Hoofdmenu openen

De associatie van grauwe wilg (Salicetum cinereae) is een associatie uit de klasse van de wilgenbroekstruwelen, een plantengemeenschap die voorkomt op matig tot voedselrijke bodems in laagvenen, beek- en riviervalleien en verlandde vennen en sloten, en die gedomineerd wordt door grauwe wilg.

Associatie van grauwe wilg
Associatie van grauwe wilg in een oude sloot
Associatie van grauwe wilg in een oude sloot
Syntaxonomische indeling
Klasse:Franguletea (Klasse van de wilgenbroekstruwelen)
Orde:Salicetalia auritae
Verbond:Salicion cinereae (Verbond van de wilgenbroekstruwelen)
Associatie
Salicetum cinereae
Zólyomi, 1931

Deze associatie is algemeen in Nederland en komt verspreid voor in Vlaanderen.

Naamgeving, etymologie en coderingBewerken

  • Synoniem: Frangulo-Salicetum cinereae Graebner & Hueck 1931
  • Duits: Grauweidengebüsch
  • Engels: Willow bushes
  • Syntaxoncode (Nederland): 36Aa02

De naam Salicetum cinereae is afgeleid van de wetenschappelijke naam van de dominante soort van de associatie, de grauwe wilg (Salix cinerea).

KenmerkenBewerken

EcologieBewerken

De associatie van grauwe wilg komt voor op matig voedselrijke tot voedselrijke, moerassige bodems, zoals in voedselrijke laagvenen, in beekdalen, aan de rand van geëutrofieerde vennen, op zelden overstroomde rivierbeddingen, in duinvalleien en in verlande sloten. De grondwaterspiegel is variabeler, en de bodem minder zuur, voedselrijker en minder venig dan bij de associatie van geoorde wilg.

StructuurBewerken

De associatie van grauwe wilg vormt een zeer dicht, tot zeven meter hoog struweel gedomineerd door grauwe wilg. Een echte, gestructureerde boomlaag is meestal afwezig.

De dichte struiklaag laat weinig licht door, waardoor de kruidlaag meestal soortenarm en weinig ontwikkeld is. Ook de moslaag is arm, en veenmossen komen er zelden in voor.

OnderverdelingBewerken

In de associatie van grauwe wilg worden in België en Nederland drie sub-associaties onderscheiden.

Sub-associatie calamagrostietosum canescentisBewerken

Een sub-associatie van vochtige duinenvalleien waarin hennegras (Calamagrostis canescens) een belangrijke rol speelt. Syntaxoncode voor Nederland is 36Aa02a.

Sub-associatie typicumBewerken

De typische sub-associatie. Syntaxoncode voor Nederland is 36Aa02b.

Sub-associatie salicetosum repentisBewerken

Een sub-associatie met kruipwilg (Salix repens), ook wel kruipwilgenstruweel genoemd, die eveneens voorkomt in vochtige duinvalleien. Syntaxoncode voor Nederland is 36Aa02c.

SoortensamenstellingBewerken

 
Grauwe wilg
 
Sporkehout
 
Bitterzoet
 
Riet
 
Moeraswalstro
 
Grote wederik

De associatie van grauwe wilg heeft geen specifieke kensoorten. Ze wordt praktisch altijd gedomineerd door de grauwe wilg, terwijl sporkehout en geoorde wilg in tegenstelling tot in de associatie van geoorde wilg slechts een beperkte rol spelen.

In de kruidlaag zijn vooral moerasplanten als bitterzoet, riet, hennegras, grote wederik, moeraswalstro, wolfspoot en gele lis te vinden.

Zwak differentiërende soorten ten opzichte van de nauw verwante associatie van geoorde wilg zijn bitterzoet, grote brandnetel en ruw beemdgras.

De voor België en Nederland belangrijkste soorten zijn:

Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
Boomlaag
-
Struiklaag
kV 100% Grauwe wilg Salix cinerea
kK >10% Sporkehout Rhamnus frangula
kK <10% Geoorde × grauwe wilg Salix ×multinervis
>30% Zwarte els Alnus glutinosa
>20% Zachte berk Betula pubescens
dS Kruipwilg Salix repens Sub-associatie salicetosum repentis
Kruidlaag
dA >50% Bitterzoet Solanum dulcamare t.o.v. Associatie van geoorde wilg
>50% Riet Phragmites australis
dS >40% Hennegras Calamagrostis canescens Sub-associatie calamagrostietosum canescentis
>40% Moeraswalstro Galium palustre
>40% Grote wederik Lysimachia vulgaris
>30% Wolfspoot Lycopus europaeus
>30% Gele lis Iris pseudacorus
>30% Gewone braam Rubus fruticosus
dA >20% Grote brandnetel Urtica dioica t.o.v. Associatie van geoorde wilg
>20% Smalle stekelvaren Dryopteris carthusiana
>20% Watermunt Mentha aquatica
>20% Pitrus Juncus effusus
>20% Grote kattenstaart Lythrum salicaria
dA >20% Ruw beemdgras Poa trivialis t.o.v. Associatie van geoorde wilg
>20% Melkeppe Peucedanum palustre
>10% Kale jonker Cirsium palustre
>10% Stijve zegge Carex eleta
>10% Pinksterbloem Cardamine pratensis
Moslaag
-

Verspreiding en voorkomenBewerken

De associatie van grauwe wilg is te vinden in alle gematigde delen van de Eurosiberische regio, noordelijk tot in Zuid-Zweden en de Baltische staten.

In Nederland komt de associatie algemeen voor, vooral in de beekdalen op pleistocene gronden, in heidegebieden, natte potkleigebieden, laagveengebieden en in het Waddendistrict.

In Vlaanderen komt ze verspreid voor, maar is nergens algemeen. De belangrijkste vindplaatsen bevinden zich in beekdalen en langsheen de grote rivieren, in de Vlaamse duinen is deze associatie zeldzaam.