Samenwerkende Hulporganisaties

Nederlands samenwerkingsverband om hulp te geven bij rampgebieden

De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), bekend als Giro555, is een Nederlands samenwerkingsverband om humanitaire hulp te geven aan mensen in rampgebieden. Het zamelt centraal donaties in op bankrekeningnummer NL08 INGB 0000 0005 55, het vroegere giro 555. Het publiek wordt geïnformeerd over de noodsituatie en de hulp die wordt gegeven. Acties van de SHO, waarbij het rekeningnummer wordt opengesteld gaan vaak gepaard met grote radio- en televisieacties waarbij op de publieke en commerciële radio- en televisiezenders speciale programma's worden uitgezonden die in het teken staan van de rampen waarvoor de acties bestemd zijn. Hierbij kunnen mensen dan vaak naar een speciaal nummer bellen om een donatie te doen. Op de radiozenders kunnen tijdens de actie verzoeknummers worden aangevraagd voor een donatie, zoals bij Serious Request. Ook worden er tijdens reclameblokken speciale spotjes uitgezonden.

HistorieBewerken

De eerste keer dat Nederland een Nationale Actie hield was in 1984 vanwege hongersnood in Afrika. Dit initiatief kreeg een vervolg in 1987 toen Afrika Nu! werd georganiseerd. In 1989 zijn negen ontwikkelingsorganisaties een verdergaande samenwerking aangegaan onder de naam: de Samenwerkende Hulporganisaties en in 2009 werd een formele stichting opgericht om de samenwerking te formaliseren.

Sinds de start van de samenwerking zijn 45 Nationale Acties georganiseerd. Zo organiseerde de SHO acties voor Bam (Iran), Darfur, de aardbeving en tsunami in de Indische Oceaan op tweede kerstdag 2004 en in oktober 2005 voor de aardbeving in Pakistan, India en Afghanistan. De Tsunami in 2004 leverde een recordbedrag van €208 miljoen op. Begin 2010 voerde de SHO actie voor Haïti. Daarbij werd op 21 januari een landelijke actie gehouden op radio en televisie.[1] Gedurende deze actie werd ruim 41 miljoen euro opgehaald door het publiek. Door een verdubbeling, beloofd door minister Bert Koenders, kwam dit bedrag op 83,4 miljoen euro.[2] Zelfs na de actiedag bleven de giften binnenstromen en met ruim €111 miljoen is dit de op één na grootste actie ooit.

Eind 2010 werd 27,5 miljoen euro opgehaald voor de overstroming in Pakistan. Bijzonder was de rol van de sociale media. Eerst was er scepsis en niet genoeg draagvlak voor een actie. Maar via Twitter werd de oproep 'open giro 555' steeds luider waardoor er toch een actie en een televisieprogramma kwam, met een telefoonpanel met bekende Nederlanders. Bekende Nederlanders met veel twitter-volgers speelden een belangrijke rol om het draagvlak te vergroten.

In juli 2011 werd een nieuwe actie gestart voor de Honger in de Hoorn van Afrika. De aard van deze actie was anders: er was geen plotselinge ramp. Het gebied was al jaren een probleemgebied. Toch werd besloten geld in te zamelen om een ergere ramp te voorkomen. Eind september 2011 was 25 miljoen euro binnengekomen op het gironummer.[3]

Maart 2013 werd aan het Nederlandse publiek financiële steun gevraagd onder het motto 'Help slachtoffers Syrië'. Om meer dan vier miljoen Syriërs in het land en de buurlanden te voorzien van hulp zoals voedsel, medicijnen, drinkwater en kleding. De situatie is complex door de heersende burgeroorlog.[4]

November 2013 werd aan het Nederlandse publiek financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de ramp met de tyfoon Haiyan in de Filipijnen.[5]

Een jaar later, in november 2014 werd financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de ebola-epidemie in de West-Afrikaanse landen Sierra Leone, Liberia en Guinee. Dit was de eerste keer dat Giro555 werd opengesteld voor de slachtoffers van een ziekte.[6] Op 28 november 2014 werd er een nationale televisieactie gehouden, gepresenteerd door Rik van de Westelaken en Nance Coolen.[7]

Een half jaar later, in april 2015, werd financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de zware aardbeving in Nepal. De nationale radio- en televisieactie hiervoor wordt gehouden op 1 mei 2015. Deze dag markeerde het begin van een actieweek die tot 8 mei duurde. Op die dag wordt de eindstand van de week bekendgemaakt. Deze actie kende in tegenstelling tot eerdere acties geen belpanel. In plaats daarvan riepen de BN-ers via sociale media op om donaties te doen.

In maart 2017 werd net als in 2011 financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van hongersnood in Afrika en Jemen. Er heerste daar door droogte en conflict een ernstig voedseltekort waardoor veel mensen dreigden te sterven. In totaal wordt €35 miljoen opgehaald voor slachtoffers in acht verschillende landen.

In oktober 2018 wordt er hulp gevraagd voor de slachtoffers van de aardbeving en tsunami op Sulawesi (Celebes). Hiervoor werd op 10 oktober 2018 een landelijke radio- en televisieactie gehouden.

In augustus 2020 werd giro 555 opnieuw ingezet voor de ramp in Beiroet. Het opgehaalde geld wordt voornamelijk gebruikt om hulp te bieden aan slachtoffers en nabestaanden. Vrijdag 14 augustus 2020 werd een landelijke actiedag opgezet, maar deze was vanwege de coronacrisis online en op tv, zonder publiek, in tegenstelling tot eerdere acties. Hiermee was dit de eerste landelijke actiedag die zonder publiek werd gehouden.

Ook ten behoeve van de bestrijding van de wereldwijde coronacrisis werd giro 555 ingezet. Dit gebeurde in 2021. Giro 555 werd hierbij ingezet om de arme landen te helpen bij de vaccinaties, zodat ook in deze landen iedereen gevaccineerd kon worden voor COVID-19. Deze actie werd gehouden tijdens de vaccinatiecampagne. Mensen werden bij het vaccineren opgeroepen om geld te doneren aan giro 555. Ook reed een speciale actiebus langs alle vaccinatielocaties in Nederland.[8]

In 2022 wordt Giro 555 ingezet bij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Het gironummer wordt gebruikt om de slachtoffers in Oekraïne te helpen. De landelijke radio- en tv-actie hiervoor werd gehouden op 7 maart 2022.

OpbrengstenBewerken

Jaar Actie Opbrengst
1984 Één voor Afrika € 44.000.000
1987 Afrika Nu € 23.400.000
1988 Orkanen € 73.000
1988 Sudan € 2.500.000
1988 Bangladesh € 499.000
1989 Ethiopië € 8.200.000
1990 Golfcrisis € 42.000
1990 Aardbeving Iran € 2.500.000
1990 Afrika sterft van de Honger € 17.300.000
1991 Bangladesh € 6.500.000
1991 Burgeroorlog Irak € 5.500.000
1991 Golfoorlog € 360.000
1992 Joegoslavië en Somalië € 9.400.000
1992 Afrika € 18.400.000
1993 India € 1.800.000
1994 Rwanda € 35.800.000
1997 Watersnood Oost-Europa € 3.400.000
1998 Sudan € 8.000.000
1998 Bangladesh € 940.000
1998 Orkaan Mitch € 37.200.000
1999 Cycloon India € 640.000
1999 Turkije € 30.500.000
1999 Kosovo € 52.000.000
2000 Mozambique € 10.800.000
2001 Aardbeving India € 9.500.000
2001 Afghanistan € 3.600.000
2002 Honger in zuidelijk Afrika € 12.600.00
2003 Irak € 700.000
2003 Aardbeving Iran € 8.500.000
2004 Darfur € 11.900.000
2004 Tsunami Azië € 208.300.000
2005 Aardbeving Pakistan € 39.800.000
2006 Overstroming Suriname € 2.300.000
2006 Aardbeving Java € 4.200.000
2008 Cycloon Birma € 3.700.000
2010 Overstroming Pakistan € 27.500.000
2010 Aardbeving Haïti € 111.000.000
2011 Droogte Hoorn van Afrika € 25.000.000
2013 Help slachtoffers Syrië € 5.041.000
2013 Help slachtoffers Filipijnen € 36.302.770
2014 Stop de Ebola-ramp € 10.571.696
2015 Nederland helpt Nepal € 25.209.817
2017 Slachtoffers hongersnood Afrika en Jemen € 35.045.902
2018 Nederland helpt Sulawesi € 15.580.597
2020 Explosie Beiroet € 15.198.181
2020 Samen in actie tegen Corona € 9.357.256
2022 Oorlog Oekraïne € 160.849.047

DeelnemersBewerken

De deelnemende organisaties zijn:

Voorheen deelnemende organisaties zijn:

IBANBewerken

Als IBAN is giro 555 een stuk langer: NL08INGB0000000555. Giro555 is echter vrijgesteld van het gebruik van IBAN, binnen Nederland kunnen gevers volstaan met 555.

Kritiek op Samenwerkende HulporganisatiesBewerken

Het televisieprogramma TROS Radar beweerde in de uitzending van 9 mei 2005 naar aanleiding van de hulpactie voor het door een aardbeving en tsunami getroffen Azië dat veel gedoneerd geld niet op de plaats van bestemming kwam.[10] SHO ontkende dit en verweet TROS Radar een tekortschietende journalistiek.[11]

Volgens de SHO gelden er strenge spelregels om als organisatie deel te nemen aan Giro555. Zo moeten organisaties het keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving bezitten. Aan de besteding van de SHO-gelden zijn ook regels verbonden, bijvoorbeeld over de zogenaamde apparaatskosten. Dit zijn kosten die een organisatie maakt voor onder andere het beoordelen van projectvoorstellen, administratie, evaluatie, controle en rapportages. Deze kosten mogen niet hoger zijn dan 7%.[12] De SHO geeft aan maar een klein secretariaat te hebben. Het voorzitterschap en het actievoorzitterschap rouleert onder de Deelnemende Hulporganisaties. Tijdens een Nationale Actie wordt een beroep gedaan op de medewerkers van de organisaties van de actievoorzitter en de overige deelnemers en er werken vrijwilligers mee.[12]

Veel bedrijven verlenen daarbij belangeloos hun medewerking. Het maken van de nieuwe website Giro555 was bijvoorbeeld een gift van een websitebedrijf. Werving zoals T-shirts wordt ook vaak gratis gegeven. Sommige betalingsmethodes zoals IDEAL rekenen normaal gesproken transactiekosten, maar deze kosten worden niet of in mindere mate in rekening gebracht voor Giro555.

Overige actiesBewerken

  • In september 2017 wordt hulp gevraagd aan de slachtoffers van de orkaan Irma op het eiland Sint Maarten. Voor deze actie is niet Giro555, maar Giro 5125 gebruikt, aangezien deze alleen door het Rode Kruis wordt georganiseerd en de overige organisaties niet of nauwelijks operationeel zijn op Sint Maarten. De landelijke radio- en televisieactie hiervoor werd op 15 september 2017 gehouden. In totaal werd met deze actie € 19.900.000,- opgehaald.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken