Raoul Hayoit de Termicourt

Belgisch jurist

Raoul Edouard Emile Ghislain burggraaf Hayoit de Termicourt (Antwerpen, 13 maart 1893 - Brussel, 26 november 1970) was een Belgisch magistraat. Hij was onder meer procureur-generaal bij het Hof van Cassatie. Met zijn juridische adviezen speelde hij een belangrijke rol in de zogenaamde Koningskwestie.

BiografieBewerken

FamilieBewerken

Raoul Hayoit de Termicrout was een zoon van Eugène Hayoit, voorzitter van het Krijgshof, en Clara Biart. De familie Hayoit kreeg in 1891 vergunning om de Termicourt aan de familienaam toe te voegen.

Hij trouwde in 1921 met Alice de Lantsheere (1900-1956), dochter van minister van Justitie Léon de Lantsheere. Ze kregen twee kinderen.

CarrièreBewerken

Hayoit vatte zijn studies rechten aan, die werden onderbroken door de Eerste Wereldoorlog. Hij nam als vrijwilliger aan de oorlog deel en verwierf zowel het Oorlogskruis als de medaille van Vuurkruiser.

Hij promoveerde in 1919 tot doctor in de rechten en trad toe tot de magistratuur, waar hij achtereenvolgens de volgende functies vervulde:

  • 1920: substituut van de procureur des Konings in Brussel,
  • 1928: procureur des Konings in Brussel,
  • 1932: procureur-generaal bij het hof van beroep in Brussel,
  • 1938: advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie.

Hij werd een vertrouweling van koning Leopold III, die hem in 1939 een ministerpost, zelfs die van eerste minister wilde toevertrouwen, wat hij weigerde.

Tweede WereldoorlogBewerken

In mei 1940 was Hayoit als reserveofficier opnieuw in het leger. Hij werd aangeduid als substituut van de auditeur-generaal bij het militair auditoraat.

Toen de fundamentele onenigheid tussen de koning en zijn regering tot stand kwam adviseerde Hayoit aan de koning dat hij zijn regering niet zomaar kon afzetten en ze niet tot ontslag kon dwingen als ze dat niet wenste. Dit advies was bijzonder belangrijk, want het weerhield er de koning van om een nieuwe regering te benoemen, die hem mogelijks in de collaboratie had kunnen meeslepen.

Op 29 mei 1940 stelde hij samen met Joseph Pholien en Albert Devèze een juridische nota op, waarin de capitulatie van het leger, zonder de tussenkomst van de regering, op constitutionele gronden werd gerechtvaardigd.

Tijdens de oorlog was Hayoit de facto het hoofd van het Belgisch gerechtelijk apparaat.

Na de oorlogBewerken

Na de oorlog hernam Hayoit zijn rechterlijke taken. In 1954 werd hij procureur-generaal bij het Hof van Cassatie. Hij gin met emeritaat in 1968. Walter Ganshof van der Meersch volgde hem als procureur-generaal op.

In 1968 werd hij opgenomen in de erfelijke adel, met de titel burggraaf, overdraagbaar bij eerstgeboorte.

ArchiefBewerken

Het archief van Raoul Hayoit de Termicourt betreffende de werking van de Belgische overheden tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt bewaard bij het CegeSoma in Brussel.

LiteratuurBewerken

  • Graaf CAPELLE, Au service du Roi, t. I, Brussel, 1949.
  • Jean STENGERS, Aux origines de la question royale. Léopold III et le gouvernement. Les deux politiques belges de 1940, Parijs, Duculot, 1980.
  • Jean STENGERS, L'action du Roi en Belgique depuis 1831 - Pouvoir et influence Racine, Brussel, 1994.
  • Ernest KRINGS, Raoul Hayoit de Termicourt, in: Nouvelle Biographie Nationale, T. IV, Brussel, 1997.
  • Jan VELAERS en Herman VAN GOETHEM, Leopold III: de koning, het land, de oorlog, Lannoo, Tielt, 2001.