Zapraszamy!
Welkom!
Portaal:Polen
Locatie van Polen Vlag van Polen Wapen van Polen
----
Polen

Polen (Pools: Polska), officieel de Republiek Polen (Pools: Rzeczpospolita Polska), is een land in Midden-Europa. In het westen wordt het begrensd door Duitsland (Oder-Neissegrens), in het zuiden door Tsjechië en Slowakije, in het oosten door Litouwen, Wit-Rusland en Oekraïne en in het noorden door de Oostzee en de Russische exclave Kaliningrad.

De meeste historici plaatsen de oprichting van een Poolse staat in 966, toen Mieszko I, heerser over een territorium dat min of meer overeenkomt met het hedendaagse Polen, zich bekeerde tot het christendom. In 1025 werd het Koninkrijk Polen (1025-1385) opgericht en in 1569 creëerden Polen en het grootvorstendom Litouwen met de Unie van Lublin het Pools-Litouwse Gemenebest. Deze unie hield stand tot 1795, toen het Poolse gebied werd verdeeld tussen Rusland, Habsburgse Monarchie en Pruisen.

Polen herwon haar onafhankelijkheid in 1918 in de vorm van de Tweede Poolse Republiek. In 1939 begon de Tweede Wereldoorlog met de inval in Polen door Nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie. Meer dan 6 miljoen Poolse burgers kwamen om in de oorlog. Polen werd een satellietstaat van de Sovjet-Unie in 1944 en kreeg in 1952 de naam Volksrepubliek Polen. In de jaren 1980-1989 werd met massale protesten onder leiding van Lech Wałęsa van de vakbond Solidarność de val van het communisme ingeluid. De Derde Republiek was geboren en een nieuwe grondwet werd aangenomen waarbij Polen een democratie werd. Polen is na de omwenteling snel lid geworden van de Europese Unie en geldt inmiddels als modelland in vele opzichten. Zo is Polen het enige land van de Europese Unie dat ondanks de Kredietcrisis niet in een recessie belandde.

Polen heeft een oppervlakte van 311.888 km² en een inwonertal van 38.512.000 (2011). De hoofdstad en grootste stad van het land is Warschau. Staatkundig is Polen een parlementaire republiek en een eenheidsstaat, onderverdeeld in 16 woiwodschappen. Polen is lid van een groot aantal internationale organisaties, waaronder de Europese Unie, de Verenigde Naties, de NAVO, de Wereldhandelsorganisatie en de OESO.

(Lees verder over Polen)


Werelderfgoed

Ondanks de grote verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog, is een groot deel van het Poolse culturele erfgoed bewaard gebleven. Er zijn op dit moment 14 Poolse erfgoed plaatsen op de UNESCO Werelderfgoedlijst.


Uitgelicht
Roman Polanski, Cannes 2013

Roman Polański, geboren als Rajmund Roman Liebling (Parijs, 18 augustus 1933), is een Pools-Franse acteur en filmmaker van Joodse afkomst. Hij is vooral bekend van films als Repulsion, Chinatown, Rosemary's Baby en The Pianist. Voor deze laatste film kreeg hij de Oscar als beste regisseur.

Hoewel Polański tijdens zijn carrière veel verschillende genres beoefende, wordt hij gezien als een meester in het maken van psychologische thrillers die zich afspelen in een beperkte ruimte en waarin een sociaal beschermd personage langzaamaan aftakelt. Deze thrillers kenmerken zich door een extreem pessimistische wereldvisie, veel zwarte humor en een voorliefde voor absurdisme.


Overzicht



Woiwodschappen

De woiwodschappen van Polen vormen de hoogste bestuurlijke eenheden binnen Polen. Polen bestaat sinds de 14e eeuw uit woiwodschappen, ook wel provincies genoemd, maar hun aantal, omvang en bevoegdheden zijn door de eeuwen heen herhaaldelijk gewijzigd. Het huidige aantal van zestien woiwodschappen werd in 1999 vastgesteld, toen de indeling uit 1975 (met 49 woiwodschappen) werd vervangen.

Woiwodschappen van Polen
Woiwodschappen van Polen


Meehelpen

Meehelpen aan artikelen over Polen?

Project Polen

Zie Wikipedia:Wikiproject/Polen

Na het succes van de Themaweek Polen (11 tot 18 november 2013) wordt het "Polenproject" voortgezet. Iedereen kan meehelpen.


Gewenste artikelen

Een selectie uit de lijst: Gewenste artikelen - Polen

Economie van Polen (d:) · Łódź Zoo (pl/en) · Poglish (d:) · Polonia/Poolse diaspora (pl|d:) · Polskie Radio (d:) · Poolse cinema (d:) · Poolse grondwet (d:) · Poolse kathedraalstijl (d:) · Poolse literatuur (d:) · President van Polen (d:) · Toetreding van Polen tot de Europese Unie (d:)

Personen

Arkadius (pl)


Dit kan beter


Bestaande artikelen over Polen


Nieuwe artikelen

OLV en St. Bartolomeüsbasiliek · S61 · Polen op de Olympische Zomerspelen 2000 - 1992 - 1980 · Polsat · Blue Café · Disco polo · DK34 · Solidarna Polska · Polonosuchus

Personen

Paweł Włodkowic · Paulina Buziak · Ryszard Szurkowski · Stanisław Barańczak · Ewa Białołęcka · Biernat van Lublin · Paweł Kryszałowicz · Roman Dmowski · Zofia Stryjeńska · Olga Tokarczuk · Iwo Odrowąż · Leszek Blanik · Tadeusz Krawczyk · Adam Matysek · Ziemovit V van Mazovië · Ziemovit VI · Izrael Poznański · Ivan & Delfin · Kasia Kowalska · Justyna Steczkowska · Zbigniew van Polen · Paweł Fajdek · Janusz Kamiński

Nieuwe artikelen 2013


Wikimedia Commons
Wikimedia Commons
Zie de categorie Poland van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Portalen
Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Prehistorie