Hoofdmenu openen

Schalkwijkerpoort

stadspoort in Haarlem

De Schalkwijkerpoort was een stadspoort in de Nederlandse stad Haarlem. De poort werd in 1866 gesloopt. De poort stond aan de oostelijke oever van het Spaarne bij de toegangsweg vanuit het ambacht Schalkwijk.

Schalkwijkerpoort
Schalkwijkerpoort, westzijde. Aquarel van W.J.Boogaard, 1866
Schalkwijkerpoort, westzijde. Aquarel van W.J.Boogaard, 1866
Locatie
Coördinaten 52° 23′ NB, 4° 39′ OL
Status en tijdlijn
Status Gesloopt
Afgebroken 1866
Detailkaart
Schalkwijkerpoort (Haarlem-centrum)
Schalkwijkerpoort
Schalkwijkerpoort, westzijde, tijdens de afbraak in 1866. Aquarel van W.J.Boogaard, 1866
Schalkwijkerpoort, westzijde, tijdens de afbraak in 1866. Aquarel van W.J.Boogaard, 1866
Stadspoorten van Haarlem
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Er zijn twee soorten afbeeldingen van de Schalkwijkerpoort bekend. Een reeks afbeeldingen van een oude poort die reeds in 1420 werd genoemd en afbeeldingen die een poort laten zien die iets voor 1633 was vernieuwd.

GeschiedenisBewerken

 
Stadswal tussen de Amsterdamse Poort en de Schalkwijkerpoort, ziende naar het noorden. Aquarel van H.Tavenier, ca.1780.

De Schalkwijkerpoort speelde in het beleg van Haarlem in 1572-1573 een belangrijke rol in de bevoorrading van de stad vanuit het Haarlemmer Meer via de Zomervaart. Het was de Stadhouder van Holland, Borsu, bekend dat de Schalkwijkerpoort 's-nachts open stond en hij beraamde op de 20e juli 1572 een inval op Haarlem. De stad had toen al de kant van de Prins van Oranje gekozen. De Schout, Hans Colterman, achterdochtig geworden over de kwaliteit van de bewaking van de poorten, nadat hij een edelman aan de Zijlpoort na 10 uur 's-avonds had binnengelaten, liep langs alle poorten en ontdekte dat de Schalkwijkerpoort tussen 12 uur en 1 uur 's-nachts open stond. Verder zag hij, vanuit de Schalkwijkerpoort, in de verte de troepen van Borsu aankomen. Terstond werd de poort gesloten en de ophaalbrug opgehaald. Borsu ziend dat zijn inval tijdig was ontdekt, trok zich terug.