Reider Ae

watergang in Nederland

De Reider Ae of Reider Ee, meestal kortweg Ae of Ee genoemd, was als voortzetting van de Westerwoldse Aa de belangrijkste stroom in Reiderland (Noordoost-Groningen). De Reider Ae boog op de plek waar de huidige Westerwoldse Aa in de (destijds veel kleinere) Dollard uitmondt naar het noordwesten af en bereikte ter hoogte van de huidige Punt van Reide de Eems.

De naam Reijder Ehe wordt in 1501 genoemd in de omgeving van Nieuweschans.[1] Andere documenten spreken kortweg over de Ae of Ee. Een bericht uit 1620 stelt dat de Reyder-Aa nu Westerwoldsche-Aa heet.[2] Een kaart uit 1616/17 stelt daarentegen dat het bij deze naam om de Pekel A gaat, die hier als de Olde Pekel A alias Reijder A wordt aangeduid. DIt in tegenstelling tot de Bellingwolder Aa.[3] Ook de Rensel wordt in 1559 die Rhydt genoemd. Het vroegere tracé van de Westerwoldse Aa bij Blijham stond in de 17e eeuw bekend als Olde Ae of Oude Recker Aa.

De Reider Ae deelde het oude Reiderland min of meer in tweeën. Nog vóór de eerste doorbraak van de Dollard viel het Reiderland uiteen in twee invloedssferen, waarbij het gebied ten oosten van de Reider Ae op den duur aan Oost-Friesland toeviel. De situatie was sinds 1427 al grotendeels een feit. In een vervalste akte uit de zestiende eeuw, gedateerd op 1454, werd later de Reider Ae genoemd als grens van het graafschap Oost-Friesland.[bron?] De Reider Ae was sinds de 16e eeuw de (lands)grens tussen de Nederlanden en het Duitse Rijk.

Ook na de doorbraak van de Dollard had de Reider Ae een redelijk stabiel verloop, totdat deze aan het begin van de achttiende eeuw naar het noordwesten begon te verschuiven. Het grillige verschuiven van de stroom heeft tot herhaaldelijke conflicten geleid en is nooit afdoende en tot volle tevredenheid van beide landen afgewikkeld. De naam Reider Ae is al in de 17e eeuw in onbruik geraakt. In plaats daarvan wordt de naam van Westerwoldse Aa gebruikt, terwijl de buitendijkse stroom in de Dollard als Buiten Aa wordt aangeduid.