Roese (stad)

stad in Bulgarije

Roese (ook gespeld als Rousse of Ruse; Bulgaars: Русе; Roemeens: Ruse; Turks: Rusçuk) is een stad in Bulgarije en de hoofdstad van de gelijknamige oblast Roese. De stad is gelegen aan de Donau, bij de monding van de Roesenski Lom. Het is de grootste binnenhaven van het land en de vijfde stad naar grootte (c. 135.000 inwoners in 2020). De stad was aan het eind van de Ottomaanse tijd de voornaamste van Bulgarije (26.163 inwoners in 1880). Ze heette destijds Roestsjoek (een Turks verkleinwoord van Roese). In deze stad, die een veelheid aan nationaliteiten herbergde, werd de schrijver en Nobelprijswinnaar Elias Canetti in 1905 geboren. Het stadsbeeld van Roese is niet oriëntaals, zoals bij de meeste Bulgaarse steden, maar uitgesproken Midden-Europees. Roese is een belangrijke industriestad en heeft een universiteit (1954) en de hoogste televisietoren van de Balkan. Een brug verbindt de stad met de Roemeense kant van de Donau.

Roese
Русе
Plaats in Bulgarije Vlag van Bulgarije
Vlag van Roese
Wapen van Roese
Roese (Bulgarije)
Roese
Kaart van Roese
Situering
Oblast Roese
Coördinaten 43° 51′ 23″ NB, 25° 58′ 14″ OL
Algemeen
Oppervlakte 127 km²
Inwoners
(31 december 2020[1])
Gedaald 135.440
Hoogte 29 m
Burgemeester Bosjidar Jotov
Overig
Postcode 7000
Netnummer 082
Website rousse.bg
Detailkaart
Kaart van Roese
Foto's
Het Battenbergpaleis in Roese, thans museum
Het Battenbergpaleis in Roese, thans museum
Portaal  Portaalicoon   Bulgarije

GeschiedenisBewerken

De Romeinen hadden op de plaats van de huidige stad de nederzetting Sexaginta Prista. Voor hun komst woonden er Thracische stammen. De stad was achtereenvolgens in Byzantijnse, Bulgaarse en Turkse handen, totdat Russische troepen de stad op 8 februari 1878 van de Turken bevrijdden.

In de negentiende eeuw beleefde Roese zijn bloeitijd. Het was een belangrijk handelscentrum, dat in 1864 het bestuurscentrum werd van het Donauvilajet (Tuna Vilayeti), dat onder meer het noorden van het huidige Bulgarije besloeg. In 1866 werd hier de eerste spoorlijn van Bulgarije aangelegd (naar Varna). De stad bracht in deze eeuw bovendien de eerste Bulgaarse bank, verzekeringsmaatschappij, Kamer van Koophandel (1895) en krant (1865) voort.

GeografieBewerken

De gemeente Roese is gelegen in het noordelijke deel van de oblast Roese. Met een oppervlakte van 570,624 km² is het de grootste van de 8 gemeenten van de oblast en beslaat 18,79% van het grondgebied van de oblast. De grenzen zijn als volgt:

BevolkingBewerken

Bij de eerste volkstelling in 1880 telde de stad Roese 26.163 inwoners, waarmee het destijds de grootste nederzetting in het Vorstendom Bulgarije was (ter vergelijking: de hoofdstad Sofia had toen nog 20.501 mensen). Het inwonersaantal is de daaropvolgende jaren continu gestegen. In de jaren '90 van de twintigste eeuw bereikte het aantal inwoners van de stad Roese een maximum met c. 200.000 personen. Op 31 december 2020 telde de stad Roese 135.440 inwoners.[2] De bevolking van de stad daalt jaarlijks met c. 1.200 personen, oftewel een gemiddelde jaarlijkse groei van -1%.

Bevolkingsontwikkeling tussen 1880 en 2020
Bron: Nationaal Statistisch Instituut van Bulgarije[3]

Op 31 december 2020 telde de gemeente Roese 153.833 inwoners. De gemeente Roese omvat naast de stad Roese, ook de stad Marten (c. 3.800 inwoners) en twaalf nabijgelegen dorpen met in totaal 14.584 inwoners. [4]

Etnische samenstellingBewerken

In de eerste nationale volkstelling van 1883 telde de stad 26.156 inwoners, waarvan 11.342 Bulgaren, 10.252 Turken, 1.943 Joden, 841 Armeniërs, 476 Duitsers, 291 Grieken, 231 Vlachen, 170 Russen, 113 Serven en Kroaten, 79 zigeuners, 76 Hongaren, 74 Tataren, 58 Italianen, 58 Fransen, 32 Engelsen, 32 Polen en Tsjechen, 19 Perziërs en de overige 69 inwoners behoorden tot kleinere etnische groeperingen.

Bulgaren vormen met 123.469 (circa 90%) mensen de grootste etnische groepering in de volkstelling van 2011. Zo'n 10.128 personen zijn etnische Turken en nog een kleiner deel behoort tot de etnische Roma/zigeuners.

ReligieBewerken

De Bulgaars-Orthodoxe Kerk is de grootste kerkgenootschap in de gemeente Roese: ongeveer 82% van de 135.560 ondervraagden behoorde tot deze geloofsgemeenschap. Ongeveer 6% van de bevolking was islamitisch en minder dan 1% was protestants. Verder is ongeveer 5% ongodsdienstig en de rest heeft geen antwoord gegeven op de optionele volkstelling van 2011.

Religieuze samenstelling in februari 2011[5]
Bulgaars-Orthodoxe Kerk
  
82,10%
Katholieke Kerk
  
0,56%
Protestantisme
  
0,88%
Islam
  
5,74%
Geen
  
4,54%
Anders/
Onbekend
  
6,18%

CultuurBewerken

 
Staatsopera van Roese

Roese heeft een symfonieorkest en een operagezelschap (sinds 1914, staatsopera sinds 1949), die regelmatig buiten Bulgarije optreden. In maart vindt er een internationaal muziekfestival plaats.

VerkeerBewerken

Een brug voor trein- en wegverkeer (twee verdiepingen) verbindt de stad met Giurgiu aan de Roemeense kant van de Donau. Deze Donaubrug, genaamd Most na druzjbata (brug van de vriendschap/Podul Prieţeniei) werd tussen 1952 en 1954 gebouwd, op initiatief van Stalin. De brug is 2224 m lang en verkeert in slechte staat. Het was de enige brug tussen beide landen, totdat in juni 2013 bij Vidin de Nieuw Europa Brug werd opengesteld.

De oudste spoorlijn van Bulgarije verbindt sinds 1866 de Donauhaven van Roese met de Zwarte Zeehaven van Varna. Sinds 1900 is Roese tevens het eindpunt van de Trans-Balkanlijn. Via Gorna Orjachovitsa is er langs deze spoorlijn aansluiting op de rest van het Bulgaarse spoorwegnet. De spoorverbinding met Giurgiu volgde in 1954. In Roese bevindt zich een spoorwegmuseum.

Het vliegveld van Roese bevindt zich bij het 17 km zuidoostelijker gelegen Sjtraklevo, maar is thans niet in gebruik.

Gemeentelijke kernenBewerken

 
Uitzicht op Roese vanaf de Donau
 
Een klooster bij Basarabovo

De gemeente Roese bestaat uit 12 nederzettingen: twee steden en twaalf dorpen.

Plaatsnaam Cyrillisch Bevolking (2020) [6]
Roese Русе 135.440
Basarabovo Басарбово 1.462
Bazan Бъзън 1.184
Tsjervena Voda Червена вода 1.796
Dolno Ablanovo Долно Абланово 266
Chotantsa Хотанца 690
Marten Мартен 3.809
Nikolovo Николово 2.944
Novo Selo Ново село 1.174
Prosena Просена 592
Sandrovo Сандрово 1.501
Semerdzjievo Семерджиево 955
Tetovo Тетово 1.777
Jastrebovo Ястребово 243
Totaal 153.833

Geboren in RoeseBewerken

Zie de categorie Rousse van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.