpen

 Wijk Sint-Andries

 Postcode Antwerpen 1

 District Antwerpen

 Antwerpen

Foto's
Sint-Andrieskerk en omliggende straten in 1565
Sint-Andrieskerk en omliggende straten in 1565
Sint-Andrieskwartier, zicht op Nationalestraat, rechts op de kop, de Modenatie
Sint-Andrieskwartier, zicht op Nationalestraat, rechts op de kop, de Modenatie

Sint-Andries ligt aan de Scheldekaaien, meer specifiek achter de Sint-Michielskaai en de Plantinkaai. De wijk wordt omgrensd door het Historisch Centrum in het noorden, de Theaterbuurt in het oosten en Het Zuid in het zuiden. De grenzen zijn Sint-Jansvliet en Steenhouwersvest in het noorden, de Kammenstraat, de Kleine Markt, de Bredestraat en Begijnenstraat in het oosten en de Kronenburgstraat en Scheldestraat in het zuiden.

De wijk wordt van noord tot zuid doorsneden door de Nationalestraat, en wordt zo ook bediend door tramlijn 4 die door die straat rijdt.

In Sint-Andries wonen begin 2018 6.314 personen, een aantal dat doorheen de tien voorafgaande jaren zeer stabiel was. 57,3% van de huishoudens betreft alleenstaanden, 14,8% zijn koppels zonder kinderen, 11,6% collectieve huishoudens, 7,6% koppels met kinderen en 5,9% eenoudergezinnen. 43,4% van de inwoners hebben een vreemde herkomst. 11,1% van de bevolking is jonger dan 18, 19,4% is ouder dan 65 jaar.[1]

ErfgoedBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Antwerpen/Sint-Andries voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Redelijk centraal in de wijk ligt de naamgevende Sint-Andrieskerk, parochiekerk van de gelijknamige parochie waarvan de grenzen ook min of meer deze van de wijk zijn. Direct ten zuiden hiervan de Campus Sint-Andries van de KU Leuven. In het noordwesten ligt de Modenatie, met onder meer het MoMu. Nog net binnen de wijk, aan de zuidkant is het Instituut voor Tropische Geneeskunde gevestigd.

Tot de bezienswaardigheden in de wijk horen ook historische huizen als het "Mercator-Orteliushuis", "de Helle", "de Roode Leeuw", het Gewezen Hotel van Jean-Etienne Werbrouck, "De Lanteerne", de "Ghulden Roose" of "De Clocke", de Maritime Building en de Guirlande.

GeschiedenisBewerken

De wijk wordt aangeduid als Sint-Andrieskwartier, Luizenmarkt, Parochie van Miserie, Rode Burcht. De aanduiding kwartier bij de parochienaam verwijst bij het Sint-Andrieskwartier naar de vroegere indeling van Antwerpen in 32 kwartieren. Later bij een administratieve indeling van de stad in wijken werd Sint-Andries de vierde wijk.

Schrijver John Wilms beschreef de wijk in zijn boek “De Parochie van Miserie“. Sint-Andries was een arme volkswijk met hoge bevolkingsdichtheid. Iedereen leefde kort op mekaar, met gezinnen van tien of meer personen in een kamer, oude en ongezonde krotten als woning, men leefde veelal en zeker in de zomer op straat, wat en een hechte band maar ook regelmatig agressie meebracht. Er woonden ambachtslieden, kramers en winkeliers, kleine industriëlen en arbeiders uit de volksklasse actief als leurder, pakkendrager, boodschapper,... Veel arbeiders werken in de haven, veelal als dokwerker. De horeca was ook afgestemd op scheepslui en dokwerkers.

Bij de volkstelling van 1920 telde men bijna 32.000 inwoners. De crisis van de jaren 30 leidde tot ontvolking. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog telde de wijk meer dan 9.000 mensen minder. De haven groeit in de jaren vijftig en zestig uit verder uit de stad, dokwerkers verlaten de wijk. Tegen de jaren zeventig is het aantal inwoners van Sint-Andries onder 10.000 gedaald. De middenstand verliest veel cliënteel. Woongebied wordt kantoorruimte en parkeerplaats. Toenemende verkrotting versnelt de stadsvlucht. Tussen 1970 en 1980 verdwijnen nog eens 3.500 inwoners. Dan pas herstelt de woonfunctie door herwaardering en sociale huisvestingsprojecten. Een proces van gentrificatie verandert de wijk. Een hogeschoolcampus brengt ook een studentenpubliek naar de wijk.[2]

PersonenBewerken

De volgende personen leefden of leven in Sint-Andries.