Hoofdmenu openen

Rademarkt

plein in Groningen (stad)
Het Groninger hoofdbureau van politie aan de Rademarkt in 2011, met rechts het kunstwerk Untitled (1971) van de beeldhouwer André Volten

De Rademarkt is een straat/markt in Groningen. De straat loopt van het Gedempte Zuiderdiep naar de Verlengde Oosterstraat en bestaat uit een smal gedeelte en de eigenlijke markt. De naam verwijst naar het rad of rade: het martelwerktuig van de stadsbeul, die in de middeleeuwen op deze plek zou hebben gestaan.[1]

De Rademarkt lag oorspronkelijk aan de rand van de binnenstad. Waar nu de Radesingel en Heresingel zijn lagen tot ver in de 19e eeuw de stadswallen met de Oosterpoort. Vlak achter de poort lag de Rademarkt en die open ruimte was met name geschikt voor het stallen van karren.

Aan de oostzijde van de Rademarkt lag begin 16e eeuw de dwangburcht van de Oost-Friese graaf Edzard. Toen de stadjers zich van hem bevrijdden werd de burcht afgebroken en met materialen ervan werd aan de andere kant van de markt een gasthuis gebouwd, het Sint-Anthoniegasthuis, uit 1517. Het gasthuis functioneerde niet alleen als armenhuis, maar ook als pesthuis en dolhuis. Naast het hofje heeft tot in de jaren 1970 de laatste boerderij binnen de diepenring gestaan. Het hofje en de boerderij werden gescheiden door een lange gang die ook leidde naar de stallen. Sinds de bouw van een parkeergarage is de gang niet meer aanwezig.

Aan de markt staat de in 1889 gebouwde markante neo-gotische Sint-Jozefkathedraal van de architect Pierre Cuypers, kathedrale kerk van het bisdom Groningen. Eind zestiger jaren van de vorige eeuw zijn aan de oostzijde van de markt panden afgebroken en werd ruimte gemaakt voor het hoofdbureau van politie.