Ruđer Bošković

natuurkundige uit Republiek Ragusa (1711-1787)

Ruđer Josip Bošković (ook gespeld Roger Joseph Boscovi(t)ch) (Republiek Ragusa (Dubrovnik), 18 mei 1711 - Milaan, 13 februari 1787) was een Kroatische natuurkundige, sterrenkundige, wiskundige, filosoof, diplomaat, dichter en jezuïet. Later woonde hij in Engeland, Frankrijk en Italië.

Ruđer Bošković
Ruđer Bošković, portret door R. Edge Pine, Londen, 1760
Ruđer Bošković, portret door R. Edge Pine, Londen, 1760
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Ruđer Josip Bošković
Geboortedatum 18 mei 1711
Geboorteplaats Dubrovnik, Kroatië
Datum van overlijden 13 februari 1787
Plaats van overlijden Milaan, Italië
Nationaliteit Kroatisch
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Astronomie, diplomatiek, natuurfilosofie, natuurkunde, poëzie, theologie, wiskunde
Bekend van Atoomtheorie
Oprichter van de Brera sterrenwacht
Alma mater Pauselijke Universiteit Gregoriana
Instituten Brera Sterrenwacht
Universiteit van Pavia
Overig
Religie Rooms-katholicisme

Hij trad op 14-jarige leeftijd in bij de jezuïeten. Hij wijdde zich volledig aan de wetenschap en reisde heel Europa af, inclusief het Ottomaanse rijk. Hij was een graag geziene gast aan de hoven van Europa. Zijn advies werd ingewonnen door paus Benedictus XIV voor de restauratie van de koepel van de Sint-Pietersbasiliek. Door de Franse koning Lodewijk XVI werd hij in 1775 benoemd tot opticien de la marine en de Oostenrijkse keizer deed ook beroep op zijn diensten.

AtoomtheorieBewerken

Hij is vooral bekend om zijn atoomtheorie, een precies geformuleerd systeem dat gebruikmaakt van de mechanica van Newton. Dit werk inspireerde Michael Faraday tot zijn inductiewet. Het was zelfs een uitgangspunt voor de pogingen van Albert Einstein voor een veldentheorie. In Nederland kwam Buys Ballot onafhankelijk tot diens verwante theorie van de materie.

SterrenkundeBewerken

Bošković droeg ook bij tot de astronomie: een meetkundige methode om de evenaar van een ronddraaiende planeet te bepalen. In 1753 ontdekte hij de afwezigheid van een atmosfeer op de maan.

VernoemdBewerken

  Zie de categorie Ruđer Bošković van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.