Samenwerkende Hulporganisaties

De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) is een Nederlands samenwerkingsverband om humanitaire hulp te geven aan mensen in rampgebieden. Het zamelt centraal donaties in op bankrekeningnummer NL08 INGB 0000 0005 55, het vroegere giro 555. Het publiek wordt geïnformeerd over de noodsituatie en de hulp die wordt gegeven. Acties van de SHO (beter bekend als Giro555), waarbij het rekeningnummer wordt opengesteld gaan vaak gepaard met grote radio- en televisieacties waarbij op de publieke en commerciële radio- en televisiezenders speciale programma's worden uitgezonden die in het teken staan van de rampen waarvoor de acties bestemd zijn. Hierbij kunnen mensen dan vaak naar een speciaal nummer bellen om een donatie te doen. Ook worden er tijdens reclameblokken speciale spotjes uitgezonden.

HistorieBewerken

De eerste keer dat Nederland een Nationale Actie hield was in 1984 vanwege hongersnood in Afrika. Dit initiatief kreeg een vervolg in 1987 toen Afrika Nu! werd georganiseerd. In 1989 zijn negen ontwikkelingsorganisaties een verdergaande samenwerking aangegaan onder de naam: de Samenwerkende Hulporganisaties en in 2009 werd een formele stichting opgericht om de samenwerking te formaliseren.

Sinds de start van de samenwerking zijn 44 Nationale Acties georganiseerd. Zo organiseerde de SHO acties voor Bam (Iran), Darfur, de aardbeving en tsunami in de Indische Oceaan op tweede kerstdag 2004 en in oktober 2005 voor de aardbeving in Pakistan, India en Afghanistan. De Tsunami in 2004 leverde een record bedrag van €208 miljoen op. Begin 2010 voerde de SHO actie voor Haïti. Daarbij werd op 21 januari een landelijke actie gehouden op radio (Radio 555) en televisie.[1] Bij deze actie werd ruim 41 miljoen euro opgehaald in aanloop en op de Actiedag. Door een verdubbeling, beloofd door minister Bert Koenders, kwam dit bedrag op 83,4 miljoen euro.[2] Zelfs na de actiedag bleven de giften binnenstromen en met ruim €111 miljoen euro is dit de tweede grootste actie ooit.

Eind 2010 werd 27,5 miljoen euro opgehaald voor de overstroming in Pakistan. Bijzonder was de rol van de sociale media. Eerst was er te veel scepsis en niet genoeg draagvlak voor een actie. Maar via twitter werd de oproep 'open giro 555' steeds luider waardoor er toch een actie en een televisieprogramma kwam, met een telefoonpanel met bekende Nederlanders. Bekende Nederlanders met veel twitter-volgers speelden een belangrijke rol om het draagvlak te vergroten.

In juli 2011 werd een nieuwe actie gestart voor de Honger in de Hoorn van Afrika. De aard van deze actie was anders: er was geen plotselinge ramp. Het gebied was al jaren een probleemgebied. Toch werd besloten geld in te zamelen om een ergere ramp te voorkomen. Eind september 2011 was vijfentwintig miljoen euro binnengekomen op het gironummer.[3]

Maart 2013 werd aan het Nederlandse publiek financiële steun gevraagd onder het motto 'Help slachtoffers Syrië'. Om meer dan vier miljoen Syriërs in het land en de buurlanden te voorzien van hulp zoals voedsel, medicijnen, drinkwater en kleding. De situatie is complex door de heersende burgeroorlog.[4]

November 2013 werd aan het Nederlandse publiek financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de ramp met de tyfoon Haiyan in de Filipijnen.[5]

Een jaar later, in november 2014 werd financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de ebola-epidemie in de West-Afrikaanse landen Sierra Leone, Liberia en Guinee. Dit was de eerste keer dat Giro555 werd opengesteld voor de slachtoffers van een ziekte.[6] Op 28 november 2014 werd er een nationale televisieactie gehouden, gepresenteerd door Rik van de Westelaken en Nance Coolen.[7]

Een half jaar later, in april 2015, werd financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van de zware aardbeving in Nepal. De nationale radio- en televisieactie hiervoor wordt gehouden op 1 mei 2015. Deze dag markeerde het begin van een actieweek die tot 8 mei duurde. Op die dag wordt de eindstand van de week bekendgemaakt. Deze actie kende in tegenstelling tot eerdere acties geen belpanel. In plaats daarvan riepen de BN-ers via sociale media op om de donaties te doen.

In maart 2017 werd net als in 2011 financiële steun gevraagd voor de slachtoffers van hongersnood in Afrika en Jemen. Er heerste daar door droogte en conflict een ernstig voedseltekort waardoor veel mensen dreigden te sterven. In totaal wordt €35 miljoen opgehaald voor slachtoffers in acht verschillende landen.

In september 2017 wordt hulp gevraagd aan de slachtoffers van de orkaan Irma op het eiland Sint Maarten. Voor deze actie wordt echter niet Giro555, maar Giro 5125 gebruikt, aangezien deze door het Rode Kruis wordt georganiseerd en de overige organisaties niet of nauwelijks operationeel zijn op Sint Maarten. De landelijke Radio en TV-actie hiervoor wordt op 15 september 2017 gehouden.

In oktober 2018 wordt er hulp gevraagd voor de slachtoffers van de aardbeving en tsunami op Sulawesi(Celebes). Hiervoor wordt op 10 oktober een landelijke Radio en TV-actie gehouden.

DeelnemersBewerken

De deelnemende organisaties zijn:

Voorheen deelnemende organisaties zijn:

IBANBewerken

Als IBAN is giro 555 een stuk langer: NL08INGB0000000555. Giro555 is echter vrijgesteld van het gebruik van IBAN, binnen Nederland kunnen gevers volstaan met 555.

Kritiek op Samenwerkende HulporganisatiesBewerken

Het televisieprogramma TROS Radar beweerde in de uitzending van 9 mei 2005 naar aanleiding van de hulpactie voor het door een aardbeving en tsunami getroffen Azië dat veel gedoneerd geld niet op de plaats van bestemming kwam.[9] SHO ontkende dit en verweet TROS Radar een tekortschietende journalistiek.[10]

Volgens de SHO gelden er strenge spelregels om als organisatie deel te nemen aan Giro555. Zo moeten organisaties het keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving bezitten. Aan de besteding van de SHO-gelden zijn ook regels verbonden, bijvoorbeeld over de zogenaamde apparaatskosten. Dit zijn kosten die een organisatie maakt voor onder andere het beoordelen van projectvoorstellen, administratie, evaluatie, controle en rapportages. Deze kosten mogen niet hoger zijn dan 7%.[11] De SHO geeft aan maar een klein secretariaat te hebben. Het voorzitterschap en het actievoorzitterschap rouleert onder de Deelnemende Hulporganisaties. Tijdens een Nationale Actie wordt een beroep gedaan op de medewerkers van de organisaties van de actievoorzitter en de overige deelnemers en er werken vrijwilligers mee.[11]

Veel bedrijven verlenen daarbij gratis hun medewerking. Het maken van de nieuwe website Giro555 was bijvoorbeeld een gift van een websitebedrijf. Reclame zoals T-shirts wordt ook vaak gratis gegeven. Sommige betalingsmethodes zoals Ideal rekenen normaal gesproken transactiekosten, maar deze kosten worden niet of in mindere mate in rekening gebracht voor Giro555.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken