Sint-Agatha-Berchem

gemeente in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, België

Sint-Agatha-Berchem (Frans: Berchem-Sainte-Agathe) of Berchem in het kort is een gemeente in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Tot 1954 behoorde de gemeente nog niet tot het hoofdstedelijk gedeelte van de toenmalige provincie Brabant. De gemeente telt ruim 25.000 inwoners.

Sint-Agatha-Berchem
Berchem-Sainte-Agathe
Gemeente in België Vlag van België
Sint-Agatha-Berchem (België)
Sint-Agatha-Berchem
Geografie
Gewest Vlag België België
Arrondissement Brussel-Hoofdstad
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
2,95 km² (2022)
15,68%
42,84%
41,49%
Coördinaten 50° 52' NB, 4° 18' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
25.787 (01/01/2024)
48,55%
51,45%
8741,12 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2024)
24,47%
59,89%
15,64%
Buitenlanders 21,25% (01/01/2024)
Politiek en bestuur
Burgemeester Christian Lamouline (LBR)
Bestuur LBR, PS-sp.a+, Ecolo-Groen
Zetels
LBR
Open MR
PS-sp.a+
Ecolo-Groen
DéFI
N-VA
27
8
7
5
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 16.790 euro/inw. (2021)
Werkloosheidsgraad 14,19% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
1082
Deelgemeente
Sint-Agatha-Berchem
Zonenummer 02
NIS-code 21003
Politiezone Brussel-West
Hulpverleningszone DBDMH
Website www.sint-agatha-berchem.be
Detailkaart
ligging in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Portaal  Portaalicoon   België

De belangrijkste verkeersassen in de gemeente zijn de Gentsesteenweg en de Keizer-Karellaan (bij de aansluiting met de Brusselse ring en het winkelcentrum Basilix), die beide zeer druk zijn. Naast deze verstedelijkte assen telt Sint-Agatha-Berchem vooral rustigere woonwijken.


Bezienswaardigehden

bewerken

Natuur en landschap

bewerken

Sint-Agatha-Berchem ligt aan de westrand van de Brusselse agglomeratie op een hoogte van 35-75 meter. Hoewel de plaats sterk verstedelijkt is zijn er toch een aantal parken en groene ruimten zoals het Wilderbos, het Hoogveld, het Pirsoulpark, het De Mulderpark en de Zavelenberg.

Politiek

bewerken

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

bewerken
Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27
PS1 / PS-SP2 / PS-sp.a3 / PS-sp.a+4 15,181 4 13,631 3 17,032 5 14,041 4 11,192 2 13,823 4 13,513 4 18,254 5
LBG1 / LBR2 30,531 9 27,791 9 26,381 8 27,331 9 24,831 7 33,932 11 30,352 10 25,962 8
N-VA - - - - - - 6,99 1 6,74 1
PSC 5,4 0 6,56 1 7,3 1 - - - - -
ECOLO1 / Ecolo-Groen2 - - 6,541 1 7,01 1 12,581 3 10,981 2 11,172 3 14,732 4
PRL1 / LIB2 / MR3 / Open MR4 8,741 1 12,111 3 12,841 3 13,032 3 18,571 5 23,253 7 19,463 6 22,584 7
FDF1 / DéFI2 29,261 9 25,581 8 18,691 6 16,031 5 14,791 4 8,231 2 9,702 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - 1,111 0 2,861 0 4,771 0 8,561 2 9,332 2 3,462 0 2,042 0
Berch'm - - - 6,6 1 9,48 2 7,48 1 6,82 1 -
FN - - - 8,77 2 - - - -
LNB - - 7,41 1 - - - - -
VLAAMS 10,89 2 6,56 1 - - - - - -
PTB-PVA - 0,5 0 0,36 0 0,5 0 - - - -
Anderen(*) - 6,25 0 0,59 0 1,93 0 - 1,21 0 - -
Totaal stemmen 13.111 12.703 12.402 11.550 11.221 11.897 12.442 13.189
Opkomst % 88,92 87,44 84,15 86,73 84,81
Blanco en ongeldig % 4,41 5,97 4,63 3,89 4,69 4,85 5,42 7,08

(*) 1982: UDRT-RAD (4,76%), UDB (1,49%) / 1988: EVA / 1994: PLUS. 2006: VIVANT. De grootste partij is in kleur.

Representativiteit

bewerken

Voor Sint-Agatha-Berchem, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat niet komt opdagen, ondanks de stemplicht, erg hoog zodat het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, in de 19 gemeenten van het gewest slechts 44,66% van het aantal inwoners bedraagt. Sint-Agatha-Berchem scoort duidelijk beter met een verhouding van 54,26% uitgebrachte stemmen/inwoners.

Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012

bewerken
  • Sint-Agatha-Berchem: 63,97% (kiezers/inw.) - 15,19% (absenteïsme)
  • Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) - 17,14% (absenteïsme)

Ter vergelijking:

  • Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) - 12,12% (absenteïsme)
  • Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) - 17,31% (absenteïsme)

Burgemeesters

bewerken
  • 1818-1825: J. Willems
  • 1825-1830: Carolus Huysmans d'Honsem
  • 1830-1841: François De Neck
  • 1842-1858: Edouard Guillaume Goffin[4]
  • 1859-1887: Josse Philippe Auguste Goffin[4]
  • 1888-1902: Josse Edouard Goffin
  • 1903-1915: Auguste Van Zande
  • 1915-1930: Charles Leemans
  • 1930-1932: Lambert Brems
  • 1932-1940: Isidore Landrain
  • 1941-1942: Paul De Spiegeleer
  • 1943-1944: Aansluiting bij Groot-Brussel
  • 1944-1946: Pierre Cnops
  • 1946-1952: Arthur Percque (1947 talentelling)
  • 1952-1964: Charles Van Ruyteghem (1954 aansluiting bij het tweetalig arrondissement Brussel-Hoofdstad)
  • 1965-1993: Victor Guns (LBG (CVP)) — de Nederlandstalige Victor Guns was burgemeester van Sint-Agatha-Berchem gedurende meer dan een kwarteeuw en tot op de dag van vandaag de laatste officieel Nederlandstalige burgemeester in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
  • 1993-2003: Julien Gooskens (LBG (PSC))
  • 2003-2020: Joël Riguelle (LBG/LBR (cdH))
  • 2020-heden: Christian Lamouline (LBR (cdH))

Demografische ontwikkeling

bewerken
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners
van jaar tot jaar
Op 1 januari
1992 tot heden
Aantal[5]
1992 18.439
1993 18.488
1994 18.604
1995 18.653
1996 18.351
1997 18.508
1998 18.576
1999 18.669
2000 18.735
2001 19.037
2002 19.320
2003 19.478
2004 19.641
2005 19.968
2006 20.078
2007 20.431
2008 20.981
2009 21.669
2010 22.185
2011 22.770
2012 22.931
2013 23.410
2014 23.690
2015 23.927
2016 24.224
2017 24.701
2018 24.830
2019 25.179
2020 25.502
2021 25.441
2022 25.298
2023 25.396
2024 25.787

De taalevolutie in Sint-Agatha-Berchem

bewerken

Na de talentelling van 1947 verliet de gemeente Sint-Agatha-Berchem via een koninklijk besluit in 1954 het Nederlandstalige gebied van de voormalige provincie Brabant en werd het toegevoegd aan het officieel tweetalig Arrondissement Brussel-Hoofdstad.

De evolutie van het taalgebruik in Sint-Agatha-Berchem. Cijfers verkregen op basis van de talentelling die in het kader van de volkstelling in België vanaf 1846 in kaart werd gebracht.

Gekende talen

Jaar enkel NL

Aantal

NL & FR

Aantal

enkel FR

Aantal

FR & D

Aantal

enkel D

Aantal

D & NL

Aantal

NL & F & D

Aantal

Geen

Aantal

enkel NL

Aandeel

NL & FR

Aandeel

enkel FR

Aandeel

FR & D

Aandeel

enkel D

Aandeel

D & NL

Aandeel

NL& FR & D

Aandeel

1846 657 15 0 97,8% 2,2% 0,0%
1866 691 74 0 0 0 0 0 0 90,3% 9,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
1880 970 60 12 0 0 0 0 0 93,1% 5,8% 1,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
1890 1.031 203 28 0 0 0 2 2 81,6% 16,1% 2,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2%
1900 1.453 187 46 3 1 2 12 141 85,3% 11,0% 2,7% 0,2% 0,1% 0,1% 0,7%
1910 2.173 521 128 2 2 8 20 168 76,1% 18,3% 4,5% 0,1% 0,1% 0,3% 0,7%
1920 1.907 1.434 320 6 2 0 42 140 51,4% 38,6% 8,6% 0,2% 0,1% 0,0% 1,1%
1930 2.427 2.964 1.622 38 6 4 96 202 33,9% 41,4% 22,7% 0,5% 0,1% 0,1% 1,3%
1947 2.162 5.597 2.524 62 4 11 538 282 19,8% 51,4% 23,2% 0,6% 0,0% 0,1% 4,9%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt.

Jaar NL

Aantal

FR

Aantal

D

Aantal

NL

Aandeel

FR

Aandeel

D

Aandeel

1910 2.177 649 28 76,3% 22,7% 1,0%
1920 2.940 768 3 79,2% 20,7% 0,1%
1930 3.799 3.334 24 53,1% 46,6% 0,3%
1947 4.805 6.072 9 44,1% 55,8% 0,1%

Op basis van de resultaten van de talentelling van 1947 (gepubliceerd in 1954) werd beslist dat Sint-Agatha-Berchem voortaan deel zou worden van de tweetalige agglomeratie Brussel.

Cultuur

bewerken

Geboren in Sint-Agatha-Berchem

bewerken

Stedenbanden

bewerken

Nabijgelegen kernen

bewerken

In het noorden grenst Sint-Agatha-Berchem aan Ganshoren, in het oosten aan Koekelberg en Sint-Jans-Molenbeek. Aan de westelijke, Vlaamse kant liggen Zellik (deelgemeente van Asse), Dilbeek en haar deelgemeente Groot-Bijgaarden.

bewerken
Zie de categorie Sint-Agatha-Berchem van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.