Hoofdmenu openen

De Ra of Rapid was een elektrische locomotief, bestemd voor het personenvervoer met snelle expresstreinen van de Zweedse spoorwegonderneming Statens Järnvägar (SJ).

SJ Ra
SJ Ra846 op 9 september 2006 bij Gävle.
SJ Ra846 op 9 september 2006 bij Gävle.
Aantal 10
Nummering Ra846 … Ra994
zie tekst
Fabrikant Nydqvist & Holm AB (NOHAB)
Vagn Maskinfabriken Falun (VM)
(ASEA)
In dienst 1955 - 1961
Uit dienst 1996
Asindeling Bo’ Bo’
Spoorwijdte (normaalspoor) 1.435 mm
Massa 65,0 ton
Aslast 16,3 ton
Lengte over buffers 15,10 m
Maximumsnelheid 150 km/h
Dienstsnelheid 150 km/h
Stroomsysteem ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz
Aandrijving elektrisch
Overbrenging tramophanging
Vermogen 4 x 660 = 2640 kW
Trekkracht 200 kN
Tractiemotoren 4, type KJB 97
Motorfabrikant ASEA
Treinbeïnvloeding Integra-Signum
Treinradio Zugbahnfunk
Remsysteem mechanisch, elektrisch (recuperatie)
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

GeschiedenisBewerken

 
SJ-locomotief Ra994 (Rapid 10) in het Centraal station van Stockholm.

De locomotieven werden ontwikkeld door ASEA, die de bouw van de elektrische installatie voor zijn rekening nam. Bij de bouw van de locomotiefkasten waren ook NOHAB en Falun betrokken.

De eerste twee locomotieven werden in 1955 afgeleverd. Door het succes besloot de SJ een vervolgserie van acht locomotieven te bestellen, die in 1961 in dienst kwamen. Naast de nummers Ra846-847 en Ra987-994 droegen de tien machines de aanduiding Rapid met de nummers 1-10. De maximumsnelheid van 150 km/h werd weinig gebruikt, omdat het Zweedse spoorwegnet toen een maximum kende van 130 km/h.

Het is bij een kleine serie van tien stuks gebleven, omdat deze lichtgewicht locomotieven trekkracht tekortkwamen. Vanuit de TGOJ-serie Bt en de SJ-proefserie Rb ontwikkelde men een locomotieftype Rc dat universeler bruikbaar was dan de vooral voor hoge snelheden gebouwde Ra. Door de instroom van nieuwe Rc-locomotieven vanaf de jaren 1970 werden de Rapids op hun traject Stockholm - Eskilstuna overbodig. Vanaf 1996 werden zij afgevoerd.

Twee exemplaren bleven bewaard: de Ra846 en Ra988 (in de oorspronkelijke oranje kleur als Rapid 4) worden beheerd door het Zweeds Spoorwegmuseum te Ängelholm en Gävle.

Constructie en techniekBewerken

De locomotief heeft een stalen frame en staat op twee draaistellen met twee assen met op iedere as een motor (zg. "tramophanging"). Door de opvallende, voor die tijd moderne vorm van de locomotiefkast, met de machinistencabines boven gestroomlijnde 'neuzen', maakten de Ra's een 'Amerikaanse' indruk. Ook door de oranje kleur met witte band week deze serie duidelijk af van de bruine, hoekige elektrische locomotieven die de SJ tot dan toe in dienst had.

NummersBewerken

De locomotieven werden door de SJ als volgt genummerd en voorzien van de namen:

Lijst van namen
eerste serie:
Ra846 Rapid 1
Ra847 Rapid 2
tweede serie:
Ra987 Rapid 3
Ra988 Rapid 4
Ra989 Rapid 5
Ra990 Rapid 6
Ra991 Rapid 7
Ra992 Rapid 8
Ra993 Rapid 9
Ra994 Rapid 10

TreindienstenBewerken

De locomotieven werden door de Statens Järnvägar (SJ) ingezet voor onder meer het personenvervoer vanuit de steunpunten Hagalund en Hjänstgöring.

LiteratuurBewerken

  • Ulf Diehl, Lennart Nilsson: Svenska lok och motorvagnar 1982. Frank Stenvall, Malmö. ISBN 91 85098 34 5
  • Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten: Spoorwegen. De Alk BV, Alkmaar, diverse jaarboeken.
  • Tore Nordin, Lennart Wretman, Ove Grundstedt: Svenska Ellok. Svenska Järnvägsklubbens skriftserie nr. 67, 1998. ISBN 91 85098 84 1

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken