Hoofdmenu openen

SRON

onderzoeksinstituut in Nederland

SRON Netherlands Institute for Space Research is het Nederlands instituut voor ruimte-onderzoek. Het legt zich toe op astrofysica, aardobservatie en exoplaneetonderzoek. Daarnaast ontwikkelt SRON nieuwe gevoelige sensoren voor röntgen- en infraroodstraling, om als satellietinstrument te dienen.

SRON Netherlands Institute for Space Research

(Ruimteonderzoeksinstituut SRON)

SRON
Oprichting Utrecht, Groningen, Leiden in 1983
Hoofdkantoor Utrecht
Werknemers ruim 200
Website www.SRON.nl
Portaal  Portaalicoon   Economie
Het HIFI-instrument, gebouwd onder leiding van SRON, wordt in de schone kamers gecontroleerd met black light. Eventuele stofdeeltjes worden met een marterharen penseel verwijderd.

In 1961 werd een van de voorlopers van SRON opgericht, het Utrechts Laboratorium voor Ruimteonderzoek (LRO). Het huidige SRON ontstond in 1983 als Stichting Ruimte Onderzoek Nederland (in het Engels Space Research Organisation Netherlands) en maakt deel uit van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Sinds 2005 heet het instituut SRON Netherlands Institute for Space Research. Het is gevestigd in Utrecht en Groningen. In 2021 verhuist de Utrechtse afdeling naar Leiden.

Wetenschap en technologieBewerken

 
De Utrechtse vestiging van SRON in de Uithof met oude raket.

De ruim 250 werknemers van het instituut zijn werkzaam bij vijf divisies: hoge-energieastrofysica (High-Energy Astrophysics HEA), lage-energieastrofysica (Low-Energy Astrophysics LEA), aardobservatie en planeetonderzoek (Earth and Planetary Science EPS), sensorontwikkeling (Sensor Research and Technology SR&T), Engineering Divisie (ED) en een ondersteunende staf.

RuimtemissiesBewerken

SRON vervult een leidende rol in de ontwikkeling van instrumenten voor de satellieten van ESA, NASA en andere organisaties. Door de jaren heen heeft de technologie van SRON bijgedragen aan vele ruimtemissies. Het koele, infrarode heelal werd in kaart gebracht door onder meer IRAS, ISO en het HIFI instrument op de ruimtetelescoop Herschel. Bronnen van röntgen- en gammastraling werden waargenomen met onder andere het COMPTEL-instrument op de satelliet Compton Gamma-Ray Observatory, de Wide Field Camera's op BeppoSAX, de interferentietralies op Chandra X-Ray Observatory en XMM-Newton. Verder werd de aardatmosfeer bestudeerd met SCIAMACHY op Envisat.

 
Het SCIAMACHY-instrument aan boord van Envisat

Lopende missies/projecten met SRON-bijdrageBewerken

Het instrument van SRON is tussen haakjes aangegeven.

  • Chandra (Low energy transmission grating (LETG))
  • XMM-Newton (Reflection Grating Spectrometers (RGS))
  • Integral
  • ASTRO-H (SXS)
  • Athena (XIFU)
  • SPICA (SAFARI)
  • Sentinel 5-Precursor (TROPOMI)
  • Sentinel 5 (Immersed gratings)
  • MetOp (GOME-2)
  • XRISM (Resolve)
  • LOFT
  • PLATO
  • PACE (SPEXOne)
  • ARIEL
  • GUSTO
  • ALMA (2 band receivers)

AfgeslotenBewerken

Het instrument van SRON is tussen haakjes aangegeven.

TechnologieontwikkelingBewerken

SRON is gespecialiseerd in spectrometers met een grote gevoeligheid in een bepaald golflengtegebied, ontvangers en speciale detectoren die ook bij lage temperaturen werken.

SRON ontwikkelt een nieuwe generatie detectoren met uitlees- en regelelektronica voor missies zoals SPICA. Deze zijn nodig om in het submillimeter- en verinfraroodgebied onderzoek naar protoplanetaire schijven en de vorming van planeten te kunnen doen. Voor het SAFARI-instrument van SPICA ontwikkelt SRON Transition Edge Sensors (TES) verder.

SamenwerkingBewerken

Klanten zijn onder meer de nationale en internationale instellingen waarmee SRON samenwerkt in bilaterale, Europese of globaal gestarte programma’s. Zo zijn er projecten met bijvoorbeeld het Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) en het Rutherford Appleton Laboratory (RAL). SRON doet ook mee met zogenoemde tenders (aanbestedingen) voor projecten van Europese Ruimtevaartorganisatie ESA, waarbij er niet alleen wordt samengewerkt met Europese landen maar ook met bijvoorbeeld de NASA en Jet Propulsion Laboratory.

OnderzoekersBewerken

Er is een tweede klant, de wetenschap: bij elk project zijn wetenschappers betrokken, die op hun beurt weer verantwoording afleggen aan hun universiteit. SRON heeft zodoende banden met de Universiteit Utrecht, de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit. Ook buiten de landsgrenzen zijn er vele verbanden, zoals met IRE, de Engineering universiteit van Moskou.

LocatiesBewerken

Externe linksBewerken